681
162
DE LITHIASI
initium: attamen nervum immediatum doloris
sensusque subiectum fecere. Motum autem, licèt
aliquid magis materiale, tamen voluere ex altiori
voluntatis arbitrio dependere, illique subiici. (15). Sic
nempe, ut voluntas sit principium imperativum
motus: nervus autem organum delativum imperii
arbitralis: & tandem musculus instrumentum
executivum voluntatis. (16). Sed sensationem intelli¬
gunt in nervo, tanquam subiecto, fieri mediante
spiritu animali. Quem vocant animalem, ab arte¬
riis quidem haustum, at in cerebro ad suos usus re¬
coctum. Agnoverunt ideò, nervum per se quidem
esse absque sensu, perinde ut cerebrum, ac caetera
membra solida: quamobrem spiritus animales,
volunt esse ipsius sensùs, atque motûs, primitivos
sentientes, atque moventes effectivos. (17). Quibuscum
nondum convenio: ut neque in hoc, quòd ner¬
vus sit organum, atque primarium subiectum, o¬
mnis sensationis. Nam quis nescit, quòd in sano,
quaelibet pars pellis sentiat, non tamen subter se
nervum gerat? Non enim concedo, quòd conce¬
pto sensibili, in partibus extra nervum, spiritus re¬
trogrado motu recurrat in nervum, ut conceptum
sensibile, communicet cerebro, tanquam sensuum
origini; ut inde remeando, tum demum in parte
laesa, vel attactâ, doloris, aut complacentiae sensus,
efficiatur. In terminis namque, ureter summè do¬
let, absque nervi alicujus insertione. Sic & ulcera
cava, saepè carne sensitivâ replentur: nec tamen in
illa, nervi de novo succrescunt: cum partes primae
constitutionis, semel ablatae, non recrescant: uti
nec, quae sunt primae constitutionis, per cariem ex¬
esa, ampliùs restituuntur.
(18). Sed opportunè leprae stupiditas, insensilitasve,
huc occurrunt. Siquidem in carnem adactum sty¬
lum, vel acum, penitùs non sentiant. An igitur cre¬
den¬