575
142 LIB. I. SVMMAE
Qui ergo in hoc potest magis ingeniari, non excuset se ab hoc per nostram tra¬
ditionem. Et est specialis intentio super hoc, scilicet vt concha interior cum spon¬
dilibus suis vsque ad medium subintret coopertorium suum. Cùm enim fumo¬
rum sit ascendere & non descendere, per hoc inuenimus inuentione prima, spi¬
ritus non habere ad consumptionem exitum, & propter hoc excellit modos alios
quos inuentione nostra quaesiuimus. Et hoc experiendo, videbunt nos verum
aestimasse de illo. Intentio verò & vna est, vt saepissimè euacuetur aludelis caput
ne prae nimia sublimandorum multiplicatione in illud, cadant ad illius fundum
& detineat multitudo reiterationis sublimationis occupatum longo tempore.
Est & similiter intentio altera, vt semper seorsum separetur, quod sursum ad pro¬
pinquitatem foraminis capitis aludel ascendit in puluerem, ab eo quod fusum
& densum in frustis, & apud fundum illius, peruium, & clarum, cum adhaeren¬
tia ad vasis spondilia conscendisse inuenitur, quoniam hoc minus habet de
adustione, quàm quòd prope foramen reperitur scandisse. Hoc autem in supe¬
rioribus aperta probatur ratione videlicet, & experimento. Probatio verò bo¬
nitatis & perfectionis sublimationis est iam dicta. Et est, vt inueniatur clara &
lucida, & non aduratur cum inflammatione. Haec est ergo perfectio intentio¬
num sublimationis, sulfuris videlicet & arsenici. Et si non inuenta est sic, reite¬
retur opus super illa, cum consideratione omnium suarum intentionum, quo¬
vsque sic inueniatur.
De sublimatione Mercurij siue Argenti uiui. Cap. XLV.
Nunc verò totam intentionem sublimationis arg. viui determinemus. Est
igitur completa, summa illius depuratio terreitatis, & remotio aqueitatis
llius. Excusamur enim à labore remotionis adustionis eius, quoniam eam
non habet. Dicimus igitur quòd ingenium separationis superfluae terrae ipsius est
ipsum commiscere rebus, cum quibus affinitatem non habet, & sublimationem eius
reiterare ab eis multoties. Et harum genus est talk, & calx corticum ouorum, & mar¬
moris albi. Similiter & vitrum minutissimè tritum, & salis omne genus praepa¬
rati. Ab istis enim mundatur, ab alijs verò rebus habentibus affinitatem cum
eo, nisi sint perfectionis corpora, corrumpitur potius, quia sulfureitatem habent
omnia talia, quae ascendens cum eo in sublimatione ipsum corrumpit. Et in hoc
experientiam vides, quia si sublimas illud à stanno, vel à plumbo, ipsum post subli¬
mationem infectum conspicies nigredine. Ergo melior est eius sublimatio per
ea, cum quibus non conuenit. Cum quibus autem conuenit melior esset, si sul¬
fureitatem non haberent. Ideo à calce melior est sublimatio, quàm à rebus om¬
nibus, quoniam illa parum conuenit, & sulfureitatem non habet. Modus verò remo¬
tionis aqueitatis ipsius superfluae est, vt quando commiscetur calcibus, à quibus
sublimari debet, teratur & commisceatur illis cum imbibitione, quovsque de illo
nihil appareat, & postea super ignem lentissimum aqueitas imbibitionis remo¬
ueatur: qua recedente, etiam argenti viui aqueitas cum ea recedit. Sit tamen ignis
tam lenis, vt per eum argenti viui tota substantia non ascendat. Ex multiplici igitur
reiteratione imbibitionis cum contritione & leni assatione, aqueitas illius maior
deletur, cuius residuum per sublimationis reiterationem remouetur. Et quum
videris illud albissimum, excellens niuem albedine sua, & quasi mortuum alu¬
delis spondilibus adhaerere, tunc super ipsum reitera sublimationem eius sine
faecibus: Quoniam adhaeret pars illius fixa cum faecibus, & nunquam per
ingeniorum genus aliquod ab illis separari posset. Aut post illud figas par¬
tem illius, & modum fixionis eius in sequentibus narratum tibi expresse tra¬
demus. Et cùm fixeris illam, tunc reitera sublimationem residuae partis super
eam, vt illa similiter figatur, & serua, quod tentabis super ignem. Si fusionem
bonam