229
CAPUT
IX.
spiritus
in
carne
concreti,
cùm
à
tergo
per
cor
non
sat
foveantur,
sensim
pereunt,
sensimque
alte¬
rantur.
4.
Dein
perit
motus
unà,
&
sensus
extin¬
guitur,
dum
videlicet
extravenatus
cruor
grume¬
scere
minatur:
manente
adhuc
vitâ.
5.
Adeoque
tandem
artus
à
frigore
totaliter
privantur
vitâ.
dum
nempe
cruor
in
grumos
iam
abiit,
obiit.
In
tertiò
itaque
ac
quarto
gradu
praedicto,
calefactâ
manu,
dolor
emergit.
Etenim
quatenus
cor
à
re¬
trò
inspirat
novum
spiritum
sensitivum,
qui
dum
mortem
in
procinctu
adfuturam
notat,
velut
ibi¬
dem
iratus,
suae
indignationis
Ideam
statim
fa¬
bricat,
adeoque
nativam
dulcedinem
sive
com¬
placentiam
exuit.
Prout
in
tractatu
de
morbosis
ideis,
in
opere
de
ortu
medicinae,
luculentiùs
de¬
monstrabo.
Sic
spiritus
sensitivus,
qui
non
à
fri¬
gore
pessundatus:
sed
à
compressione
repulsus
est:
in
sui
reditu
aliam
suae
indignationis
Ideam,
ali¬
umque
dolorem
velut
acicularem
concitat.
Igno¬
scat
interim
Lector,
quòd
veneni
glacialis
nomen
mutuare
debuerim,
absque
frigoris
praeeuntis
ne¬
cessitate:
Non
enim
glaciale
venenum
istud
voco:
quasi
sit
infrigidatum,
uti
jam
de
manuum
stu¬
pore
dixi:
sed
infrigidans,
simulque
stupefaciens,
ac
sensum
motumque
tollens.
Itaque
nominis
si¬
militudo,
non
à
radice,
sed
ab
effectu
ortum
du¬
cit.
Ac
postremò,
in
hoc
parergo,
pro
operis
hujus,
&
sensationis
epilogo,
ruminemus
saltem
remedia¬
Medentum
in
Apoplexiâ,
stupore,
vertigine,
cata¬
lepsi,
catocho,
comate,
contracturis,
vellicatio¬
ne,
palpebrarum,
oculorum,
linguae,
&
labrorum.
Reperies
namque
statim
pręscribi
venę
sectionem
ac
enema:
Dubitantes
nimirum,
an
stercus
ani,
in
ore
linguam
&
labra
vellicet,
sopores
item,
ac
stu¬
pores
cudat
in
aegro,
ut
in
Medente
peperit
stupi¬
ditates
atque
neglectum:
an
verò
haec
à
cruore
orian¬
p
3