413
image 163
327
De Extractionibus.
A. Excipulus in medio cametae suffurnalis . B. ve¬
sica curua; nec est reuera aliud ab ampulla fistulata,
cuius rudimentum est ad literam. H. siue fictilis sit,
siue vitrea. Ad literam. F. adiecimus reticulum, vel
funiculorum congeriem, quibus alligatur paxillo,
seu hamò in obuerso pariete. Sed vt diximus scabel¬
lo etiam sustentari potest, vt ad notam G. Elemento
C. operculùm incumbens manicae ostenditur; Et
illud ipsum etiam seorsim. D. planicies cinerum,
quibus foci capsa est referta. Focum absque muris
seu capsa quilibet facile intelligere potest, si modo
culinarium testudinatum cogitet, qui in medio sit
peruius voragine seu cratere rotundo. Et sane vtri¬
que vsui idem potest inseruire. Coquere volentes
foramen lapide claudemus; sed destillaturi adapta¬
bimus manicam; & opere tumultuario circumpo¬
nentes lateres excitabimus muros in capsam satis
capacem digestos. E. manica cum ansis, & circulis,
quibus in gradus diuiditur.
CAP. XVIII.
De caeteris descensoriis apertis aestuarii sicci.
Contenta poterat esse ars Chymica apparatu descensorio, quem recensuimus praecedente capite,
Sed cum non semper eadem sint praesto, consulendumque sit tempori, & circumstantiis caeteris:
prudentiae est in praxi ideam operis posse aliter atque aliter repraesentare, non quod praeceptio & prin¬
cipium sit mutabile; sed quod singularis accommodatio variet iuxta instrumentorum & adminiculo¬
rum modum. Socrati catholica intellectus perpetua sunt: sed sensibilia mutabilia. Chymicus noster
non tantum χααα praecipere debet, & operis ideam proponere, sed & manuarias sensibilesque opera¬
tiones dispositionesque in vsum & praxin deducere, vt si illo modo non liceat destillare, nihilominus
auxilio non fraudemur, sed aliter ad idem contendamus.
Sciendum itaque primo pro manica posse esse ollam, cucurbitam, phiolam, concham, cacabum
similiaque vasa & opus tunc institui sine cineribus igne circulari.
Focus quoque vel omnino planus est, vel margine humili coronatur. Imo interdum ne focum
quidem structùm vsurpamus, sed perfunctorio & extemporaneo opere, tabellam ferream, aut lapide¬
am saxis aut scabellis fulcimus: lati colli vasa praeteximùs quasi capistro; hoc est cribro ferreò, seu tra¬
iectorio cum tubo ad instar infundibuli. Res facilis intellectu est: Itaque picturas saltem dabimus,
Tria exhibemus circulatorii appararus genera, vnum quadratum, Saturnus duo orbicularia, Jupiter. Mars
A. pauimentum foci lapideum, sub quo camera seu suffurnium fornicatum. B. margo humilis ex la¬
terum fragmentis luto iunctis. C. foramen, per quod cucurbita demittitur. D. cucurbita vel matula
lapidea, vel vitrea luto crasso armata. E. infundibulum cribriforme, quod affigendum est orificio cu¬
curbitae. F. aliud craticula instructum, fistula horum inserenda est excipulo in foci camera. G. orbis
lapideus pro foco, qui sustentatur lapidibus, vel muro in circulum ex laterculis structo. Ipsa praxis mo¬
nebit fortuitùm debeas excitare an temporarium. H. sustentacula laminae incumbentis. Notandum
orbem illùm seu laminam circundari luto tanquam margine, ne prunae & cineres facile decidant:
K. olla inuersa, accommodata tabulae planiciei & foramini. M. eadem olla capistro iuncta. N. prunae
circulo dispositae, quae incenduntur aridis lignorum facibus. Potes tamen & mera ligna loco pruna¬
rum adhibere. Vtrobique gradus tres sunt in circuitu signandi; primus est in circumferentia; secun¬
dus in medio laminae; tertius iuxta ollam; quartus circa & supra ollam, vt tota igni sit obruta, quae cum
candescit cessantibus stillis, intelligitur finis operis. Non alia ratio est, cùm phiolas vsurpamus, nisi
quod hic foramen sit angustius & interdum focus altior. Deest etiam capistrum seu tubus cribriformis
Johannes Baptista Porta descensorium per ampullam super tripode ligneo instituit per aeneam peluim,
"Nos", inquit, "vt aliquid noui vetustis rebus addamus, ita faciemus. Fabricetur signeus tripes, cuius pedes duorum po¬
Cum longitudinis. In summa tabula medium perforetur ad excipiendum collum destillationum vasis. Supra lignum
aere
Fff
image 164
Pictura est lib. 10. mag. cap. 14 sed ad 12. perti¬
net