3
SIVE
CAPUT
XVI.
praeter
naturam,
à
causa
occasionali
errante,
vel
a¬
lienâ,
productam,
detentam,
vel
introductam.
Ad¬
coque
ejusmodi
materiam
omnem,
duntaxat
oc¬
casionalem
voco:
Incitatricem
quidem;
at
planè
externam
morbo:
Itpote
cujus
adhuc
materiae
perstite
praesentia,
non
rarò
tota
febris
cessat,
&
perit
funditus.
(5).
Ergo
febrile
efficiens
internum,
atque
immediatum
ens
formale,
est
ipsamet
vita;
ejusque
immediata
materia,
ab
aura
vitali
(in
quâ
hospitatur,
&
sedet
ipsa
vita)
pro
parte
desumitur,
&
abscedit.
Sicque
est
ipsi
immediata,
ac
plenipo¬
tentiaria
potestas
in
vitam,
sibi
symbolo
unifor¬
mitatis
connexam.
Etenim
alioquin
importunum
esset,
furenti
vitae,
extra
se,
morborum
parere:
si¬
ve,
formale
atque
essentiale
initium,
fundamen¬
tum,
atque
semen
concipere,
efficere,
&
fovere.
Non
enim
valet
vita,
morbum,
seminaliter,
in
a¬
lieno
excrement
orum
externoque
subiecto,
stabili¬
re.
Nam
si
vita
à
morbo
tolerare
debebat,
angu¬
stiari,
atque
necari:
debebat
certè
à
semet
ipsâ
iam
deturpata,
omnem
pati
injuriam.
Suxta
Adagi¬
um,
"Nemo,
nisi
à
seipso
laditur."
(6).
Ruditer
id
olim
quoque
Hippocrates
sensit,
qui
spiritum
illum
vi¬
talem,
impetum
faciens
(tam
ad
vitam,
quàm
ad
internecionem)
primus
vocavit.
Deus
enim
mor¬
tem
non
fecit
pro
homine:
quae
à
peccato
incepit.
Non
enim
nego,
vitam
stimulari
in
propriam
in¬
juriam,
à
causis
occasionalibus:
At
saltem
opta¬
rem,
Veteres
diremsissent
causam
essentialiter
in¬
ternam,
ab
externis
occasionalibus,
uti
decet.
In¬
ternum
autem,
&
externum,
non
sumo
pro
cor¬
poris
respectu:
sed
quod
radicaliter
essentialiter¬
que
est
morbo
proprium,
id
voco
internum,
atque
inseparabile:
secus
verò,
si
tantùm
accidentaliter
adjaceat.
Itaque
ante
omnia,
seri
ò
&
unicè
notan¬
dum,
qualiter
ipsa
febrium
quidditas
formetur,
â
quiddi¬
P
2