575
252
HISTORIOLA ANTIQVA DE ARGENTO
in auium verso.
Quidam Maurus in terra Maurorum accessit ad quendam fabrum, & ei¬
dem portauit 20. argenteos, vt eos ad ignem in crusolo mitteret: qui¬
bus fusis, faber aerarius super ipsis proiecit puluerem quem dedit sibi
Maurus: erat autem puluis viridis, fumum citrinum in igne faciens: argentum con¬
uersum est in aurum, & illud aurum aerarius vendidit aurifici ad precium auri
preciosissimi. Aerarius inde re diens dedit precium Mauro: tandem Maurus mi¬
sericordia motus erga aerarium, dixit ei, Hanc confectionem pulueris te doce¬
bo. Recipe auri calcinati vel puluerizati, ęris vsti, croci ferri, ana vnciam vnam
salis armoniaci, rubificati vncias tres, alibi additur, vitrioli rubificati vncia: sol¬
uatur sal armoniacum, & eo soluto incera, id est cum sua aqua imbibe dictos pul¬
ueres auri, ęris, vitrioli & croci ferri, super porphido aut marmore molendo &
terendo per longam contritionem: Postquàm pulueres biberint totam istam
aquam salis, pone in phiala vitri habente collum longum sub fimo equino ca¬
lido per dies 21. mutando fimum calidum de quatuor in quatuor diebus. Post¬
quàm solutum bene fuerit & in aquam conuersum, congela ipsum in aliqua phia¬
la super furnello super cineres calidos: quo congelato, pone partem vnam su¬
per decem partes argenti fini praeparati & separati. Nota quòd si aliqua pars
remanserit insoluta, molias adhuc cum aqua salis armoniaci, quousque sit totum
solutum: hoc fac vt non perdas aurum tuum, semper reiterando imbibitionem
cum aqua salis armoniaci. Si autem dictam congelationem resolueris iterum, &
omnia per ordinem vt superius feceris, vna pars tinget viginti: & sic multo¬
tiens multiplicare poteris, augebis enim 10. singula vice. Illum aerarium vidi in
Toleto, qui mihi ista retulit & cuidam consanguineo suo seni: & aerarius ille e¬
rat senex, & ego & magister operati sumus secundum modum prędictum. Au¬
rum sic debet puluerizari cum odore plumbi, vel cum aqua in qua saepius sit
extinctum plumbum. Vel fac aliter: Soluatur plumbum invase quod superius habeas
foramen modicum ad quantitatem vnius aurei, & superponatur aureus ita vt
recipiat odorem plumbi ex illa parte, deinde verte ad aliam, & cum sic factum
erit aliquoties, aurum poterit conteri. Aes vstum autem cum sulfure viuo calci¬
nari debet: & antequam in illis misceatur, debet ablui cum aqua pura vel aqua
& sale, donec ab eo exeat aqua limpida. Crocum ferri fiat cum aceto ad ignem
lentum vt fiat rubrum. sic verò fit: Limaturram ferri aceto forti imponas & sit
acetum rubeum & clarum, & ponatur ad Solem duobus vel tribus diebus: po¬
stea effundatur leniter acetum, ac seruetur, & aliud acetum limaturae superpo¬
natur ad Solem: & fiat ita donec tota limatura soluatur vel redigatur in pulue¬
rem tenuissimum: & iterum totum acetum desiccetur ad Solem. Sal armoniacu
soluatur per frigidum & humidum, vel per calidum & humidum. Recipe solutio¬
nis eius partes duas, aeris vsti partem vnam, croci ferri partem vnam, salis armo¬
niaci ad quantitatem omnium: Soluatur salarmoniacum, & ex eo imbibantur
pulueres per longam contritionem, postea ponantur in fimo equino calido ad
soluendum quindecim diebus: potes ista resoluere in fouea mutando saepe fi¬
mum calidum: deinde coagula super cineres ad lentum ignem. Huius coagu¬
lationis seu congelationis pars vna tingit 10. de Luna praeparata. Et si solueris se¬
cundò modo praedicto omnia faciendo, pars vna tingit 20. & sic augmen¬
tare potes.
Licet hanc esse rei veram descriptionem putem, ponam tamen paruulam
diuersitatem quàm in alio scripto non ita autem dico reperi: vbi sic scribitur:
Aes