SVMMARIA
LAPIDIS
CONSIDERATIO
ET
EIVS
ABBREVIATIONES.
Libellus
è
Gallico
in
Latinum
versus
fideliter.
Cum
ita
sit
quòd
natura
per
suum
continuum
cursum
in
multis
eius
annis
inter
mineras
diuersa
generet
metalla,
idcirco
notandum
est
quòd
si
operaretur
continue
per
suum
regimen
sine
cessatione,
illa
posset
multum
abbreuiare
de
suo
tempore.
Sed
aliquando
&
saepe
natura
deficit
à
suo
regimine,
aut
ob
calorem
&
frigus
temporis,
aut
ob
nimium
humorem
aut
siccitatem
temporis.
Quum
igitur
ingenium
&
artificium
huma¬
num
procurans
&
sequens
artem
&
regimen
naturae,
possit
multum
supplere,
complere,
&
abbreuiare
illius
regimen:
quumque
verum
sit
quod
omnis
mercu¬
rius
est
sulphur,
sed
omne
sulphur
non
sit
mercurius:
&
in
suo
extrinseco
vel
a¬
perto
sit
frigidum
&
siccum,
declinans
ad
humiditatem:
ergo
suum
occultum
est
calidum
&
humidum
declinans
ad
siccum:
ergo
suum
occultum
est
sol,
&
plusquam
sol,
suum
apertum
est
album,
ergo
suum
occultum
est
rubeum.
Est
igi¬
tur
seipsum
concipiens
&
generans,
sicut
coagulum
in
lacte
factum,
&
in
eo¬
dem
die
parit.
Et
sicut
fermentum
in
pasta,
&
nuit
in
odore.
seruus
est
fugitiuus
&
seruus
rubicundissimus,
qui
nigram
vxorem
accipit,
id
est
continet
elementa
quando
in
fouea
posita
sunt,
id
est
nutritur
per
ignem
moderatum,
&
ex
eorum
morte
generatur
nouus
fructus.
Vn
de
apparet
quòd
seruus
fugitiuus
est
no¬
ster
lapis
procurans
nigrescere
per
suam
mortem
aut
regimen
ignis,
cum
quo
omnia
sua
elementa
conuertuntur
in
eorum
contrarium,
&
inde
procedit
noster
Sol
in
vna
solari
reuolutione.
Operare
igitur
cum
illo
vt
natura
operatur.
Bone
fili,
Quando
natura
ingreditur
mineras
vt
creet
Solem
aut
Lunam,
non
habet
in
suo
initio
Solem
vel
Lunam:
sed
tantummodo
habet
sulfur
&
viuum
argentum
Et
etiam
iuxta
sapientes
doctores
&
bonos
Philosophos,
suum
proprium
sul¬
fur
est
creatum
ex
se
ipso,
&
ex
eadem
materia
illa,
&
ex
calore
seu
igne
caeli,
&
in
car¬
ceratione
minerarum
ex
cursu
Solis
&
stellarum,
&
ex
influxu
&
coniunctione
caeli
&
elementorum
sunt
omnes
minerae
genitae.
Et
etiam
pro
certò
scias,
quòd
si
dicta
materia
mineralis
non
esset
intus
firmata
&
clausa
ne
dictus
calor
eam
nundam
contingat,
nullum
opus
à
natura
intentum
in
suis
mineris
veniret
ad
per¬
fectionem.
Et
ideo
fuit
admonitio
Alchimistarum
vefurnos
seu
fornaces
facerent
quae
significant
firmamentum,
&
vasa
significant
mineras,
in
quibus
est
materia
mineralis.
Et
ex
hac
propria
materia
operatur
natura
intus
in
mineris.
hęc
pro¬
pria
materia
est
omnium
quatuor
elementorum,
&
non
ita
vt
quis
possit
dice¬
re
quòd
sit
terra
vel
aqua
vel
aer
aut
ignis,
sed
vna
materia
composita
à
natura
ex
voluntate
Dei
qui
in
se
continet
quatuor
elementa:
&
ideo
dicit
Aristoteles
O¬
portet
te
elementa
leuia,
pura
&
munda
miscere
super
leui
igne,
&
cauere
mali¬
tiam
ignis
donec
sint
coniuncta
ex
eorum
concordia
vel
sententia.
Fiet
ergo
furnus
ex
argilla,
pilis,
&
fimo
equino
cum
aqua
dissoluto
&
fabricatur
ex
late¬
ribus,
aut
ex
terra
forti,
&
spissus,
dimidij
pedis
&
sufferens
ignem
ollae
(souf¬
fiant
le
feu
de
potte
)
terrae,
rotundus
&
eleuatus,
sesquipede
latus
intus,
&
habe¬
bit
ab
igne
vsque
ad
vas
pedem
paruum:
&
habebit
vnum
spatium
vnius
tripo¬
dis
ferri,
aut
fortis
terrae
per
vnam
tegulam
perforatam
circulorum
vel
qua¬
tuor
coronarum
situatarũm
vna
in
aliam
aequali
mensura,
ad
faciendos
quatuor
gradus
ignis.
Vnde
ignis
primi
gradus
erit
magnus
vt
anseris
ouum
magnum
&
alij
augescentes
iuxta
mensuram,
&
secundus
sicut
ouum
struthiocameli,
&
ita
alij
iuxta
hanc
mensuram
aucti:
&
maior
erit
magis
quàm
semipes
aut
ferè
vt
paruus
pes.
cogita
in
corde
tuo
intelligentiam.
Et
hoc
est
quod
dicunt
Phi¬
losophi