image
122
De
distractionibus.
271
trefactorii,
intra
operculum,
vel
si
non
est
vas
fistulatum,
saltem
vertex
eius
eminere
debet,
ita
vt
com¬
prehendatur
inter
duas
tabulas
semicirculariter
exectas.
Altitudo
&
amplitudo
huius
instrumenti
di¬
uersa
est
pro
magnitudine
vasorum.
Partes
sunt
huiusmodi:
A.
Dimidiata
circuli
segmen¬
ta
lunata
pro
putrefactorio
glo¬
boso.
B.
Circulus
ligneus
per¬
tusus
pro
fistulato.
T.
Inferior
capsa,
vbi
simus
calens.
A.
Su¬
perior
cum
fundo
pertuso,
in
qua
alius
fimus
in
se
vitrum
ha¬
bens.
Tripes
facile
intelligitur,
vti
&
operculum.
Vitrum
non
totum
impletum
esse
par
est,
sed
tantum
tertia,
vel
duab.
tertiis,
pro
materiae
ratione.
Est
&
interdum
hermetica
signatura
clausum,
vt
fistulatum
&
gerania
seu
phiolae:
Interdum
aliis
modis.
Euonimus
fimum
in
scrobe
instruit,
vel
vase.
Vlstadius
videtur
repraesentare
voluisse
putei
figuram.
Ita
enim
loquitur:
"Qui
vult
digestionem
instituere,
faciat
foueam"
(scrobem
vel
puteum
vocamus
ein
Schurff
/
Grufft
/
Schacht
/
etc.)
"quinque
pedum
profun¬
ditate,
latam
duos
vel
paulo
plus,
in
loco
humidissimo,
veluti
in
crypta
vel
cella.
In
fundo
eius
ponatur
stratum
calcis
vi¬
uae
altum
semipedem:
super
hoc
aliud
de
fimo
nec
vetusto
nimísque
putrido,
nec
recente.
Hinc
sequatur
vitrum
cum
ma¬
teria,
quod
vndiquaque
vestiatur
simo
vsque
ad
summum
foueae.
Tandem
irrigetur
fimus
aqua
tepida
iuxta
foueae
mo¬
dum,
donec
percipiatur
calor
circa
putrefactorium,
id
quod
plarumquè
accidit
media
hora"
(alii
duas
cum
dimidia
ponunt)
&
si
non
succederet,
plus
tepidae
affundatur,
idque
binis
diebus
repetatur,
vel
tertio
quoque
semper
renouatò
fimo
&
calce."
Hic
modus
in
omnibus
destillandis
seruatur.
Idem
autor
gradus
etiam
addit,
vt
sit
ordo
qui¬
dam
digestionis.
Sed
abutitur
putrefactionis
voce
pro
digestione
vera,
cuius
octo
modos
annotat,
quos
lege
cap.
3.
In
tertia
figura
sub
signo
Venus
ligneam
capsam
expressimus
diuiduam
in
partes
duas,
quarum
inferior
fimum
calefactum
habeat,
altera
vas
cum
materia
item
fimo
circundatum.
Balneum
in
putre¬
factione
ab
aliquibus
improbatur
ex
sententia
Rosarii,
vbi
scribitur:
"Ignis
fimi
est
agens
in
opere
digestionis"
(putrefactionis)
"lapidis
nostri".
Nec
valet
ignis
balnei
Mariae,
quamuis
etiam
temperatissimus.
Igne
co¬
quere
est
rem
abscondere
in
equi
humido
stercore.
Nam
sapientum
ignis
humidus
est,
&
occlusus,
ca¬
lidus
in
secundo,
humidus
in
primo
gradu:
cuius
proprium
est
non
destruere
oleum,
sed
augere
propter
temperatam
humiditatem.
Solus
ille
calor
aequalis
&
temperatus
est,
etc.
Arnoldus
in
practica
speciali
igni
humido
includit
phiolam
fimo
multo
circum
fusam
eodemque
etiam
ad
duos
pedes
tectam.
Sed
isti
symbolici
Philosophi
aliud
dicunt,
aliud
sentiunt.
