image
75
De
sceuastica
artis.
Quod
si
ahenum
vnum
quatuor
cucurbitis
capiendis
facere
velis,
amplum
id
debet
esse,
&
sellis
cucurbitarum
seu
tripodi¬
bus
instructum,
ita
vt
acedię
canalis
per
medium
transeat,
com¬
missuris
ita
glutinatis
ferruminatisque,
aut
affixis,
ne
aquam
transmittant.
Nulla
autem
craticula
subdita
est
canali,
vt
in
prę¬
cedente
balneo.
Nam
his
furnus
per
se
suum
habet
focum
&
cratem.
Saltem
setuare
&
deferre
carbones
debet,
quanquam
vnà
etiam
aliquid
praestet
aquae
calefaciendae.
Sed
si
peculiares
sint
singulis
cucurbitis
catini,
siue
aerei,
siue
ferrei,
siue
fictiles,
circinato
&
hemisphaerico
sint
fundo,
capiantque
cineres,
vel
aquam,
vel
vtrumque,
vel
aquam
&
foenum,
aut
stramen,
pro
iudicio
artificis.
Si
varia
sint
contenta,
vt
vnius
aqua,
alius
cinis,
tertii
arena,
quarti
scobs
ferri
vno
igni,
impendioque
prunarum
codem,
diuersos
gradus
diuersaque
opera
potest
procurare,
praesertim
si
per
ostium
foci
illi
catino
admoueat
plus
pruna¬
rum,
qui
plus
caloris
requirit.
Illae
enim
materiae
graduant
simul
ignem.
Praeterea
cui
ollae
subministra¬
re
maiorem
vult
aestum,
eius
respiraculum
faciat
grandius;
aut
quod
est
ingeniosius,
singulis
respiracu¬
lis
addat
diuersae
amplitudinis
circulos
&
conos.
Ita
enim
sat
commode
potest
ignem
regere,
&
lucu¬
lentum
parcumve
dare,
cui
velit:
veluti
foramen
quidem
esto
gradus
quarti;
sed
si
imponet
circulum
gradus
secundi,
tertii,
ptimi,
vel
etiam
cono
penitus
obstruet,
pro
libitu
temperamentum
excitabit,
id¬
que
in
diuersis
catinis
diuerse.
Sed
ad
numeros.
5.
ostendit
locum
craticulae.
6.
ostium
ad
prunas
mo¬
uendas,
&
considerandum
ignem.
7.
foramina
cinerarii,
&
ventilabra.
8.
laterculus
ad
ventilabra
mode¬
randa,
atque
etiam
obstruenda.
14.
corona
&
tegumentum
fornacis
nouem
locis
pertusum,
9.
statio¬
nes
catinorum
vel
cucurbitarum.
10.
respiracula.
Si
balneum
paratur,
videndum,
vt
ista
apto
loco
po¬
nantur,
descendantque
in
focum.
Tunc
&
alia
foramina
adduntur
ad
aquas
supplendas
&
emittendas,
item
fibulae,
quibus
iungitur
abeno
operculum.
11.
conus
obturatorius.
12.
acediae
canalis,
qui
debet
circa
imum,
vbi
in
focum
pertingit,
&
trabes
ferreas
praeterlabitur
vncis
vel
alis,
brachiisve
promi¬
nentibus
praeditus
esse;
vt
istis
fulcris
in
suspenso
maneat.
13.
operculum
canalis.
Cupam
ligneam
de¬
scribere
nihil
attinet.
Potest
intelligi
ex
praedictis,
&
non
admodum
magnae
est
industriae;
imo
labor
perpetuus
defluentibus
circulis,
&
tabulis
hiscentibus,
nisi
perpetua
saturetur
aqua.
Hydrias
lapideas
in
eum
vsum
conuertere
foret
consultius.
Sed
non
desunt
artifici
instrumenta
tam
ad
necessitatem,
quàm
oblectamentum,
quanquam
istis
luxuriari
perinde
est,
ac
multas
citharas
magna
varietate
in
Mu¬
saeo
suspensas
possidere,
quibus
vel
nunquam,
vel
rarissime
vtaris,
interim
tineis
pectines
&
setas
ro¬
dentibus.
