284
D.
O.
M.
A.
COMMENTARlORVM
CHYMICORVM
PARTIS
PRIMAE
LIBER
QVARTVS.
DE
EXTRACTIONIBVS.
CAPVT
I.
Quid
extractio,
&
quot
modis
fiat.
PRIDEM
dictum
est
in
concretis
mistisque
perfectè
corporibus
diuersas
esse
partes,
nobilem
&
virtuosam
vnam,
ignobilem
&
abiectam
alteram,
quae
ta¬
men
cum
illa
in
vnum
corpus
coaluit
propter
turbas
periculaque
mundi
ele¬
mentaris,
tanquam
claustrum,
&
tegumentum,
munimentumque
eius,
aut
etiam
adiumentum
in
officiis
quibusdam,
sicut
ossa
mollibus
partibus
anima¬
lium
sustentationes
firmitatisque
&
ad
munia
officiaque
determinata
commo¬
dioris
motus
caussa
dicuntur
concessa
esse.
Variis
illae
partes
nominibus
pro¬
pter
habitudines,
diuersasque
considerationes
&
respectus
sunt
appellatae.
In¬
terior
enim
illa,
in
qua
est
virtutis
sedes,
essentia
nuncupasa
est;
exterior
elementa:
illa
nucleus
&
me¬
dulla,
haec
cortex,
&
cuntis.
Illa
substantia
rei
inuisibilis,
solaque
experientia
&
ratione
cognoscenda,
quasi
intelligibilis
duntaxat
esset;
haec
sensibilis
per
qualitates
elementarias;
illa
coelestis,
haec
terrena,
Illa
natura
rei;
haec
capsa
&
superuacaneae
abiectaneaeque
sordes:
illa
medicina,
haec
venenum:
illa
spiritus,
haec
corpus
mortuum,
quod
relinqui
quoque
volunt
anima
separata.
Huiusmodi
encomia
&
respectus
quomodo
à
Paracelsicis
sint
deprauati,
&
quae
vera
sit
eorum
ratio,
alibi
dictum
est.
Quo¬
niam
autem
Chymici
suum
esse
intellexerunt
bonum
à
malo,
innoxium
à
nocente,
purum
ab
impuro,
essentiam
coelestem:
à
corpore
elementari,
separare,
&
relicta
matrice
seu
domicilio
dominum
ipsum
incolamque
producere,
extractionum
operationes
inuenerunt.
Nihil
enim
aliud
est
extrahere,
quam
intus
latentem
nobilem
partem
educere
&
ab
ignobili
separare
facta
quadam
veluti
αναστειχειώσει
και
ανα¬
πλάσει
hoc
est
solutione
elementari,
&
nexus
disiunctione,
vt
homogenea
natura
ab
heterogenia
continentium
corporum
impurorum
liberari
queat.
Graecé
εκκρισιν
vocarunt,
quod
excretio
quaedam
contingat,
cùm
mixtum
cogitur
deponere
tradereque
alteri
opes
suas
intus
occultatas.
Placuit
ali¬
quibus
etiam
occulti
in
manifestum
productio.
Quidam
dixerunt
extrahere
esse
binario
abiecto
ser¬
uare
vnitatem.
Totùm
numerò
perfecto,
TERNARIO,
pythagoricorum
more
constituunt.
Eius
duae
partes
iudicantur
elementares,
vna
essentialis,
&
coelestis.
Sunt
autem
inter
elementa
terra
&
aqua
potissimum
corporum
materia,
vt
&
Philosophus
est
confessus.
Materia
ergo
abiecta
formalem
retinet
essentiam.
Ita
accipiunt
aliqui
Chymici
ista
tria
Aristotelis
principia,
ex
quibus
materia
&
priuatio
ineptae
censentur
ad
medicinam.
Nonnulli
tamen
aequipollere
dicunt
mercurio,
sali
&
sul¬
phuri
suntque
diuersae
diuersorum
censurae
&
explicationes.
Ista
enim
tria
principia
essentiae
diffe¬
rentias
potius
designant,
sicut
&
Chymicorum
triangulus
constans
corpore
anima
&
spiritu.
In
ex¬
tractione
potius
spectanda
est
litera
Pythagorae
Tricornis
consideratione
exposition
eque
platonica
&
Aristotelica,
secundum
quam
terra
parens
ex
Ioue
concipit
coelestis
essentiae
semi
narium,
idque
in
se
fouet
&
nutrit,
donec
ad
perfectionem
suam
peruenerit.
Ille
conceptus
postquam
in
prolem
adultam
euasit,
à
Chymico
extrahitur
ex
matrice,
&
ex
vtero
terrae,
cum
qua
est
aqua,
eximitur,
&
medicis
vsibus
addicitur.
Ita
relicto
binario
vnitas
assumitur.
Haec
declarari
possunt
etiam
per
mo¬
nadem
hieroglyphicam.
Cum
enim
haec
quoque
in
se
habeat
ternarium,
in
extractione
mercurii
philoso¬
phici
duae
partes
abiiciuntur,
tertia
Seruatur.
Insunt
tamen
etiam
alii
numeri,
de
quibus
multa
Londinas.
Porro
extrahere
aliquando
explicatur
etiam
per
puri
ab
impuro
separationem,
idque
maximè
Chymici
esse
creditum
est
ab
his,
qui
ei
spagiri
nomen
imposuerunt.
Diuellit
nm
heterogenea,
vt
homogenea
congre¬
gentur,
hisque
collectis
illa
negligit,
tanquam
sterilia
&
essentię
medicae
virtutisque
expertia.
Sed
non
raro
ista
vox
ex¬
Leg.
Arist.
in
I.
de
part.
an.I.
2.
de
Gen.
an.
1.
&
3.
&
4.
etc.
3
de
Gen.
an.
vlt.