Multi
contra
non
tantum
in
aliis
separationibus,
sed
&
in
lapide
exigunt
balneum.
Alius
dicit,
melius
esse
si
vitrum
à
fimo
non
tangatur,
sed
liberum
sta¬
ret,
vt
homo
in
balneo
vaporario,
vt
vndique
calor
allaberetur.
Autori
Lilii
placet
putrefactio
sicca
per
cineres
&
prunas
iuniperinas:
Bernhardo
ignis
vaporosus
perpetuo
digerens,
etc.
qui
etiam
de
suis
error¬
ribus
scribit:
"Ego
feci
in
fimo
equino:
nec
profeci:
Feci
in
igni
immediate,
&
sublimabatur
materia,
nec
soluebatur:
sed
ignis
per
vaporem
perpetuo
digerit,
etc."
Ille
vaporosus
ignis
ab
aliquibus
balnei
vapidi
esse
creditur,
de
quo
&
Geber
c.
7.
libri
fornatum
&
Turba,
vbi
quidam
iubet
inducere
citrinum
cùm
sua
vxore
post
coniugium
in
balneum,
donec
color
&
corpus
vnum
quid
fiant.
Lilium
benedictum
aquas
ponit
ad
putrefaciendum
in
fimo:
sed
id
explicat
generice,
vnde
intelligitur
solutioni
verae
studendum
esse
quocunque
ingenio,
vt
assequamur
id,
quod
alioquin
per
fimùm
solet
procurari,
vel
per
balneum.
Inde
quidam
sic
pręcipit:
"Temperato
calore
elementa
sunt
coaequanda,
vt
fiat
puluis
niger
in
balneo
calente,
vel
aliàs
in
fimo
nostro
dum
noctes
non
aginta
transierint,
calor
debet
esse
humidus.
Fornax
est
Athannor,
etc."
Item,
putredo
citius
sit
si
modo
sit
in
humido,
modo
in
sicco:
nunc
in
magno
calore,
nunc
in
frigido
(quae
verba
mirifica
sunt
inscio
artis)
ne
festines
calefaciendo
in
putrefactione."
Iodocus
Greuerus
balneum
&
fimum
iungit
in
opere
vno.
Haec
enim
sunt
eius
praece¬
pta:
Habeas
Athannor
cùm
patella
sua
terrea
vel
aenea,
cui
sit
profunditas
sex
vel
septem
digitorum
transuersorum,
In
hac
pone
stratum
de
fimo
equino
recente,
vel
foeno
mollissimo
ad
duorum
digitorum
crassitiem,
aut
paulò
plus.
Super
hoc
pone
ouum
tuùm
vitreum
circumposito
fimo
aut
foeno,
ne
poppit
vacillare,
ea
altitudine,
qua
est
materia
in
vitro.
Vt
firmius
stet,
potes
asserem
circumponere
tanto
cum
foramine,
vt
vitri
amplitudine
sit
aequale.
Fac
in
eo
aliud
foramen
extra
me¬
dietatem
distantia
digiti
transuersi,
per
quòd
aquam
affundere
possis,
quoties
res
requiret.
Asserem,
ex
quò
vitrum
pro¬
minet,
aggraua
laterculis.
Tunc
af¬
funde
aqua
claram,
vt
exuperet
asso¬
rem
calami
altitudine,
etc."
Haec
il¬
le.
Sed
quocunque
modo
illa
ar¬
cana
puttefactio
fiat,
&
siue
ex¬
terna,
siue
interna
aqua
aut
fi¬
mus
intelligatur,
constat
extra¬
cturo
essentias
opus
esse
quadam
pręmaceratione
&
putrefactio¬
ne
ad
exemplum
magisterii
ma¬
gni
in
lapide.
Fingamus
itaque
dispositionem
talem:
A.
Fornax
ost
constans
pyria¬
terio,
&
cinerario.
Ei
impositum
est
abenum.
B
Ex
quo
promi¬
net
canalis.
C.
Ad
aquae
superfluitatem
&
exundantiam
deriuandam.
Addenda
sunt
retinacula,
vt
consiste¬
Aaa
3
Riplaeus
image
123