image
39
123
De
sceuastica
artis.
Treib
Herdt
CINERIVM
MAIVS,
seu
focus
argenti
à
plumbo
se¬
gregandi,
quod
Germani
vo¬
cant
abtreiben.
Chymicus
est
fulminatorius
propter
signum
plumbi
separati,
quod
est
spe¬
cies
radiantis
emicantisque,
quasi
fulminis
candore
argenti.
Debebat
à
fulgure
vel
corusca¬
tione
potius
appellari.
Simul
hic
eueniunt,
qui
flores
purpu¬
rascentes
dicuntur
propter
ha¬
litus
fumosque,
inter
quos
pu¬
rus
argenti
splendor
effulget.
CAP.
XVI.
De
excoctoriis
plumbi
nigri.
PLumbi
nigri
vena
mitis
fluxilisque
est,
aut
difficilis
&
contumax,
quam
necesse
est
foco
trilatero
in
antico
patente
ignibus
macerare,
domareque,
antequam
excoquatur.
Eum
exhibet
Agricola
libr.
8.
rei
metallicae,
pag.
216.
Excoquendi
v.
ratio
descensoria
est
omnino,
vti
&
caeterorum
ex
venis
metallorum,
sed
variat
mirifice
pro
rerum
copia,
rationeque
venae
ipsius:
Et
donant
nonnihil
suae
consuetudini
&
experientiae
populi
diuersi.
Qua
fornace
excoquuntur
scoriae,
&
pyrites
in
lapidem
perducitur,
quin
&
cadmiae
fornacariae,
reguli
aliaque
repurgantur,
ea
solet
&
vena
plumbi.
Patula
ea
est
oculo,
&
capaci¬
tatis
maioris,
vti
infra
dicetur
in
Argento.
Furno
amoebaeo,
nisi
admodum
diuites
sint
venae,
non
ela¬
botantur,
quod
recrementorum
sulphureorum
vi
multum
accipiant
detrimenti,
neque
etiam
forna¬
ce
curua
propter
eandem
causam.
Conducit
non
diu
in
ignibus
detinere
eliquatum
plumbum,
quod
imbec
illi
concretione
non
resistat,
&
mercurialem
fugacitatem
prae
se
ferat,
aut
etiam
acrimonia
con¬
iunctorum
mineralium
(sulphuris,
stibii,
arsenici,
etc.)
in
calcem
redigatur,
&
comburatur.
Quocirca
teste
Agricola
Westphali,
Poloni,
Carni,
leui
artificio
glebas
plumbeas
diffluere
faciunt,
metallumque
ca¬
tinis
exceptum
diffundunt
in
portiones
minores,
&
impurum
recoquunt.
Polonorum
focus
pulpito
suggestoue
vtrinque
decliui,
&
à
lateribus
muro
incluso
similis
est.
In
eius
plano
eliquata
vena
plum¬
bum
in
decliuia
currens
sese
ignibus
quamprimum
subducit.
Rudius
Westphali
tractant
materiam
eandem,
vi
pote
tumulum
decliuem
pro
foco
aut
furno
legentes,
metallique
bracteas
sordidatas
reco¬
quentes.
Paulo
ingeniosior
est
Carnorum
ratio,
quae
duobus
scamnis
lapideis
ligna
imponit
subiecto
catino
seu
scrobe
ampla,
in
quam
destillet
plumbum,
quod
exhaustum
porro
distribuitur
in
partes.
Solet
autem
id
sub
fornice
fieri
ostio
patente,
&
à
tergo
per
fenestram
illabente
aura.
Foco
caminus
imminet.
Saxonum
modus
habet
plus
artis
&
politurę.
Nam
&
hoc
est
in
aliqua
parte
finis,
vt
non
tan¬
tùm
vtiliter
apteque
res
fiat,
sed
&
decenter
cum
aliquo
ornatu.
Statuunt
itaque
illi
testudinem
cami¬
no
iustae
amplitudinis
peruiam,
quam
ab
vtroque
latere
muri
claudunt.
Anticum
posticumque
ostiis
arcuatis
patet,
vt
aura
euentilet
opus,
exuscitetque
aspiratu
suo
flammas:
lignorum
quoque
ma¬
teria
eadem
imponatur.
Focus
catino
amplo
instructus
accipit
ligna,
quibus
ingeritur
vena,
quae
lique¬
facta
in
catinum
demittit
metallum.
Patet
autem
catinus
oculo
quodam
in
praefurnium
seu
alium
ca¬
tinum
aut
scrobem
foco
subiectam.
In
hanc
deducuntur
via
conto
aperta
(nam
inter
excoquendum
obstruitur
foramen)
liquoris
me
tallici
riui
plumbum
&
recrementa
deuehentes.
Mox
his
subtractis,
plumbum
concretum
seponi¬
tur.
Elegantior
priore
haec
officina
est,
sed
attendendum,
ne
maiore
iusto
igni
in
catino
vocali
plum¬
bum
mora
diuturniore
consumatur
quadamtenus.
Furni
rudimentum
sic
est:
A.
Paries
dexter
reducti
fornicis.
B.
Focus.
C.
Catinus
superior.
D.
Oculus
seu
foramen
clau¬
sum,
donec
impletus
sit
catinus.
Postea
reseratum
exhibet
decurrentem
riuum.
E.
Catinus
inferior
exci¬
Mm
Excoctio
per
fornacem
crudam
uber
den
lech
oder
rohe
schicht.