575
264 DE METALLORVM MATERIA
haec proprietas dignoscitur ab illo sydere & planeta qui talis est proprietatis: ita
quòd denominatio haec potest esse similitudinaria, & effectiua: quia à similitu¬
dine assimilationis proprietatum, uel effectiua ab effectu ipsius, ut puta praefa¬
tae influentiae. Qui quidem mercurius secundum maiorem uel minorem deco¬
ctionem à caliditate materiae, uel loci, uel influentiae, uel ex spissitudine, uel ra¬
ritate materiae, uel grossitie, uel mundicie, generatur & conuertitur in diuersas
metallorum species. Et quòd hoc sit uerum naturaliter, probatur: ut puta quòd
mercurius per se non intret specificè distincta à fulfure compositione. Nam ui¬
demus in mineris apparere sulfur, non autem mercurium: qui quidem mercurius
habet distinctas per se mineras ab aliorum mineris metallorum, quod accidit ex
loci leprositate, utputa superflua caliditate & humiditate: quae quidem calidi¬
tas & humiditas non constringit materiam sulfuris in mercurium alterari, sed con¬
strictionem impedit. de qua quidem compositione superius est artificialis pro¬
cessus, sicut est naturalis. Operationes Alchimiae sine uirtutis mineralis auxilio
perfici non possunt. quoniam enim generans metalla est uirtus mineralis, sed
ut patet per primam eius parabolam, quòd intendentes imitari naturam in fa¬
ciendis metalllis, necessarium habent operari per uirtutem mineralem habentem
formam caelestis agentis, sine qua, materialia principia non acquirunt formam.
non enim exit forma metalli à principijs materialibus, quae sunt sulfur & argen¬
tum uiuum, sine eductione uirtutis mineralis in actum formae, & propter hoc
ars quantuncunque disponens & depurans materiam, nunquam inducet ueram for¬
mam sine uirtute minerali, quae sicut in aquis per loca mineralia fluentibus de¬
fertur, & in arenis ex uaporibus proportionatis, metalla generat, ut patet per se¬
cundam huius, sic magis inest toti generato per ipsam, & per unumquodque ip¬
sorum, ut ex materia disposita fieri possit ipsorum generatio, si materiae mun¬
dae susceptibili, quae menstruum est metallorum paterno commistum semine,
artis beneficio infundatur, tunc enim simile generabit sibi simile secundum spe¬
ciem & formam, & extra hoc, est error artis: nisi fortè medela fiat debilitatibus
metallorum per alia. non tamen fit essentialis in metallis transmutatio, nisi re¬
ducantur ad materiam primam, & haec commisceantur secundum formam quaesi¬
tam. intelligentibus, dicta sufficiant.
Ad pleniorem operum naturae ac artis intelligentiam clarius & amplioribus
rationibus capescendam, consulo, amice lector, ut uideas librum X. Cardani de
Varietate rerum cap 1. & 2. quae huc non attuli, cùm quòd quaeque apud fontem
suum uidere expediat, tum quia quae hîc posita sunt ex se etiam sufficiant, & per¬
fecta sint.
PRACTICA CARAVANTIS HISPANI.
Recipe sulfuris uini & salis nitri ana, tere omnia seorsim, postea misce pul¬
ueres & pone in bocia uitrea bene lutata, & ad ignem lentum appone per
horas duas, postea ignem auge, donec fumus cesset: post fumum ueniet flamma
extra collum bociae & ascendet per ulnas seu brachia duo uel tria, & cessata flam¬
ma remanebit sulfur in fundo quasi albus & fixus: tunc extrahe, ac recipe di¬
ctum sulfur fixum, & tantundem salis armoniaci, & tere omnia & bene in pul¬
uerem redige ac commisce, deinde omnia pone ad sublimandum dando primitus
ignem sentum, deinde fortiorem, donec ascendat per horas quatuor: sublimatum
extrahe, & omnia, nempe tam sublimatum quàm faeces simul incorpora, & ite¬
rum sublima ut primò, usque ad sex uices, & sulfur remanebit in fundo uasis, quod
accipe & tere ac super marmor aut uitrum in loco humido pone, & conuertetur
in oleum: de quo pone duas uel tres guttas super uno ducato in crucibulo lique¬
facto, & fiet oleum, quod pone super marmor, & congelabitur: de quo pone
partem unam supra quinquaginta mercurij purgati, & fiet sol optimus.