VENATIO
SCIENTIARUM.
22
conversatio.
(13)
Tum
siquidem
coepi
sentire,
quod
Ratio
animam
angebat
multiplici¬
tate,
inani
complacentia
scientiarum.
virtutum
ridicula
disquisitione
tentabat,
vitae
ornatum
promittens,
coram
mundo,
deastram
Rationem
adorante.
Quapro¬
pter
intellectum,
&
voluntatem,
in
sui
pla¬
cita
miserè
trahebat,
&
memoriam
sic
onen¬
rabat,
ut
mox
in
virilitate
mea,
memoria
ut
asinus,
sub
sarcina
caderet,
&
defectum
acquireret.
Mens
ergo,
Rationem
pro¬
scripserat
saepè:
(14)
sed
de
novo,
invitis
men¬
tis
conatibus,
semper
subintravit,
hypo¬
crisin
doctam
detexit,
suosque
arietes
ad
debilissimum
mentis
murum
admovit.
Auram
vulgarem
nempe
pollicita
est,
am¬
bitionis
stulta
praemia,
sub
se
foveri
osten¬
tans.
Rigiditatem
verò
vitae,
cui
tetricam
Philosophiam,
tunc
primum
adorsa
est,
il¬
lamque
ut
morositates
dissuadebat,
mul¬
ta
passim
illicita,
fraudulenter
excusabat,
iuventutis,
vel
receptae
iam
passim
consue¬
tudinis
privilegiis:
docta
industria,
adu¬
lationi
mentis
usque
inserviens,
velut
pedissequa
insequebatur,
fingens
rationes
ad
lubitum
mentis,
iam
inclinatum.
(15)
Tan¬
dem
mens
rogavit,
quam
Scientiam
Ratio¬
dare
posset?
cui
mox
illa
respondit,
se
pos¬
se
per
artem
magnam
Lullii
efficere,
ut
de
quoquo
scibili,
homo,
tanquam
omni¬
scius,
discurrere
possit,
cum
totius
mundi
admiratione.
Tum
indignata
est
mens,
ac
dixit
Rationi:
Apage,
garrula
nequam,
Sermocinalia
enim
inprimis
detestor.
Ita¬
que
certo
cognovi,
quod
Ratio
semper
animam
deserat,
cum
ariditatis
dissuavi¬
tate,
in
tenebris,
inquietudine,
incertitudi¬
ne,
&
amaritudine
cespitantem.
(16)
Postre¬
mò,
ut
cognovi
nullum
mihi
in
natura
sublevamen,
neque
separationem
à
tam
molesto
ac
taedioso
hospite,
abdidi
me
in
orationem
silentii,
adeo,
ut
quandoque
prorsus,
&
subinde
pro
parte,
me
denuda¬
rem
à
Ratione,
omnibusque
ejus
appen¬
dicibus.
Accidit
itaque,
quod
extra,
vel
saltem
praeter
illa,
quae
per
Rationem
co¬
gnosci,
aut
suo
adminiculo
ullatenus
con¬
cipi
possunt,
devenerim
velut
per
somni¬
um,
subter
ineffabile
lumen.
(17)
De
quo
nil
habeo,
quod
dicam
ulterius:
eo
quod
in¬
vida
Ratio,
me
confestim
ab
inde
abstra¬
xerit.
Quippe,
simulatque
nondum
mor¬
tificata
Ratio,
subter
luminis
insuetudi¬
nem,
caligans,
cum
mente
intrasset,
admi¬
rationem
in
me
suscitavit,
quis,
unde,
quo¬
modo,
&
cur
eo
devenissem:
sicque
cecidi
extra
lumen,
in
obscuritates
miseras,
sub¬
ter
diem.
Meo
autem
judicio
cunctabatur
istud
lumen,
vix
spatium,
quo
quis
tra¬
ctum,
quatuor
syllabas
pronunciaret.
(18)
Ab
inde
attamen
sensi
me
mutatum
ab
eo,
qui
pridem
eram.
saltem
enim
degustavi
im¬
mortalitatem
animae
meae,
basim
fidei,
&
Religionis,
cunctis
bonis
caducis
antepo¬
nendam
scientiam.
Perrexi
itaque
majore
studio,
à
Ratione
abire:
utpote
quae
me
nunquam
nuda;
sed
fallaciter
tecta,
cum
pugna,
&
imposturis,
adorsa
erat:
deserue¬
rat
me
verè
nunquam,
nisi
cum
incertitu¬
dine.
Salomon,
vocat
spiritum
hominis,
lucernam
Dei.
Non
enim
quod
Deus
sit
in
tenebris,
vel
humani
spiritus
splendore
opus
habeat.
Sed
prorsus,
quod
occultae
rerum
scientiae,
à
Patre
luminum,
infun¬
dantur
in
nos,
medio
hujus
lucernae.
(19)
Ap¬
prehendi
quotidiè
certius,
quod
Ratio
non
esset
spiritus
ille
hominis,
ideoque
neque
ista
lucerna
Dei.
Imo,
neque
lu¬
men
istius
lucernae:
Sed
quod
lucernae
inesset
longe
aliud
lumen,
cujus
vigore,
penetraret
scibile
sibi
permissum,
Perspe¬
xi
nimirum,
quod
anima
non
esset
indiga,
imo
nec
formatrix
syllogismi,
eo
quod
il¬
lo
uti
nolit,
semel
a
corpore
sequestrata.
Siquidem
ejus
cognitio
nativa,
longè
no¬
bilior
atque
certior
esset,
quavis
demon¬
stratione,
Rationis
apice.
(20)
Tum
denique
cognovi,
quod
neque
sensus
syllogi¬
smum
conderet:
sed
quod
Ratio,
demon¬
strationum
formatrix,
possideret
anima¬
lem
intellectum,
sive
imaginationem,
me¬
diam
inter
sensus,
&
intellectum.
Interro¬
gabis,
quare
lux
luceat?
aqua
sit
humida?
cedat
intranti
digito?
&c.
ac
reperies,
quod