413
image 131
Calcinatorium stibi.
Vide aliud imparie secunda de calce stibii.
279
De distractionibus.
A furnus anemius, sed cum conisterio & pyria. Vide aliud
terio vtroque suis ostiolis perfosso, Et quidem pyria¬
terii ostium in opere claudendum est. Prunae enim
desuper immittuntur. Ideo tantum fieri intelligi¬
tur, vt versari prunae possint & succendi. B. fistula
canalis proflatorii, in quàm follis rostrum inseritur,
vt videre est litera. E. Canalis vero ventricosus est
figura cucurbitae oblongae, vt apparet ad literam.
F. Tribus locis peruius est, in summo, vbi litera.
G. per quod foramen materia calcinanda immitti¬
tur, & fumus venenatus exit: deinde vtrinque vbi.
H. & I. quibus locis committitur cum fistulis. Ita
iacens adaptatur fornaci, & super prunis ignem ab
imo accipit. C. fistula secunda, per quam calx pro¬
flatur. D. fictile magnum, quod calcem excipit.
Id tectum est operculo. Est autem id artificium ve¬
tustae inuentionis si ita accipimus verba Dioscoridis
de stibio: καὶεται ἐπ' ἀνρθράκων ἐπιτεθὲν καὶ ἐμφυσηθὲν ἄχρι
πυράσεως; "vritur carbonibus succensis efflatum, quoad igni
deflagret". Plinius tales calces etiam fauillam vocat. Chymici sublimatione assequuntur eas; quas cum
appellent calces, vt in Rosario minore, tamen flores sunt, vt pompholyx, de quibus suo loco.
CAP. XX.
De calcinationibus per ignes potentiales.
IN quibus est excellens vis ignis, & calor insitus cum subtili spiritu, & humore penetrante, vel acti¬
monia corrodente, ea quoque dicuntur calces facero, id quod in aliquibus ferè indiscreto ab igni¬
bus actualibus fit effectu, vt in stibio & similibus: in aliquibus exuperatur quoque flammae potentia,
Vtrum autem ista, per quae id procuratur, etiam reuera sint ignes potentiales, & tali vi agant, du¬
bitari potest. Nam acetum & succus oxycanthae, aut limoniorum; quin & argentum viuum, & si¬
milia vulgo dicuntur frigida esse. Nullus ignis frigidus. Contra aqua fortis muria, cum affinibus,
ignem in se habere occultum negari non potest, vti nec calx viua. Haec agunt vi ignea, quam propter
& caustica dicuntur: illa subtilitate substantiae aereae, nec causeos nomine effecturę. Aliqui magnetin
lapidosam vapore aquarum dulcium in calcem redigunt: Et compertum est lapides corrodi commi¬
nuique humore simplici, sine vi ignea, vt cum putrescunt. Sales Philosophorum censu terrei potius
sunt, quam ignei. Generalior itaque erit horum ratio, quam quae igni potentiali conueniat, nec o¬
mnium calcinatio, sed quorundam sola corrosio vel pulueratio per corrosionem. Ista aliquis obiicere
nobis posset scrupulosior vocabulorum iudex existens, & Valla nonnihil morofior. Non negarmus
hanc calcinationem nullas habere differentias, esseque quaedam media valida & verè adustiua seu
caustica; quaedam mitia minusque reformidanda: illorum item impressionem esse interdum tam
potentem, vt etiam veneni suspecta fiat, prohibeanturque illis factae calces ad internos in medicina
vsus adhiberi. Sed licentia artificum, & arbitrio vocabulorum libero tutos vos esse confidimus,
Magna est agentium potentiumque diuersitas, & euenire potest, vt eadem Medicina diuersae tes cal¬
cinatae, diuersa exhibeant magisteria, hac puluerum, illa calcium, Quae pulueris rationem magis ha¬
bent, quàm calcis, eo referantur, dicique potest seruiisse calcinationem puluerationi.
Acetum, acidos succos, muriam & similia quod attinent non carent ista igni quodam interno,
cuius vi etiam vesicas excitare in corporibus nostris queant. Omne acidum frigidum esse dicunt mul¬
ti; sed spiritus sulphuris & chalcanthi axioma configunt, dispunguntque. Aceti spiritus igneus est, vti
& qui ex radice eius per vim exugitur. Phlegma ignauum sit sane frigidum, Succi acidi acres simul
sunt & salem habent corrosiuum, vti & mel & manna. Penetrant quidem subtilitate essentiae aereae;
sed vt impressionem faciant ignis similem in margaritis, & coraliis, non sufficit sola subtilitas. Haec
viam facit. Coniuncta potestas acris & ignea corrodit & ealcinat, & efferuescit aliquando, vt in la¬
pillis astacorum, creta, & cognatis, spirituum collisu? Ferrum calcinatur etiam aquarum elementa¬
rium, & aeris iniuria, quae in insula Tercera tam potens esse scribitur, vt breui ferrum crassum in ta¬
bem resoluat, idemque etiam lapidibus euenit. Sanguis quoque, quod annotauit & Plinius, non
inferius ius in ferrum habet. Argentum viuum, vt idem scribit, exedit & perrumpit vasa tabe dira
permanans. In corporibus nostris ossa quasi teredine perforat & corrodit, vt calcinari posse hoc solo
modo videantur, Et tamen frigidum esse in cute seu foris, conuenit inter autores. Nimirum etiam
subtilis substantiae proprietatisque occultae aliqua vis est, vt sic donandum sit eodem modo affici posse
aliquid à diuersis, atque etiam diuerse. Nam ferrugo oritur ab ignibus actualibus & potentialibus;
oritur ab humore aqueo, vel vapido, vel halitu subtili.
Austera dicunt esse adhuc cruda, & parùm ignis habete, vti & fermentum. Attamen illis cal¬
cinantur metalla. Veruntamen quia mista illa sunt, & efferuescere calorisque igniculum concipere
possunt,
Bbb