575
146 LIB. I. SVMMAE
in suo vase eleuatio. Diuersificatur itaque distillatio. Nam quaedam est per ignem,
quaedam verò sine igne. Quę verò per ignem fit, duorum generum inuenitur.
Quaedam est per eleuationem in alembicum, quaedam per descensum Chemiae,
qua mediante, oleum ex vegetabilibus elicitur. Causa quare inuenta sit distil¬
latio, & causa generalis inuentionis cuiuslibet distillationis, est purificatio li¬
quorosi à faece suae turbulentiae, & conseruatio illius à putrefactione. Videmus
enim rem distillatam quocunque distillationis genere puriorem effici, & melius
à putrefactione custodiri. Causa verò specialis inuentionis illius, quae per ascen¬
sum fit in alembicum, est inquifitio aquae purae sine terra. Cuius experientia est
quòd videmus aquam sic distillatam, nullam faecem habere. Causa inuentionis
aquae purae, fuit imbibitio spirituum & medicinarum mundarum, vt si quando
scilicet indigemus imbibitione, aquam puram habeamus, quae faecem post ip¬
sius resolutionem non dimittat, qua faece medicinae nostrae & spiritus munda¬
ti possint infici & corrumpi. Causa vero inuentionis eius, quae per descensum
fit, fuit olei puri in natura sua extractio, quia per ascensum oleum in natura sua
combustibili haberi non poterat, & huiusmodi inquisitio fuit, scilicet, vt color
eius, qui cum substantia sua permistus est, habeatur: hic enim iuuare potest in
casu. Distillationis verò quae per filtrum sine ignitione perficitur, causa inuen¬
tionis, fuit aquae sola serenitas. Dicamus igitur nunc omnium distillationum mo¬
dos cum causis suis. Eius itaque quae per ascensum fit, est duplex modus. Alia
nim fictili olla cineribus plena perficitur: Alia autem cum aqua in vase suo cum
graminibus vel lanositate, ordine suo disposita, ne cucurbita vel distillatorius
alembicus rumpantur, antequàm ad perfectionem deducatur. Ea verò quę cum
cineribus, maiori, & fortiori, & acutiori perficitur igne, quae autem cum aqua,
mansueto igne & aequali. Aqua enim acuitatem ignitionis non suscipit, quem¬
admodum cineres. Ideo per eam quae cum cineribus fit, colores & grossiores
terrae partes eleuari solent. Cum ea verò quae cum aqua sit, subtiliores & sine
colore, & ad naturam aqueitatis simplicis approximantes magis eleuari con¬
tingit. Subtilior ergo fit separatio per eam quae aqua perficitur, quàm per eam
quae cineribus elicitur. Experientia hoc nouit verum esse, qui cum distillasset
oleum per cineres, oleum vix alteratum suscepit in recipientem. Volens verò par¬
tes eius separare, ad id necessitate peruenit, vt contingeret per aquàm distilla¬
re. Et tunc per eius reiterationem separauit oleum in partes suas elementales,
vt albissimam & serenissimam aquam ex rubicundissimo extraxerit oleo, re¬
manente in fundo alembici totaliter illius rubore. Per hoc ergo magisterium
ad omnis rei vegetabilis, & eius quae ex vegetabili processit in esse, & omnis
rei consimilis, ad omnium determinatam elementorum separationem peruenire
necesse est. Per eam vero, quae per descensum fit, ad cuiuslibet rei oleum perueniri
determinatè potest, scilicet vegetabilium omnium & eorum consimilium. Per eam
verò, quę per filtrum fit, ad cuiuslibet liquorosi serenitatem perueniri potest.
Haec autem omnia etiam parum vel minimum scientibus sunt manifesta & nota
qui verò haec ignorat, nihil ex hoc nouit magisterio. Exercitetur igitur, & de fa¬
cili ea inuestigabit. Dispositio igitur eius quae per cineres fit, est vt lumatur ol¬
la fortis ex terra, & coaptetur in furno simili sublimationis furno praefato cum
eadem distantia à furni spondilibus per eandem inuestigationem, & similibus
auriculis, super cuius fundum ponantur cineres cribellati ad digiti spissitudi¬
nem, & super ipsos cineres ponatur vas distillationis, & cooperiatur in circui¬
tu eius cum eisdem, vsque prope collum alembici, postea verò infundatur in illud
res, de cuius intentione sit sic distillari. Vitimò verò cooperiatur illud cum alem¬
bico, cuius collum suscipiat collum cucurbitae inferioris intra se, vsque ad curui¬
tatem