575
124 ARS INTELLECTIVA.
tandum istum errorem omnibus filijs veritatis reuelauerunt Philosophi duas
veras & claras doctrinas ad attingendum secretum naturae. Prima doctrina est
quòd quum habeant accipere, nisi substantiam mediam, quae participat inter¬
grossum & simplum, quia non tenet aliquam superfluitatem, imò est pura natu¬
ra & homogenea proportio grosso & simplici: grossum deponimus per subli¬
mationem, quum non sit transitus de extremo ad extremum, nisi per sua media,.
Ista authoritas habet locum in multis alijs locis secundum naturam cuius libet
elementi. Causa perfectionis totius nostri magisterij, est ista substantia media
facta de duabus proprietatibus, scilicet sulfuris incombustibilis, & argenti viui in¬
exterminabilis per artem magisterij, cum adiutorio concordantiae naturae ho¬
mogeneae & proportionalis: quae substantia per suam subtilitatem nunquam
turbat ingressum, imò potius causat bonam fusionem, quum ratione subtilitatis
sibi deposita sit forma & impressio causa suae figurae. Ista est minor pars faecum
de qua indiges in sublimatione mercurij, qui debet superari ab argentum viuum in quan¬
titate. Et ideo dicit Geber, quòd minima pars illorum sufficit cuilibet experto:
Nam quantò minoris quantitatis fuerint faeces, tantò maioris exuberationis
mercurij necesse est esse: quia quantò minus est de corpore & plus de argento viuo
tantò plus nobilitatum est arg. viuum & exuberatum in potentia perfecta. Si
verò econuerso, tunc èconuerso. Quare adhuc non cogites quòd ista substan¬
tia media sit corporum, vel argenti viui immediata perfectio, quanuis sit principium
perfectum, inquantum participat cum natura media. Et non erit finalis perfe¬
ctio, donec primitus coniungatur cum perfectione suae fixationis, quae est ei
operatio propria secundum exigentiam suae propriae naturae: quae fixatio fit ser¬
uando suam volatilitatem, confortando naturam fixam super causam volatilem
per nutrimentum dictae substantiae cum suo proprio argento viuo in igne, in quo
similiter retinetur natura dicti mercurij. Propterea scias, quòd quum dicta sub¬
stantia non sit fixa sine ista operatione, quae est ei pura, propria & finalis, licet
propterea non perdat actum faciendi nobilem impressionem: quia hoc scit con¬
sequi: tamen faciliter cum corporibus non firmatur perdurabiliter. Alia doctri¬
na est, quòd quum argentum viuum sit tantae perfectionis, quòd habeat superare sulfur
per mensuram rationis in sua commistione, & illum multum bene decoqui do¬
nec sit congelatum, sed non propterea fixum, tamen fixatur congelando secun¬
dum proportionem, vel cum tali nuntrimento quod sit cum igne proprio: dictum
congelamentum in suis cameris vel cauernis fixatur armoniacem, quia quum mer¬
curius contineat suum verum sulfur in terra multum subtili, quae est prima cau¬
sa suae fixationis, paruum additamentum sulfuris naturalis sufficit ei in adiuto¬
rium suae inspissationis. Propterea si substantia primi sulfuris in quantitate su¬
perabit substantiam argenti viui, proprietas corruptiua superaret in suis actioni¬
bus proprietatem perfectiuam, & tunc mollities metalli istius medicinae esset
cessiua, & non extensiua: Et ita per rationem proprietatis sulfuris visa est pro¬
prietas argenti viui, quae dicitur extensiua in sua commistione. Quapropter decla¬
ratum est, quare talis operatio non est naturalis, nec similatur naturae, quia na¬
tura in sua decoctione facit superare argentum viuum in sua mistione, quum ipsa sit
causa perfectionis: sicut patet in auro quod datum est nobis in exemplum. Vn¬
de dico vobis, quòd quum sit inter alia corpora compositum de minori quan¬
titate sulfuris, & maiori substantia argenti viui, propterea inter alia corpora mine¬
ralia praeseruatur à combustione & inflammatione, quae est proprietas argenti vi¬
ui perfecti, sicut demonstratur per aliud signum proprium, quia quando aurum
ponitur in puro mercurio, talis amplexus fit de vno in aliud, quòd per dulcem
amorem nascentem abeorum natura vnum compulatur cum alio sine separatio¬
ne, si