277
De
distractionibus
Praeterea
calcinatio
adhibibetur
attenuationis
rarefactionisque
gratia,
vt
terreum
quod
est
in
aquam
transmutetur,
vbi
saepe
multa
est
operis
repetitio,
vt
ante
indicauimus.
Et
cauendùm,
ne
attenuata
in
fumum
vertantur,
quod
induxit
artifices,
vt
antequam
redderetur
ignibus
reuerberatum
extraheretur
per
vini
spiritum:
crassiores
vero
partes
iterum
inferrentur
in
fornaces,
praemissa
aliquando
corrosione.
Multa
misturarum
subtilissimarum
gratia
calcinantur,
vt
in
fermentatione
Philosophorum,
vti
vo¬
cant,
&
lapidis
magisterio.
Omnino
hic
habet
pictor,
quòd
expectet;
hic
cementarius,
hic
Medicus,
hic
metallicus
Alchymista,
&
alii
innumeri.
Variat
praeterea
calcinatio
etiam
modo
procurationis,
&
instrumentis.
Quaedam
calcinando
vna
sublimantur
eleuanturque,
vel
ad
superficiem,
vel
per
interualla
in
opereulum.
Quaedam
ean¬
dem
dispositionem
retinentia
fathiscunt
aequaliter,
si
ignis
adhibeatur
vndiquaque
aequalis.
Nonnulla
proflantur,
vnde
calcinatio
proflatoria.
Quoniam
etiam
non
statim
calx
fit
ac
ignem
experta
res
est,
sed
gradatim
absumitur
humiditas
vinciturque
compages
actus
quosdam
imperfectos
calcinationem
praecedere
necesse
est,
vt
sunt
vstulatio,
tostio,
crematura
ec.
In
his
non
raro
subsistit
artifex:
Et
tamen
calcinatoriam
operationem
instituit.
Hinc
illae
apud
Dioscoridem
crematurae
&
tostiones,
vstiones
que,
quibus
varia
praeparantur
medicamenta.
Administratio
operis
in
multis
quidem
etiam
ruditer
fieri
potest,
&
vel
accidentaliter,
calx
in¬
veniri
per
fortuita
terrarum
incendia;
vel
cum
aliud
instituimus,
&
obiter
vna
calcinamus,
sicut
in
si¬
gulina,
pistoria,
calefactoria,
etc.
quibus
abutimur
nonnunquem
ad
hoc
ipsum:
sed
qui
ex
professo
id
agunt,
nonnulla
calcinant
fornacibus
immediate:
alia
per
vasa
inferunt
in
reuerberia,
eaque
modo
aperta,
modo
claussa,
pro
rerum
natura.
Aliqua
armantur
luto
&
pannis:
nonnulla
includuntur
la¬
terculis:
Quaedam
fornacibus
conclusis
in
calcem
ducuntur;
quaedam
sub
dio
in
aere
libero.
Imo
non¬
nullis
ignis
adhibetur
in
ipso
vase,
quibus
adiecerunt
combustilia,
quae,
dùm
conflagrant,
alia
sibi
iun¬
cta
calcinant.
Pluribus
autem
ignis
foris
accommodatur.
Aliqua
ollis
apertis
calcinantur
fornace
extemporaneo.
Nimirum
magna
est
rerum
differentia,
magna
circumstantiarum
varietas,
cogiturque
artifex
interdum
ex
tempore
consilium
capere,
&
abuti
alienis
opellis.
Tyro
paulatim
informandus,
consideret
vulgares
calcinationes,
quibus
gypsum
vel
calx
caementaria
ad
architectonicam
petitur.
Multis
in
locis
ea
peragitur
furnis
in
quadrum
extructis
ex
saxo
arenario,
vel
alio
firmo,
qualem
supra
ex
Agricola
repraesentauimus
in
praeparatione
pyritae
aluminosi.
Sed
Cato
de
re
rustica
cap.
38.
aliam
proponit
formam.
Ita
enim
praecipit
suo
villico.