In
Alchymia
vero
plura
proponenda
sunt,
quia
non
omnium
omnibus
&
vbiuis
est
facultas.
CAP.
XXX.
De
Acedia
riualium,
seu
societatis,
pluriumque
furnorum.
Cedia
societatis
est,
cum
ad
turrim
acediae
ampliorem
duo
vel
plures
construuntur
furni,
vt
inde
ex
communi
foco,
tanquam
praesepi
beneficium
caloris
&
nutrimentum
ignis
accipiat
quilibet,
Et
est
talis
structura
nihil
aliud,
quàm
recti
furni
crypsis,
tum
mutati
ordinis,
tum
pleonasmi
ad
operis
administrationem,
vel
variam,
vel
copiosam.
Cùm
enim
ergasterium
deberet
imponi
foco,
deiectum
hic
ad
latus
est.
Deinde
potestas
vnius
furni
plurium
catinorum,
hic
diuisa
est
in
actus
plurium,
&
ta¬
men
ea
arte
&
methodo,
vt
eiusdem
ignis
seruetur
tam
compendiùm,
quàm
securitas.
Fines
sunt
mul¬
tiplices.
Hic
possumus
destillare,
soluere,
putrefacere,
circulare;
&
destillare
non
aquas
lenes
tantum,
sed
&
causticas
spiritusque:
hic
olea
conficere
mineralium,
&
magnum
administrare
magisterium:
hic
digerere
&
extrahere,
&
omnino
varia
vno
calore
agere,
quem
tamen
regulis,
respiraculis,
ventilabris
ita
moderamur,
vt
vnicusque
operi
conueniens
suppeditetur
gradus.
Sapientiae
ergo
furnum
potius,
quàm
acedia,
&
verum
Athannora
debebant
illum
appellare
artifices.
Est
enim
in
eius
apparatu
magna
solertia,
maior
in
regimine,
maxima
in
rerum
ipsarum
conueniente
accommodatione
absolutioneque
artificiosa.
Sed
non
opus
est
prolixis
encomiis.
Loco
canalis
acediae
turris
statuitur,
&
haec
habet
in
imo
cinerarium
cum
suo
ostiolo,
in
mediò
focum
cum
craticula,
&
emissariis
ad
laterales
furnulos.
Quod
reliquum
est,
vsque
ad
summum,
penu
carbonarium
est,
ex
quo
orificio
obturato
delabuntur
praebenturque
foco
carbones.
Fit
forma
qua¬
drata,
rotunda,
sexangula,
pro
furnulorum
ratione;
&
quidem
nihil
prohibet
à
foco
surgentem
par¬
tem
semper
cylindri
formem
esse;
sed
pyriaterium
&
planta
admittunt
etiam
formam
angulatem.
Fornaculae
laterales
vix
tertiam
partem
altitudinis
turriculae
habent;
&
modo
item
rotundae
sunt,
mo¬
do
quadratae,
vel
pluriùm
angulorum.
Vna
quaelibet
etiam
instructa
est
cinerario
suo
&
craticula;
prae¬
terea
etiam
spiraculis
iuxta
marginem
seu
labrum.
Nam
turris
ipsa
non
respirat,
etiamsi
auram
subtus
accipiat,
verùm
clausa
est,
vt
subiens
aër
calorem
deflectat
auertatque
in
latera.
Inter
turrim
&
furnulos
interiectae
regulae
sunt
ad
graduandum
ignem:
&
cae
vel
à
latere
inferuntur,
vel
deorsum
demittuntur,
vbi
nonnunquam
clauis
notata
sunt
graduum
spacia,
secundum
quae
demissae
vel
retractae
regulae
calo¬
rem
maiorem
minoremve
admittant,
aut
etiam
totùm
aditum
occupent,
feriasque
vni
vel
alteri
forna¬
culae
permittant,
si
nolit
artifex
omnibus
simul
vti,
in
quo
ipso
quoque
est
aliquid
dexteritatis,
Sed
cum
differant
potissimum
fonma
&
numero
fornacularum,
repraesentabimus
nonnullas
oculis.
Acedia