181
CAPVT
IX.
nale,
ex
Archeo,
unde
tandem,
promtissimae
ad
a¬
gendum
vires,
subnascuntur.
Fitque
in
his
quan¬
doque
adeo
promta,
&
pertinax
affectionis
perse¬
verantia,
quod
specimen
admirationis,
speculanti
exhibeat,
praesertim,
si
vitae,
ac
spiritualis
seminis
attributa,
quis
examinet.
Etenim
quàm
citissimè
pueri,
mulieres,
&
inprovidi,
irascuntur,
flent,
ri¬
dentque?
Nam
illorum
sensitivae
animae,
recenter,
ac
velut
immediatè,
rebus
sensibilibus
quasi
adhę¬
rent.
Naturale
itaque
est,
quod
spiritus
sensitivus
sponte,
atque
facile,
in
hujusmodi
exundationes
feratur:
quia
anima
illa,
facile
à
sensuali
suo
iudi¬
cio
recepta,
labitur
in
passiones
spontaneas
spiri¬
tuum
materialium;
Ac,
ut
vel
à
puero,
isthaec
ino¬
leverunt:
ita
deinde,
iracunda,
furiosa,
&
tota
sym¬
ptomatica,
anima
ista
adolescit,
quę
aliàs
longè
tu¬
tius,
sub
mansuetudine,
cuncta
perageret,
quàm
quod
prae
furiis,
in
morbos,
propriamque
subinde
internecionem,
aspiret.
Quod
frequens
ac
mani¬
festissimum
est,
in
uterinis
exorbitationibus,
aut
symptomatibus
quorundam
vulnerum,
aliorum¬
que
morborum.
(39).
Ira
igitur,
furorque
hoc
loco,
non
sunt
hominis;
sed
animae
illius
sensitivae,
in
vi¬
tam
delatae,
naturalis
sensationis
thymoses
patran¬
tis,
quaeque
proin
non
rarò,
in
tantùm
culmen
ad¬
scendit,
ut
escharam
urat,
partemque,
instar
ignis,
sphacelo
syderet.
Dolor
itaque,
indubium
sensûs
tactus
pathema,
in
quo
anima
sensitiva
exprimit
obiecti
displicentiam,
juxta
injurię
conceptę
diffe¬
rentias
partibus
illatae.
(40).
Porrò
an
istud
pathema,
sit
iudicialis
potestatis
functio,
unde
anima
pro¬
prio
etymo,
sensitiva
nuncupatur:
non
secus
atque
facultas
motiva,
solo
animae
nutu,
movet,
absque
excitatore
externo,
aut
peregrino.
An
verò,
do¬
lor
sit
pathema,
productum
immediatè
à
causa
dolente
sensibili,
Scholae
indagare
potuissent,
si
il¬
las
m