211
CAPUT
IX.
aquâ
bulliente.
Mortua
autem
caro
tardiùs
cre¬
matur.
Estque
alia
ambustio,
si
viva
manus,
quàm
si
cadaveris
uratur.
Prior
siquidem
adustio,
vesi¬
cas,
minimo
ardore
excitat,
sic
ut
idem,
etiam
sub
Sole
con
tingat.
Posterior
verò
combustio,
car¬
nem
tenet,
non
secus
ac
si
assaretur:
nempe
abs¬
que
vesiculis,
&
excoriatione.
(100).
Scholae
etiam
diffe¬
rentiam
nondum
istam
annotârunt,
quia
neque
attenderunt.
Dicentque
fortassis,
quod
faciliùs
sit
excalefacta
calefacere,
quodque
ideo
caro
viva,
promptiùs
comburatur.
Sed
supponamus
carnem
mortuam,
prius
tepefactam,
eodemque
gradu
ca¬
loris,
nec
secus,
ac
si
viveret:
non
tamen
proinde
facilè
amburitur,
nec
eodem
modo,
quo
viva.
Non
ergo
locum
habet
praefatum
subterfugium.
Qua¬
propter,
cum
ab
uni
voci
caloris
gradùs
agente,
di¬
versae
contingant
operationes,
in
eodem
carnis
subiecto,
sola
vitâ
distincto:
ergo
necessum
est,
vitam
duntaxat,
esse
illius
diversitatis
causam.
(101).
Quod
est
dicere,
vitam,
esse
agens
proprium
sensa¬
tionis
in
sensitivis:
&
vitam,
esse
ejusmodi
causam,
quae
insuper
vim
habeat
ambustiones
faciendi
in
vivis,
&
in
materia
medica,
imò
etiam
resistendi,
vel
non.
Quamobrem
reperio
vitam,
primarium
efficiens,
ac
immediatum
sensûs,
ac
doloris.
Siqui¬
dem
vis
ignis,
recepta,
ac
introducta
in
cadaver,
non
est
sensibilis,
imò
nec
propriè
ambustiva,
qua¬
lis
in
vivis:
sed
potiùs
assativa,
vel
tostativa.
In
vivis
namque,
liquor
carnis,
per
indignationem
a¬
nimae
sensitivae,
celerrimè
in
acre
liquamen
con¬
vertitur,
ac
substantialiter
transmutatur:
qui
in
mortuis,
non
est
vitali
transmutationi
obnoxius.
Adeoque
inter
fibras,
bulliendo
&
frixando,
car¬
nes
torret
&
assat.
Caro
enim
mortua,
patitur
per
gradus,
quos
alia
corpora
non
sensitiva,
uni
voco
modo
patiuntur
ab
igne.
Verùm
in
vivis,
etiam
aquà
o
2