575
PERFECTIONIS GEBERI. 141
scriptio. Tunc verò aduerte, si bene & liberè se expediuerit de fumositatibus,
& flamma liberè per totum furnum transiuerit in circuitu aludelis, tunc bene pro¬
portionatum est, si verò non, non. Et tunc dilata eius auriculas, & si emendatur,
bene quidem, si verò non, tunc necessariò relinquitur, quòd distantia aludelis a
parietibus nimis parua est: radantur ergo tunc parietes, & amplietur distantia
& postea tentetur. Reiteretur ergo ampliatio auricularum, & rasura spondilium,
quovsque liberè se absoluat à fumo, & flamma in circuitu aludelis sit lucida, & fu¬
mus liberè per auriculas exeat. Ista est sufficiens experientia ad omnem sublima¬
tionis quantitatem de inuentione magnitudinis furni, & dilatationis auricularum
eius, & distantiae aludelis à parietibus eius. Inuentio verò spissitudinis furni est
quòd si quaesieris magnum ignem, maior spissitudo illius sit, ad mensuram exten¬
sionis palmae cum pollice suo: si verò mediocrem, ad mensuram vnius palmae: si
verò minorem, ad spissitudinem duorum digitorum formetur,
imiliter verò ex lignis eliciatur proportio, quoniam ligna solida fortem dant
ignem, spongiosa vero debilem, sicca magnum & citò terminabilem. Viridia parum
& multum durantem, & similiter solida multum durantem: spongiosa verò de fa¬
cili terminabilem dant ignem. Consideratione ergo distantiae aludelis & magni¬
tudinis & paruitatis auricularum, & spissitudinis & tenuitatis furni, & diuersita¬
tis lignorum praemissa, accidet omnium ignium diuersitates perquiri, cum ex¬
perientia sua vera. Ex conclusione verò maiore vel minore auricularum, vel fe¬
nestrae furni, per quam ligna intromittuntur, & administratione diuersitatis li¬
gnorum, & additione & subtractione illorum, acc idet inueniri determinatum
spacium temporis durationis ignis, scilicet vt scientia determinata sciatur, quan¬
tum vnusquisque ignis in suo gradu perdurare poterit in aequalitate. Et haec in¬
uestigatio est maximè tibi vtilis & necessaria, quoniam per eam excusaberis à
multitudine laboris immensi. Exerciteris igitur in ea, & in omnibus à nobis nunc
nouissimè determinatis, quia qui se exercuerit, inueniet, qui verò non, non.
Ex qua materia & qua forma uas Aludel sit faciendum. Cap. XLIIII.
Intentio verò vasis Aludelis est, vt fingatur vas de vitro spissum: de alia enim
materia non valet, nisi fortè similis esset substantiae cum vitro spissum: solum
enim vitrum & ei simile, cum poris careat, potens est spiritus tenere ne fugiant
& exterminentur ab igne. Alia autem materia nulla, quia per poros eorum succes¬
liuè diminuuntur & euanescunt spiritus. Nec metalla in hoc valent, quoniam
spiritus propter amicitiam eorum & conuenientiam illa penetrant, & cum illis
vniuntur: quare per illa transeuntes euanescunt, quod per ea, quae à nobis de¬
terminata sunt, apertè probatur. Necessariò & experientia repertum est, hoc nos
verum dixisse, ergo per aliquod nos excusamur à susceptione vitri in composi¬
tione Aludelis. Fingatur ergo concha vitrea rotunda, cuius fundus sit paruae
curuitatis, & in medio spondilium eius formetur zona vitrea circundans eam, &
super illam zonam fundetur paries rotundus ęquidistans à conchae pariete ad
grossitudinem cooperculi ipsius conchae, ita vt in distantia hac cadat paries co¬
opertorij largè sine pressura. Altitudo verò huius parietis sit ad mensuram alti¬
tudinis parietis conchae, aut paulò plus, aut paulò minus. Formentur verò duo
coopertoria ad mensuram huius concauitatis duorum parietum, aequalia, quorum
longitudo sit aequalis, & sit vnius spannae, & figura eorum figura vna, scilicet py¬
ramidalis, in quorum capitibus duo aequalia sint foramina, vnum scilicet in
no, alterum in altero, in quibus ambobus possit cadere maior gallinae penna, vt
hîc paulò post clarius cernere licebit. Est ergo conchae vasis intentio, vt pos¬
ssit moueri secundum artificis voluntatem coopertorium illius, & quod iun¬
ctura sit ingeniosa, per quam sine lutatione aliqua non pateat spiritibus egressio,