855
nec absolutam cantilenae perfectionem adeò celeriter, citò, ac distinctè
assequi illis concessum est. Conspiciens quidem organi tabulaturam,
statim ludit; scilicet captu ejus primo tabulaturae intuitu eam versus
digitos mittere solito; At cantione ista juxta Musices leges constructâ,
non verò in tabulaturam versa, ceu minus ei assuetus, difficiliùs lu¬
dit: cùm prius è Musicam componenda sit tabulatura Spiritui ejus con¬
sueta, antequam ludat. Mojori adhuc difficultate ac raritate testudinis
tobulatura ex tempore in organo, vel organi in chely exprimitur.
Ratio non dispar mihi visa est primi animae conceptûs, ceu crudi ad¬
huc soni, mensque in verba vel scripturas redigi cupit: cujus defectu
non pauci haerent in bono obiecto, quod propter mentem indistinctam si¬
ne fructu evanescit. Caeterum sentio, primam animae ideam sequi
consuetum animi instinctum, quò inibi limatus verbis vel scriptis perci¬
piatur: Sed verò, quùm homo vernaculae proprietate ab initio imbu¬
tus, eam incorporatam vel inspiratam obtineat; & praeterea suas co¬
gitationes, in meditationes, linguas vel scripta abeuntes, menti &
vernaculae communicare soleat, animae inconveniens & mirum vide¬
tur, primi conceptùs obiectum, in mente vernacula linguâ verbis de¬
pictum, praeter consuetudinem ingenitam peregrino idiomate donare.
In quo intellectus laborans, vertendo semet obumbrat, debilitat, ac
fotigat, nec non primi obiecti purum & planè spiritualem conceptum
alienat. Verùm enim verò, omnis primae cogitationis obiectum in verba
abiens, in vernacula prius semper haberi, compertus sum in homine,
non nisi Hispanico idiomate utente, qui & Hispanus audiebat; is le¬
thaliter vulneratus, mentis impos, multa sed Italicè loquebatur, vix¬
que intelligebat Hispanicè compellatus. Vidi pariter Germanum aegro¬
tantem, sedentem, vel jacentem, prout ipsum collocarent, sculptilis ad
instar, qui nunquam ad interrogata reponere compos erat, nec intelli¬
gebat, quae vel ejus uxor vel natorum quis aliâ quàm propriâ Germa¬
nicam linguam pronunciarent, cùm tamen intra domesticos parietes jugi¬
ter uteretur Italicam linguam & Gallicam: Quin imò paulò post ab hoc Co¬
mate vigili liberatus vix persuadebatur, idem ut crederet.
* 3
Atque