575
298
Quos dilexerunt Reges nimium super aurum
Vrbis Romanae qui celsas iam tenuêre
Arces, ingenium quod ego sub mente profunda
Inueni, capiant, quonia nimis est preciosum:
Vrinam mihi quaesiui pariterque cruorem
Ex hirco magno, modico sub tempore pasto
Herba: quo facto, calefacto sanguine gemmas
Incidi, ueluti monstrauit Plinius auctor,
Artes qui scripsit quas plebs Romana probauit:
Atque simul lapidum uirtutes scripsit honestè,
Quorum qui noscit uires, plus diligit illos,
Primus ait uersus quot habet sentetia sensus.
Crystalli sectio.
Crystallus tali durus ualet arte secari
Opportuna tibi quaeratur lamina plumbi,
Huic etiam bini claui iungantur utrinque,
Qui solito medium consument undique plumbum:
Nam plumbo soli tribuetur cura secandi:
Ipsi custodes laminae sint exteriores,
Vt sibi dent rectum recto consumere cursum:
Sed nec duritiem poteris praerumpere tantam
Mollitie plumbi, nisi quaedam iunxeris illi
Tanquam puluereas fornacis fragmine mittas
Quae tenerę possit laminae connectere plumbi.
Aequum rursus habent lateris fragmenta uigorem
Concidis adiuncta paulatim fluminis unda:
Sed uim Crystalli cruor antea temperet hirci:
Sanguis enim facilem ferro facit hic adamantem.
Gemmae ut nitescant.
Si uis splendentem gemmis inferre nitorem,
Partem quaere tibi tantummodo marmoris aequi,
Gemma superposita petrae sed flumine pauco:
Sed ne laedatur, tractu leuiore limetur,
Quanto durescit, tanto magis ipsa nitebit.
Gemmarum sculptura.
Sic gemmis durum sculpendis effice ferrum:
Quisquis uult solito lapides irrumpere ferro.
Hos habeat ritus, ut acumen temperet eius
Tempore quo solito magis utitur hirco amore.
Solus adeps huius fit ad istos aptionusus,
Hujus enim candens siquis pinguedine ferrum
Extinguit, subitò durescit acumine firmo.
Carbunculi confectio.
Si repetam dicta supra tribus atque quaternis
Est renouata modis omnia clarificat:
Plus si suscipiat Talc crudum mundificatum,
Psimmytniumque aequis iungito ponderibus,
Mercurio super adiecto sub ea paritate
His mixto donec deficiat penitus,
Terseptena salis purgati uel cribellati
Pars admista roborat istud opus:
Haec mistura parit preciosum denique quoddam
Praecellens Vsifur pondere uel pretio
Ampulla uitrea forti spissaque receptus
Hic puluis tepidis ignibus expositus,
Illita sicca luto semel ac bis inde fit olla,
Sic ampulla rogos accipiat tepidos,
Donec multiplicis fumos excocta caloris
Exhalans nullos undique proijciat.
Frigida facta: luto careat quod habebitur intua¬
Excellens Vsifur carbo uelut rutilans:
Crystalli puluis tenuissimus additus ipsi
Per magis atque magis rem facit eximiam.
Filius unius perimatur uase diei: Ouum.
Sanguis ut ipsius defluat hinc niueus:
Ossibus exclusis eius croceoque colore
Fiat ut hinc globus massaque sanguinea,
Quae siccata coquas aqua (puto) psimmyficata,
Purgataque diu rem faciatque nouam:
Nam carbunculus atque balassius hinc preciosus
Exit, & artificem ditat in orbe suum.
Sic res uilis habet precium latitat quod in ipsa,
Et quod despicitur carius efficitur.
Si mistura sit unicolor quasi flama coruscans
Fiet massa nimis lucida fitque globus:
Lunificis & aquis excocta tepentibus, exit
Vnio resplendens, res preciosa satis.
Sicque quod in mundo preciosius est & habetur
Vilissimum datur philosophi studio, &c.
FINIS.