ANIMADVERSIO
103
gentum,
ut
omnes
testantur
Alchemiae
authores.
Igitur
ex
metallis
imperfectis
non
potest
fieri
Elixir,
nisi
prius
in
aurum
&
argentum
transmutentur.
Quod
si
ita
est,
igitur
ex
auro
&
argento
Elixir
confici
necesse
est.
Quibus
aptissime
qua¬
drat
authoritas
Platonis,
sic
dicentis:
Corporibus
imperfectis,
licet
interdum
utai
possis,
eis
tamen
ad
Elixir
non
indiges,
cum
non
possis
habere
ex
ipsis
illud
quod
est
maioris
temperantiae
&
minoris
faecis.
quòd
si
eis
uti
uolueris:
oportet
primò,
ut
conuertas
ea
in
similitudinem
duorum
aut
corporum
perfectorum,
quod
nunquam
fiet,
donec
Sol
&
Luna,
in
uno
corpore
iuncta,
proijciantur
de¬
super
ipsa.
Valeat
igitur
&
Bachonis
&
Braceschi,
&
reliquorum
omnium
er¬
ror,
qui
Elixir
non
ex
auro
&
argento,
sed
ex
loue,
Marte,
aut
quapiam
alia
re¬
conficiendum
esse
opinantur.
Sed
obstrepet
mihi
iterum
quispiam,
&
dicet.
Phi¬
losophi
ubique
docent
aurum
&
argentum
suum,
non
esse
aurum
&
argentum
uul¬
gi.
Ideoque
contendet,
ex
auro
&
argento,
quibus
uulgò
utimur,
Elixir
conficien¬
dum
non
esse.
Turbaret
me
profectò,
prae
caeteris
omnibus
haec
obiectio,
nisi
Arnoldus
Villanouanus
cap.
38.
sui
Rosarij
minoris,
eam
apertè
enodasset:
cuius
haec
sunt
uerba.
Proijce
ergo
unum
pondus
de
ipsa
medicina
super
mille
partes
Mercurij,
uel
Lunae,
&
fiet
Sol
melior,
quàm
Sol
de
minera
productus:
quia
aurum
&
argentum
Elixiris,
excedunt
aurum
&
argentum
uulgi,
in
omnibus
suis
pro¬
prietatibus.
Vnde
dicunt
Philosophi,
quòd
aurum
&
argentum
eorum,
non
sunt
aurum
&
argentum
uulgi:
quoniam
additur
eis
additio
magna
in
tinctura,
&
perseuerantia
in
igne,
&
in
proprietatibus
operationum,
&
multarum
utilitatum
ad
omnem
utilitatem
expellendam.
Ex
his
Arnoldi
uerbis
facillimè
intelligis,
quid
sibi
uelint
Philosophi,
cum
aurum
&
argentum
suum
alia
esse
dicunt,
quàm
int
aurum
&
argentum
uulgi.
Quae
interpretatio
cum
non
sit
mea,
sed
Arnol¬
di,
uiri
hac
in
arte
celeberrimi
&
fide
digni,
neminem
adeò
temerarium
fore
exi¬
stimo,
qui
eam
ausit
respuere.
Nihiloninus
tamen,
ut
morosis
omnino
satisfiat,
nos
eam
obiectionem
alio
modo
diluemus.
Dicimus
igitur,
ubi
aurum
&
argen¬
tum,
artis
beneficio
in
spiritualem
&
actiuam
naturam
redierunt,
id
est,
postquàm
de
potentia
ad
actum
iter
fecerunt,
tunc
philosophica
dici,
&
longè
alia
esse
uulgaribus.
Nam
uulgaria,
quandiu
in
naturali
suo
statu
permanent,
mortua
sunt,
id
est
actionis
expertia:
quoniam
reliqua
metalla
nobilitare
non
possunt.
At
si
arte
naturae
ministra
in
actiuam
conditionem
promoueantur,
ita
ut
eorum
potentia
sopita
excitetur,
&
in
actum
prodeat,
tunc
reliqua
omnia
mutabunt
me¬
talla:
&
tunc
cum
libera
agendi
&
mutandi
facultate
polleant,
&
potiantur,
pro¬
fectò
longè
alia
sunt,
quàm
sint
illa
uulgaria.
Vnde
non
immeritò,
tunc
dicitur
aurum
uel
argentum
Philosophorum,
hoc
est
à
Philosophis
elaboratum,
&
ad
sublimiorem
conditionem
euectum,
non
esse
aurum
uel
argentum
uulgi.
Quam
interpretationem,
ne
quis
contemnat,
sciat
eam
non
esse
à
me
confictam,
sed
es¬
se
Aros
Philosophi,
cuius
haec
sunt
uerba
in
libro
suo
ad
regem
Nephes.
Et
est
sciendum,
inquit,
quod
in
nostro
lapide
sunt
Sol
&
Luna,
in
uirtute
&
poten¬
tia,
atque
etiam
in
natura:
quia
si
haec
in
dicto
lapide
non
essent,
non
fieret
in¬
de
Sol,
neque
Luna.
Et
tamen
ipse
Sol
in
lapide
existens
non
est,
sicut
Sol
com¬
munis,
nec
Luna
eodem
modo,
sicut
Luna
communis:
quia
Sol
&
Luna
existen¬
tes
in
dicta
confectione,
sunt
meliores
&
subtiliores
facti,
quàm
sint
manentes
in
ipsa
natura
uulgari,
cuius
haec
est
ratio:
quia
manentes
in
ipsa
natura
uulgari,
sunt
penitus
mortui,
&
nullam
exercere
possunt
actionem:
at
ubi
transierunt
in
Elixir,
tunc
potentissimè
agunt
in
reliqua
metalla.
Hinc
itaque
familiarissimè
in¬
telligi
potest,
quid
sibi
uelint
Philosophi,
cum
dicunt
aurum
&
argentum
suum
non
esse
illa
uulgaria.
Non
enim
eò
id
spectat,
ut
lapidem
ex
auro
&
argento
for¬
mari
negent,
(si
enim
haec
in
lapide
reuera
non
essent,
ut
ait
Aaros,
non
fieret
inde
Sol
aut
Luna,
quia
si
alchemia,
ut
ait
Lullus,
aurificaret
sine
auro,
&
argentificares
dine
argento,
diffinitio
principij
esset
falsa,
&
aurum
non
esset
principium
in
ra¬
i
4