477
Venenum re¬
dactum in Ar¬
canum non est
Venenum, sed
praestans me¬
dicina: sic Pla¬
netae Terre¬
stres liberan¬
tur a sua Le¬
pra: & ingra¬
tissimi foetores
per digestio¬
nem in suavem
vertuntur
dorem.
52
PRAEFATIO
minus actionem suam praestent (separata enim in ventriculo naturali impetu ad
notiora feruntur sine impedimento diversoria) & citissimè corpus afficiant, &
ab ipso afficiantur: ac ila asperae ac terrestres ipsorum partes interioribus adhae¬
rentes ulcerare, nec saepius utentes (sicuti per frequentem vulgarium usum) va¬
letudinarios facere possint. Tertiò, quod ex iis essentiis omnis nociva qualitas
(si tota prima praeparatione auferri non possit) aliarum tamen exquistissimarum
permixtione omnino adimatur, aut saltem facilius obtundalur: Et quod diffi¬
teri non possumus; Ars haec Spagyrica adeò necessaria est, ut sine magno discri¬
mine illa carere medici non possint: Nam in re una simplicique saepè substantiae sunt
dissimiles, saepè contrariis proprietatibus insignitae, quarum una noxià, reliquae
salutares, ut in opio, melle apparet, quae sine substantiarum separatione huius artis
adminiculo perficienda dignosci neutiquam possunt. Galenistae etiam solo hujus
artis beneficio tueri possunt suas Maximas, affirmantes omnia amara calida es¬
se, cum tamen Opium, quam vis summè amarum stupofaciendi virtute excellat:
Rosa item & Cichorea licet amarae, nihilominus ad refrigerandum adhiberi so¬
lent. Responsi hujus nodus Cultri Anatomici Ignis videlicet henesicio dissecon¬
dus est, & sic substantiarum factâ separatione dignoscemus Simplicium Tempe¬
raturam, & reperiemus in Opio Sulphur dulce Narcoticum, Sal amarum calidum
subtili resolutione penetrando sudores movens, sine ulla vi stupefactiva. Et quod
meritò admirandum (proui solertes medici norunt qui ex incommodis sciunt
licere commoda & utilitates) Venena metallica licet pernitiosissima, hujus artis
ministerio & Ignis judicio, eatenus posse corrigi & emendari, ut sine noxa tuto
possini corpori ingeri, sicuti Arsenici, effrenatae malignitatis exemplum per sa¬
lem petrae artificiosè Vulcani beneficio fixati, manifestam fidem facit. Minera¬
lia enim, quorum spiritus subtilitate nostros vincunt, & lapides pretiosi à medi¬
camentorum numero excludi non debent: Ritè praeparata Vegetabilibus longè
praestant in curandis morbis. Primò, quod molliori materiae, qualis est Planta¬
rum & Animantium, tanta virtus, fortesque operationes imprimi non potuerint,
quandoquidem difficulter cas retinere posse videntur: Fieri etiam non posset, ut
Vegetabilia corruptioni obnoxia corpus Humanum à corruptione vindicarent,
sicuti perfectorum metallorum spiritus, nullis corruptionibus obnoxii, faciunt.
Secundò manifestum est, mineralia & imperfecta metalla, magnis virtutibus
medicinalibus dotata esse, ut in Chirurgicis medicamentis apparet, ubi vix ul¬
lum