126
ARS
INTELLECTIVA
ruptione
similis
generis:
&
hoc
omni
tempore
aduenire
per
propriam
corru¬
ptionem,
secundum
quod
mensurata
est
per
artem
Geometrię:
tamen
si
per
eam
solùm
vis
eam
mensurare,
&
credas
hoc
modo
bene
facere,
nullo
tempore
po¬
teris
consequi
hoc,
quod
natura
habet
facere,
quia
est
iuris
(vel
vis)
naturae
&
non
artis
ponentis
suam
curam
similia
opera
facere,
sed
eam
non
potest
attin¬
gere,
nisi
sagax
natura
per
vim
suam
ingeniosum
ei
adiutorium
tribuerit:
ideo
require
naturam,
quando
ars
tibi
deficiet,
quòd
te
velit
succurrere
per
proprias
mensuras,
quae
arte
cognitae
sunt
per
proprias
formas
causatae
solum
per
solam
naturam,
&
nunquam
per
artem:
&
intellige
media
&
eorum
propriam
naturam:
Quia
magnum
secretum
&
nobilissima
scientia
est
in
rebus
confusis
diuersae
naturae,
quae
sunt
omnes
vnius
generis
politae
per
mediocritatem
in
vnitate,
per
quàm
causatur
fortitudo
metallorum
de
omnibus
virtutibus
existentibus,
vel
quae
possunt
existere
in
ista
latitudine
mineralitatis.
Quoniam
extrema
sunt
secundum
formas
confusas
in
proprijs
medijs
per
naturam
compositis
cum
ad¬
iutorio
artis,
quorum
natura
ad
voluntatem
artistae,
facit
vertere
suam
substan¬
tiam
totam
fixam
vel
fugitiuam:
Et
hoc
fit
sine
dubio
secundum
quod
vnum
con¬
trariorum
superat
aliud:
Vnde
vnum
dicitur
propria
causa
volatilis,
&
aliud
di¬
citur
causa
fixa
per
substantias
diuisas
contrarietate.
Quare
tibi
patere
potest,
quòd
de
vno,
nec
de
reliquo,
lapis
fit,
sed
de
duobus
simul,
quum
in
alium
mo¬
dum
non
possimus
de
volatili
in
fixum,
nec
de
fixo
in
volatilem,
nisi
per
me¬
dia
teneantur
eorum
naturae
in
vnitate
compositionis
perfectae.
Et
quando
di¬
cta
media
sunt
completa
&
fixa,
tunc
volatile
tenetur
&
ligatur
per
fixum,
quem
fortiter
tenet
concatenatum,
ita
quòd
postea
ignis
eum
non
superat,
sed
supe¬
ratur:
tam
magna
est
colligantia
quàm
solutio
fecit
illorum
inuicem
in
concor¬
dantia
facta
per
catenam
nobilis
mistionis.
Iam
incipe
tuam
corruptionem,
quae
est
proprium
instrumentum
dissolutionis
ad
habendum
media,
quae
tibi
supradiximus,
quia
illa
sunt
principia
artis
philosophalis
ad
habendum
finem,
&
complementum
tui
desiderij:
&
bene
intellige
formas
eorum,
quia
de
aere
&
terra
quod
nos
appellamus
aquam,
est
verus
mercurius
Philosophorum:
si¬
ne
quo
nunquam
potes
aliquid
finire.
Duo
extrema
aquae
quàm
numper
tibi
de¬
scripsimus,
sunt
argentum
viuum
vulgi
quod
est
totum
aereum,
&
terra
mineralis,
quae
est
fixa
&
permanens:
de
quibus
separatur
alius
aer
fortior
in
natura.
Deinde
quando
aqua
est
facta,
quae
computata
est
pro
extremitate
aeris,
qui
tenet
me¬
dium
inter
aquam
&
ignem,
videas
perfecte
omnium
elementorum
intrinse¬
cationem
&
amplexionem:
quoniam
si
illa
intelligas,
tu
intelliges
magnum
la¬
pidem
&
perfectum
ipsius.
Et
non
sis
festinus
quando
eris
in
opere,
sed
suauis
ad
principiandum
seu
incipiendum:
quoniam
virtus
in
isto
opere
est
habere
patientiam,
postquam
opus
est
inceptum
cum
continuatione.
Ergo
sublima
cor
tuum
ad
omnipotentem
Deum.
Explicit
Theorica
huius
Artis
intellectiuae.
Quamuis
iste
liber
hîc
intituletur
Ars
intellectiua,
tamen
Raymundus
in
suo
Vademecum,
siue
clausula
te¬
stamenti
in
tertio
principio
practicali
in
capitulo,
Quòd
terra
debet
esse
ex
duobus
corporibus,
in
fine
an¬
te
capitulum,
Quae
sit
materia
lapidis,
&
quae
requiruntur
&c.
uocat
librum
istum,
Tractatum
de
inten¬
tione
Alchymistarum,
quia
ibi
remittit
pro
mensura
reductionis
ad
capitulum
Practicae
congelationis
per
uiam
reductionis,
quod
sequitur
in
secundo
libro.
PRA¬