182
DE
LITHIASI
las,
tanta
veritatis
indagandae,
quàm
recipiendi
ab
aegrotis
salarii,
cura
tetigisset
unquam.
Penes
me
autem,
res
ista
dudum
dubio
caruit:
Siqui¬
dem
cum
doloris
sensus,
sit
judicium
animae,
per
sensationem,
in
facultate
sensibili,
expressum,
quo
anima
plangit
de
obiecto
sensibili,
nocuo,
ac
do¬
lente:
Idcirco
utrobique
ferè,
concurrunt
ambo
simul
connexa:
&
utrumque
etiam
suo
se
habet
modo,
ad
dolorem.
Nimirum
causa
sensibilis
in¬
iuria,
est
motiva
doloris:
ipsa
verò
anima
sensitiva,
judicium
fert
de
obiecto
dolorifico,
cum
quadam
pathematis
excandescentia,
ac
impatientia.
Quod
quidem
in
vulnere,
contusione,
tensione,
ambu¬
stione
ac
frigore,
quatenus
causis
externis,
est
pror¬
sus
obvium.
Dum
autem
iam,
vel
ab
praefata
ex¬
ternorum
impressione,
vel
propriâ
intus
exorbita¬
tione,
motrices
causae
dolorum,
applicatae
sunt,
fit¬
que
inde
spiritus
sensitivus,
totus
acer,
rodens,
mor¬
dax,
degener,
formatque
cruorem
sibi
parem:
Tum
scilicet,
anima
sensitiva,
nedum
judicium
sim¬
plex,
de
dolore
fert,
dolendo:
sed
insuper,
ipsa
in
se
tota
conturbata,
de
se,
novum
parit
productum
dolorificum,
non
secus,
ac
si
illud
è
causa
externa
occasionali
prodiret.
Et
quanquam
haec
ambo,
in
majori
pathemate,
ac
graviori
sensatione,
ple¬
rumque
concurrant:
attamen
propriè
loquendo,
dolor
magis
intimè
respicit
censuram,
ab
anima
sensitiva
patiente,
latam:
sive,
propinquiùs
se
re¬
flectit
dolor,
ad
proprietatem
animae,
quàm
ad
causam
dolentem.
Multi
quippe
gra
viter
vulne¬
rantur,
citra
manifestum
dolorem:
prout
&
furio¬
sus,
dolores
se
vix
sentire,
ex
causis
noxiis,
osten¬
dit.
Quędam
etiam
sępe,
torturę
dolores
eludunt,
&
inuncta
etiam
dolores
fallunt,
licet
partes
inju¬
riâ
vapulent.
Quare
sensus,
magis
intimè,
ac
pro¬
prie,
respicit
censuram
potestatis
animae
sensitivae,
quàm