855
VENATIO SCIENTIARUM 23
quod quo res quaeque clarior est, eo ejus
Ratio sit stupidior, remotior, ac hebetior.
Tum itaque clarè conspexi, quod Ratio
volutetur inter obscuras caligines. Dein,
quod ubicunque nullus est discursus, nul¬
lae praemissae; etiam nulla reperiatur con¬
clusio, consecutio, sive Ratio. Attamen sci¬
entia praemissarum est certior conclusio¬
ne, (siquidem cum è primo veris suppona¬
tur, atque illa scientia, est in anima, abs¬
que Ratione: quia ante Demonstratio¬
nem. (21) Vnde mecum conclusi primùm,
quod Ratio non generet nisi caliginosam
scientiam, sive putationem. Tum deni¬
que: Quod scientiae veritatis, rerum, ac
praemissarum, prodeant, non quidem à
Ratione; sed ab alio longe initio, intelle¬
ctuali videlicet lucernae lumine. (22) Quocirca
mox observavi, quod Rationis discursus,
extenuet; obumbret, praepediat, & suffo¬
cet, nobilem illum intelligendi actum,
quo praemissarum scientiae, nobis insertae,
cognoscuntur. Magis, magisque didici,
quod Ratio, procul dein & extra lumen
veritatis; eo quod tantum lumen, instar
vespertilionum, tolerare nequeat, suo ni¬
tedulae splendore, mutuato, contenta.
Quippe quae nil aliud propriè est, quam
discurrendi sermocinalis facultas, nobis,
ut mortalibus, à peccato connata. Plus in¬
quam, ut sequacem animam, operando fa¬
tigo canisque [unclear] capillis cranium tegat,
quam ut intra nos, veri veram scientiam
producat. (23) Quandoquidem reperi, quod
anima, optans scire, per Rationis venatio¬
nem, ut plurimum amplectatur media
mendacia, & salsas satisfactiones, pro ve¬
ritate, in laboris praemium. Sic enim mens
decepta, aspicit mendacium, fucum, frau¬
dem, ac in summa putationem, in vicem
veritatis, quamdiu de Rationis impostu¬
ris nil adhuc ambigit. Hactenus namque
contigit, quod tot sint imposturae, & falsae
doctrinae, tam in Religione quam in arte
medendi, ut ne ullum angulum Scholarum
perlustrem, unde veritas scopis Rationis
non sit eversa. (24) Nudam itaque vidi Ratio¬
nem, & didici, quod in omnem eventum
Ratio non pareret, nisi putationem veri:
quo medio, sepeliret intellectum intelle¬
ctualem. Eo quod mens non possit simul
amplecti, & sequi duo lumina, tam diver¬
sa. Putationibus autem, miserè mundus
ubique abducitur, atquę deluditur. Ac
primò quidem, quod quilibet putet Ratio¬
nem, Iconem Dei, & optimum nostri the¬
saurum, etc. Amabo. Petatur Ratio, super
dubia quaestione, à decem viris sagacibus,
separatum: & attende quantum ab invi¬
cem discedant, sua quisque Ratione delu¬
datur, & qualiter quisque sua strenuè pro
putatione pugnet. Enimvero cum mens
mea Rationem sua veste spoliaret, obser¬
vavi mundum decipi inprimis, propria
putatione. (25) Quod inquisitionem, cogni¬
tionis rerum per causas, vocet indagatio¬
nem, sive inventionem Rationis. In eo
enim primum detexi fucum, ac miserri¬
mam Rationis conditionem, nuditatem¬
que pauperrimam; quippe apparere eru¬
bescit, nisi sub falsi Etymi operculo, ac
mendicato pallio. Siquidem Ratio nulla¬
tenus est causa, pars, aut essentia causati.
multo minus facultas Rationalis in ho¬
mine res attingit. Nam res est id in se,
quod est absque reflexione sui, ad ali¬
quem humanae Rationis discursum, in¬
ventionemque. Extima ergo vestis Ra¬
tionis, larva esto. Causa nimirum, est ini¬
tium, & origo causati. Ratio autem, nil
tale est. Animadverti denique, quod Scho¬
lae Rationi locum darent, in medio essen¬
tiae mentis, hancque abinde animam ra¬
tionalem, velut essentiali proprietate, de¬
nominarent. tanquam Ratio, pro lucerna,
illi data foret in intima ejus essentia. Cum
alioqui, revera in mente, sive proximo Dei
simulacro, nullus sit rationi locus. Eo
quod anima, à corpore separata, non uta¬
tur discursu Rationis. Imo cum anima, ad¬
huc corporis inquilina, quidquam intelle¬
ctualiter intelligit, plane recusat omnem
Rationis usum. (26) Quia quando Ratione uti¬
tur, plane saporem corporei fundi refert.
Cum