"Fornacem
calcaream
pedes
latam
decem
facito:
altam
pede
viginti:
vsque
ad
pedes
tres
summam
latam
redigito.
Si
vno
praefurnio
coques,
lacunam
intus
magnam
facito,
vti
satis
siet
vbi
cinerem
concipiat,
ne
foras
sit
educendus.
Fornacem
bone
struito,
farcitoque
foras,
vt
totam
fornacem
in¬
fimam
complectatur.
Si
duobus
praefurniis
coques,
lacuna
nihil
opus
erit.
Cum
cinere
eruto
opus
erit,
altero
praefurniò
truito.
In
altero
ignis
erit.
Ignem
caueto,
ne
intermittas,
quin
semper
siet,
neue
noctu
neue
vllo
tempore
intermit¬
tatur,
caueto.
Lapidem
bonum,
quam
durissmum,
quam
minime
variùm
in
fornacem
indito.
Cum
fornacem
fa¬
cies,
fauces
praecipites
deorsum
facito.
Vbi
satis
foderis,
tum
fornaci
locum
facito,
vt
quam
altissima,
&
quam
minime
ventosa
siet.
Si
parum
altam
fornacem
habebis,
vbi
facies,
lateribus
summam
struito,
aut
caementis.
Summam
cum
luto
extrinsecus
oblinito.
Cum
ignem
subdideris,
si
qua
flamma
exibit,
luto
oblinito,
ne
nisi
per
orbem
exeat
sum¬
mum.
Ventus
ad
praefurnium
caueto
ne
accedat.
Ibi
austrum
caueto
maxime.
Hoc
signi
erit
vbi
calx
cocta
erit
sum¬
mos
lapides
coctos
esse
oportebit:
item
infimi
lapides
cocti
cadent,
&
flamma
minus
fumosa
exibit."
Haec
ille.
Lo¬
cum
calcariae
fornaci
minus
perflatilem
eligit:
postea
fodit
aream.
Inde
muros
à
basi
lata
in
apicem
angustum
educit,
&
fornacem
orbe
claudit,
qua
eluctetur
flamma.
Praefurnium
à
vento
auertit,
maxime
ab
austro.
Fieri
item
forma
diuersa
posse
docet,
nempè
alta,
vel
humili,
cuius
tamen
summà
pars
debeat
caementis
vel
laterculo
cocto
constare:
praeterea
cum
vno
vel
gemino
praefurnio,
Et
ibi
quidem
vicem
inferioris
praefurnii
subit
in
fornace
facta
fouea
ad
recipiendòs
cineres,
sicut
cum
Kali
herbam
&
sodam
vrunt
super
scrobibus.
Hic
vero
sufficit
area
plana.
Caetera
pertinent
ad
admini¬
strationem
calcinationis,
quibus
vtiliter
mouetur
tyro,
vt
quod
scit
fieri
rectè
in
opere
vulgari,
id
ac¬
commodare
queat
ad
Chymiam.
Forma
fornacis
talis
haec
est:
Quadratam
figuram
voluisse
Ca¬
tonem,
ratio
mensurae
exigit,
&
est
dupla
longitudo
ad
latitudinem.
Orificium
&
fauces
summae
possunt
esse
rotundae,
vel
quadratae;
Et
sane
fornacis
interiorem
dispositionem
angulosam
esse,
exitum
autem
ro¬
tundum
obiecto
tectorio
nihil
pro¬
hibet.
Latera
in
praeceps
vergunt,
ne
calx
sidat.
Structura
&
exaedifi¬
catio
debet
esse
iusta
&
foris
fartura
munita
seu
tectorio,
quod
nos
in¬
crustationem
dicimus,
ne
calor
vel
flamma
per
hiantes
rimas
possit
è
vagari.
Nam
ideo
in
augustum
surgit,
vt
coarctata
flamma
sit
vali¬
dior,
&
quasi
reuerberans.
Quae
de
electione
lapidum
habet,
ea
etiam
sunt
apud
Vitruuim
lib.
2.
cap.
5.
vbi
iubet
calcem
coquere
ex
albo¬
lapide
image
127