413
276
Comment. Alchem. Part. I. Lib. III.
sit calcinationis finis, siue vt extrahatur, siue vt deliqueseat calcinatum more salis. Alumen tamen &
atramentum calcinantur, quod magis terrestris naturae sint, quam sales.
Calx fit ignea facultate, idque duplicer, actualis nimirum ignis aut potentialis, qui est in his, quae
corrodunt. Haec differentia etiam ex modis, quibus vinculum continuitatis tollitur, elucet. Nam aut
absumitur dissipaturque per ignes humidum, aut corroditur saltem. Illud fit violenta flamma, seu ca¬
loris excessu per ignes reuerberantes: hoc per aquas soluentes & similia caustica. Interdum tamen
vtrumque concurrit, potissimum in his, quae fundi possunt.
Quae per ignes fit actuales, propriissime vocatur calcinatio, cui analogos est altera. Illam maximè
intellexit Geberus, cum scripsit, esse puluerisationem per ignem cum priuatione humiditatis, quae par¬
tes consolidabat, seu continuabat. Priuationem autem humiditatis dicit, non omnimodam totalemque
in omnibus intelligendo, sed tantum eatenus, vt compages partium & cohaesio soluatur, & corpus in
calcem abeat. Nam multa ita calcinantur, vt reduci possint, quod non fieret, si totaliter consumtum
esset humidum insitum. Diceret aliquis elementale humidum solui, non autem primaeuum. Quo¬
modo enim alias calces non tantum reducerentur aliquae, sed & deliquescerent, aut funderentur fusione
vitrea? Metalla tamen possunt calcinando tam peregrinam humiditatem amitterè, quam propriam,
retinere verò insuper aliam, cuius merito vitrescunt, quam ideò habent, quia aliqua in illis est prior
mistio, quae manere potest etiam destructa natura metallica. Geber vult in illa sua calcinatione, quae
triplex est, vna corporum durorum, altera mollium, tertia spirituum (accommodauit eam ad metallicas
transmutationes, & corpora vocauit metalla, dura quidem aes & ferrum, mollia vero plumbum &
stannum: spiritus, quae ex igni fugiunt vt hydrargyrus etc.) ad quae reuocantur & aliae res calcinabiles,
humiditatem superfluam, & sulphur combustile quod foris per accidens in generatione accessit remo¬
ueri, manente interna humiditate & substantiali. Sed hos limites sibi ars pro diuerso consilio statuit.
Nam vi ignium etiam tota compages solui potest, vt fiat calx irreductilis, quomodo licet ferrum exure¬
re & aes destruere, calcesque populariter facere. Sed vt de calcinatione propria loquamur, sciendum
est, quaedam per se solis ignibus in suo furno calcinari; quaedam cum additamentis, qualia sunt tum
quae fusionem impediunt, suo interuentu, tum quae vna soluendi corrodendique potentiam habent,
vt sales alumina atramenta, Borax etc. quae quanquam aliquando etiam adiuuent fusionem, tamen fu¬
silis humiditatem consumunt tandem, & copiosius intermista certo modo prohibent confluxum, seu
colliquationem. Sunt & nonnulla, quae in calcem non diffluunt fathiscuntque, nisi extincta saepius a¬
quis siue simplicibus, siue, & maxime quidem, medicatis. Quaedam prius corroduntur, postea reuer¬
berantur; quaedam contra, ita vt duae calcinationes sibi mutuas tradant operas: Et hoc ingenio etiam
illa fiunt ad calcinandùm apta, quae alias id respuebant, vt hydrargyrus, aurum & similia. Difficilime
enim calcinatur aurum ob humiditatem constantissimam indomitamque ignibus.
Cum gemmas, margaritas, coralia & similia calcinare volumus, combustilia interdum adiicimus,
vt sulphur: vel praemittimus aquas corrosiuas & similia, vt sic dicere queas, id, quod per se calcinari ne¬
quit, aliis istius passionis caussam fieri.
Omne corpus facilius in calcem abit, si prius sit comminutum. Igneus enim feruor diuisem hu¬
miditatem facilius consumit, quam coniunctam.
Thura facilius mollibus calcinnantur. Quocirca student in aliquibus artifices, mollia prius indu¬
rare tostionibus, macerationibus in aqua indurante, extinctionibus, & simili artificio. Non enim suc¬
cedit impetus violentus in mollibus, sed gradibus quibusdam & eorum calcinationem ascenditur, si
scilicet tandem queant id operis sustinere, vt plumbum, etc. Quod si calx ad certam dirigitur virtutem,
praeparatio selecta instituitur, ne quod quaerimus, opere intereat, vt in tinctura coraliorum etc. Quae
volumus ita calcinare, vt in liquorem diffluant tandem, comminuta in sua vasa condimus, cum, vel sine
additamentis, pro rei natura; & igne graduato paulatim reuerberamus. Postea liquoribus acutis, vt
acetò, muria, aqua caustica, vino alcalisatho etc. Maceramus: Interdum etiam extrahimus: Resiccata
laeuigamus, iterumque reuerberamus, & maceramus, aut extrahimus donec penitus in subtilissimum
perducta sint laeuorem.
Aliquibus inseruit extinctio. Sed quae in quolibet calcinando singulariter obseruari solent, de
iis monebitur in magisteriis.
Sunt aliqua, quae grandioribus massis calcinata humorem quidem perdunt, cuius beneficio co¬
haerebant, sed nihilominus non dilabuntur, nisi humore recepto, vt calcarii lapides. Humor analo¬
gus illis caussa concretionis erat: humor facit, vt diffluant in farinam: illo iterum coalescunt in lapi¬
dem, vt sic eiusdem rei varia sint officia, pro certis gradibus, affectione, dispositionibus.
Habet & fines diuersos calcinatio, & iuxta hos quoque distingui potest: In omni quidem hoc
spectamus, vt calx fiat per solutionem humiditatis continuitatem efficientis connectendo partes & co¬
hibendo tanquam glutine: sed fines vlteriores discrepant. Quaedam ideo calcinantur, vt repurgentur
ab adhaerentibus alienis, vt metalla impura, quae imperfecta dicuntur à Gebro, in calces rediguntur, vt
sulphur combustibile, corrumpens, foedansque per ignem tollatur, & ipsa in meliorem statum redu¬
cantur. Aliis per hunc laborem adimimus inconstantiam & fugacitatem, fluendique facilitatem, quae
inerat propter copiam humiditatis mercurialis. Itaque ex mollibus fiunt dura, & igniri ante fluxum
possunt, quod in metallis, vnum est ex perfectionis argumentis. Spiritus calcinat Geberus vt melius
figantur, faciliusque in aquam soluantur; quanquam ista calcinatio sit laboriosa simul & ingeniosa.
Non enim facile exuunt suam naturam spiritus, vt dè mercurio, sale ammonio, arsenico & caeteris
notum est. Ideo quoque calcinari haec solent, vt fixitatem adepta pro tincturis se gerant, & imperfe¬
ctis afferant aliquam perfectorum similitudinem, quae res in imposturas & sophismata tandem euasit,
sed in neruum erupit, quanquam per se suo fine non sit culpanda.
Praetera