image
175
image
176
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
V¬
E.
Orbis
pertusus
non
tantùm
in
media
planicie,
sed
&
extremitate
vt
sit
circulus
incisuris
rotundis
interruptus
ad
emittendos
halitus
&
liquores,
estque
saltem
matulis
vel
amplicolli
vasis
destinatus,
&
firmari
debet
ligneis
segmentis
intrusis.
Imo
si
alia
arte
non
potest,
fulciatur
cono
similiter
perforato,
&
excauato;
vel
rara
stuppa
opponatur.
Si
retorta
vti
velis,
vel
cucurbita
cum
alembico;
eodem
catino
sic
ponentur
vasa:
A.
Retorta
sectilis.
Rostrum
enim
abscissum
est
à
ventre,
vt
materia
intus
recte
disponi
possit,
vas
emundari,
orbiculus
intrudi.
B.
Retorta
continua,
in
qua
materia,
si
prolabi
posse
putamus,
retinebi¬
tur
obiectum
philyrae
ligneae,
vel
membranarum
tenuium
ex
tilia;
vel
musco
sicco
ex
quercubus,
aut
stuppa.
Similiter
obturanda
est
&
ampulla
D.
Sed
cucurbita
cum
alembico,
seu
matula,
orbiculum
ad¬
mittit.
Est
autem
inconuenientior
haec
figura,
vt
quilibet
aestimare
potest,
veruntamen
non
absurda,
praesertim
balnei
dispositione,
&
cum
spiritus
copiosi
prodeunt,
qui
excepti
capitello,
ibidem
coagu¬
lant,
consistuntque
felicius.
Monstranda
est
tyroni
dispositio,
vt
non
sit
inops
consilii,
siue
in
necessita¬
te,
siue
artis
ostentatione.
Balneum
descensorium
decliue
sic
fiet:
A.
Furnulus.
B.
Ahenum.
C.
Operculum
aheni,
D.
Cucurbitae
dispositio.
E.
tripes,
cui
innititur.
Ne
autem
aquae
vi
commoueatur,
capitello
vel
circulo
plumbeo
degrauari
potest.
F.
Spiraculum.
G.
Exitus
cucurbitae,
vbi
rimae
intus
forisque
luto
sunt
astrin¬
gendae
competente.
Ne
item
ignis
ad
transmeantis
vasis
collum
perueniat,
discrimen
ibi
fornicatum
sta¬
tuitur,
vt
ignis
saltem
fundum
verberet
partesque
cę¬
teras
ad
dexteram.
H.
Alia
forma
talis
balnei
com¬
pendiosior,
vbi
murus
interiectus
est
inter
rostrum
vasis
&
ignem.
Si
vaporarium
velis,
non
opus
est
no¬
ua
arte.
Sit
aqua
in
fundo
abeni.
Tripodi
imponatur
tabula
lignea
perforata.
Huic
insternatur
herba
co¬
cta;
huic
cucurbita
obliqua.
Foramen
abeni
muniri
quidem
debet:
sed
tamen
nihil
refert,
etiamsi
aliquid
aquae
penetret.
Si
deficit,
suppleatur
iuxta
penuriam:
Talis
destillatio
in
Sole
per
arenam
procurabitur.
Cucurbita
locetur
in
tumulo
arenario
decliui
situ:
Et
fiant
cauitates
ad
latera,
vel
lapides
statuantur,
similiave
instrumenta
ad
parabolicam
reflexionem
Rostrum
&
conceptaculum
lateat
sub
humido
cespite,
vel
terra.
Et
est
eadem
ars
in
terra
etiam
cum
pro
Sole
prunas
vsurpas.
In
vaporariis
Germanorum
super
fornacibus
ad
talem
destillationem
bona
est
occasio.
Sicut
&
in
illis
locis,
vbi
naturales
sunt
Thermae,
&
hypocausta
hydrotica.
In
specubus,
vel
locis,
vbi
aquae
feruentes
deferuntur,
destillatio
per
Embrocham
fieri
potest,
nempe
si
cucurbita
vasi
cum
fimo
vel
foeno
cocto
inclusa
fuerit,
idque
statutum
super
scamno
&
iuxta
fundum
tubo
peruium:
decurrens
aqua
in
fimùm
calorem
suppetet
sufficientem.
Vbi
haec
commoditas
deest,
suppleatur
stil¬
licidio
aquae
per
artem
calefactae,
ex
superiore
abeno
continuo
illabentis.
Sic
fimo
&
balneo
varie
pos¬
sumus
obliquam
descensionem
procurare;
nec
deest
consilium
etiam,
cùm
subterraneam
rationem
exquirimus.
Nam
vt
dictum
est,
superius
vas
colliculo
fultum
mandabit
stillatitium
liquorem
oppo¬
sito
defosso
simili
situ.
CAP.
XIV.
De
Planetis
seu
astris
&
transmutatione
destillatoria.
Videmur
absoluisse,
quę
in
destillatorio
artificio
salubriter,
vtiliterque
poterant
moneri:
Restat,
vt
de
destillatorum
elaboratione
nonnihil
adiiciamus.
Tria
emergunt
vulgariter
in
destillationibus,
aqua,
oleum,
caput
mortuum.
Haec,
qui
mystice
hanc
artem
tradunr,
quod
iudicent
coelesti
disciplinae
voca¬
bula
coeli
maioris
mundi
adaptanda
esse,
Planetarum
vocabulis
assignarunt,
appellantes
Mercurium,
Martem
&
Saturnum,
quasi
horum
qualitatibus
&
naturis
responderent
res
destillationum.
Mercurio
asscripta
est
aquositas
frigida,
humida,
aptaque
aliis
excipiendis
materia,
vtpote
cum
aqua
maceratio¬
nibus
infusionibus,
elixationibus,
etc.
vt
plurimum
inseruiat,
sicut
stella
mercurii
communis
dicitur
naturae
esse,
&
assumere
vires
quarumlibet,
quibus
iungitur.
Hac
ratione
hydrargyto
quoque
donarunt
id
nominis,
quem
iudicant
extrinsecus
frigidum
humidum.
Mars
oleum
sibi
vendicat
ob
igneam
vim,
magisque
corpulentam,
quàm
subtilem,
quasi
oleum
primum
inelaboratum
sit
adhuc
materialius,
cras¬
siusque
aetherea
natura.
Saturnus
frigidus
siccus
ob
Senium
exhaustum,
capiti
mortuo,
&
carbonibus
cineri¬