575
112 APERTORIVM.
conuertendi aquam in suam naturam. Et sciendum est, quòd illud quod est de
natura humida, reduci debet in naturam siccam, & pariter frigida in naturam
calidam. Et propterea relucet doctrina Philosophorum, quae dicit, quòd con¬
uersio lapidis in argentum viuum non est alia causa, nisi coniunctio vnius verae naturae
in aliam. Fili doctrinae, nónne percipis quia naturae sunt multiplices? & tamen
nisi vna sola natura diuisa in quatuor partes, & quaelibet pars in suum elemen¬
tum: quia nullum elementum potest esse sine diuisione suae naturae, eo quòd nul¬
lum elementum ipsas partes habet integraliter: & per hoc vnum elementum
solum non potest corrumpi, neque generari in se ipso, quia non est spiritus na¬
tura. Et ergo Philosophi dicunt, quòd nostrum magisterium non potest per¬
fici sine natura quatuor elementorum simul: & eadem natura quae est causa ho¬
mogeneitatis separat se de toto eterogeneo, quando potest mutari in omnes
elementales qualitates: & illud boni artis consideratores nolunt quòd elemen¬
ta sint de simplicibus qualitatibus: & per hoc habent posse conuertere & muta¬
re naturam de qualitate in qualitatem, aliquando in siccum, aliquando in hu¬
midum, & sic de caeteris, secundum quòd diuisio naturae est confortata per con¬
iunctionem suorum elementorum, vel etiam debilitata. Et fili, hoc intellige, qui
lapis noster non fit aliter nisi de vna sola pura natura, quam quilibet sapiens sci¬
re poterit per duos modos: primò per sapientiam speculatiuam, id est per mo¬
deramen intellectus, & per experientiam cum perfecta illuminatione.
Et hos modos specialiter testificantur Philosopni quando dicunt, quòd no¬
stra medicina est vna sola natura, & illa est vna subtilis substantia, in quam qua¬
litates elementorum intrant. Ideo illae qualitates elementorum de illa magis ad
se trahunt, in quo plus abundat: & sic qualitates sunt sicut materia elementorum
in quas ipsa ponunt suas formas, & in eis sunt retentae, sicut eius natura demon¬
strat in omni generatione. Et fili, in subtili substantia condensant se qualita¬
tes elementorum, & propter hoc capiuntur: & per hoc elementa sunt quae dant
tam multas virtutes in illam substantiam, per quas ipsa poterit penetrare, tingere &
facere operationem mirabilem, quam populus communis & ignarus aestimat pro
maximo miraculo: sic quòd putant tale factum esse per incantationem magicae
artis, quum ipsorum memoria & intellectus non valet comprehendere nostrum
magisterium, quod per naturam & de natura, & etiam ex natura factum est.
Fili doctrinae, si ista natura non fuisset de subtili substantia essentiali elemento¬
rum, tunc illa impura essentialitas elementorum non potuisset esse, & dominari
in substantia: & etiam si quodlibet elementum seorsum secundum suam substan¬
tiam esset minerale, tunc illa substantia non posset etiam penetrare, nec ingressum
habere, neque colorare. Ergo propter istam proprietatem fili non conuenit quòd
ignis perdominetur in praedicta substantia elementorum secundum suam mi¬
neram: cuius causam quaeras in testamento nostro.
FINIS.
ARS INTELLECTIVA D. EXIMII RAYMVNDI
LVLLII SVPER LAPIDEM PHILO¬
sophorum.
SVNT plures nimis errantes per vniuersum mundum deuiantes
ab opere naturae ex defectu ingenij, quia non philosopharunt nec
intellexerunt causas per quas procedunt effectus, quos natura de¬
monstrat omni bono intellectui: propterea nimis fuerunt excae¬
cati in hoc quod semper vident corporaliter: quare nimis sunt de¬
cepti, quando intuuntur cęcaliter velle assimilari naturae, & suas secretas ope¬
rationes