575
LIB. II. SVMMAE
men habet puritatem ab auri puritate, & spissitudinem grossiorem, quàm au¬
rum. Cuius signum est, quòd densantur partes eius, in tantum vt auro compon¬
deret, nec ita fixam substantiam habet, vt illud. Signum est diminutio eius per
ignem, & sulfur eius, quod non est fixum, nec incombustibile, causa est illius,
Et quòd sulfur in illo huius sit dispositionis, per illius paululam inflammatio¬
nem probatur. Idem autem fixum & non fixum ad aliud quidem & ad aliud re¬
latum esse, impossibile non est autumandum. Lunę enim sulfureitas ad auri sul¬
fureitatem relata, non fixa, & comburens est: Ad aliorum verò sulfur corporum
fixa, & non comburens
De natura Martis, siue Ferri. Item de effectibus sulfuris, & Mercurij, deque causis cor¬
ruptionis, & perfectionis. Cap. LXIII.
Si verò fuerit sulfur fixum terreum, argento viuo fixo terreo commistum,
& haec ambo non purae, sed liuidae albedinis fuerint, cuius superantiae
quantitas sit sulfuris fixi summè, fit ex his Ferrum. Quoniam superantia
sulfuris fixi, fusionem prohibet. Ideoque ex hoc relinquitur, sulfur velocius li¬
quefactionis festinantiam per opus fixionis perdere, quàm argentum viuum.
Son fixum verò videmus citius quàm argentum viuum liquescere. Ex his ve¬
rò manifestatur causa velocitatis fusionis & tarditatis in corporum vnoquoque.
Nam quod plus de fixo habet sulfure, tardius, quòd verò plus de adurente,
facilius & citius fusionem suscipit: Quod satis apertè relinquitur à nobis esse
monstrandum. Quòd verò ipsum fixum tardiorem faciat fusionem, manife¬
statur per hoc, quòd ipsum nunquam, nisi calcinetur, figitur, & calcinatum nul¬
lam dat fusionem. Ergo in omnibus illam impedire debet. Quòd verò nisi cal¬
cinetur non figatur, patet experimento illius, qui illud figit non calcinatum
quoniam ipsum inuenit semper fugere, donec in terram vertatur: Cuius simi¬
litudo est calcis narurae. Hoc autem minimè in argento viuo contingit, quo¬
niam figi potest absque hoc, quòd in terram vertatur, & figi similiter cum con¬
uersione illius in terram potest. Nam per festinationem ad eius fixionem, quae
per praecipitationem perficitur, figitur, & in terram mutatur. Per successiuam
vero illius iterata vice sublimationem figitur similiter, & non in terram verti¬
tur, imò fusionem dat metallicam. Hoc autem manifestum est, & illi probatum
qui vtrasque fixiones illius expertus est, vsque in illius consummationem per
festinam praecipitationem, & tardam per successiuas sublimationes. Vidit e¬
nim & inuenit sic, vt à nobis scriptum suscepit. Et illud ideo, quoniam visco¬
sam & densam habet substantiam: cuius signum est contritio illius, cum imbi¬
bitione & mistione cum rebus alijs. Sentitur enim in illo manifeste viscositas
illius per multam adhaerentiam. Densam autem substantiam illud habere, mani¬
festè videt monoculus per illius aspectum, & per ponderationem sui immen¬
si ponderis. Auro enim praeponderat, cum in natura sua est, & est similiter for¬
tissimae compositionis, vt narratum est. His igitur relinquitur, ipsum posse figi
sine illius humiditatis consumptione, & absque in terram conuersione. Propter
enim bonam partium adhaerentiam, & fortitudinem suae mistionis, si quo mo¬
do partes illius inspissentur per ignem, vlterius non permittit se corrumpi, ne¬
que per ingressionem furiosae flammae in illud se in fumum vlterius eleuari
permittit: quoniam rarefactionem sui non patitur, propter suam densitatem
& carentiam adustionis, quae per sulfureitatem combustibilem., quam non
habet, perficitur. Per hoc igitur inuentum est inuentione veridica duorum
secretorum genus mirabile duplex: Vnum scilicet, causae corruptionis vnius¬
cuiusque metallorum per ignem: quarum vna est inclusio adurentis sulfurei¬
tatis in illorum substantiae profundo, per inflammationem illa diminuentis, &
exter¬