CAUSAE,
ET
INITIA
34
dine
tamen
ad
patratum,
non
est
nisi
cau¬
sa
efficiens
seminis,
tota
externa,
in
rela¬
tione
ad
ens,
quod
per
generationem
de
semine
constituitur.
Etenim
in
semine,
quod
totam
efficientis
immediati
quiddi¬
tatem
complet,
atque
continet,
non
est
ipse
pater:
sed
Archeus.
Eo
quod
pater
respectu
generati,
non
nisi
causae
externae,
&
occasionaliter
producentis,
rationem
habet:
siquidem
per
accedens
tantum
gre¬
nerationis
effectus
subsequitur,
licet
tota
intentione,
generationi
iijcumbat
pa¬
trans.
Itaque
constitutivum
efficienter
constituens;
causans
intrinsecè,
perfectivè,
atque
per
se,
est
ipse
Archeus
seminalis,
à
patre
realiter
distinctus
in
esse,
&
proprie¬
tatibus.
Pariter
ut
in
vegetabilibus.
Her¬
bae
quidem
sunt
seminum
productrices:
at
herbarum
è
semine
isto
nascentium
non
nisi
causae
occasionales,
&
remotae,
at¬
que
idcirco,
etsi
sint
causae
naturales,
non
tamen
sufficientes,
&
necessariae:
neque
enim
è
quovis
semine
proinde
planta
consurget.
Est
ergo
ens
seminale
in
semi¬
ne,
causa
immediata
efficiens
efficienter,
interna,
ut
essentialis,
herbae
inde
pro¬
deuntis.
Plantae
autem
praecedens
illius
seminis,
est
causa
remota,
occasio
natura¬
lis,
seminis
quidem,
quod
per
se,
ac
imme¬
diatè
plantam
fabricat,
&
efficit,
cum
ad¬
jutorio
excitantis.
Alioquin
enim
si
herba
patrans,
esset
efficiens
herbae
productae,
non
posset
patrans
causa
comburi,
quin
producta
simul
periret.
Est
ergo
semen,
causa
efficiens,
interna,
immediata
herbae
productae.
Quaptopter
post
sedulam
o¬
mnium
rerum
investigationem,
non
in¬
veni
corporis
naturalis
ullam
dependen¬
tiam,
nisi
duntaxat
ad
duas
causas,
ad
ma¬
teriam,
&
efficiens,
internas
(quibus
ple¬
rumque
externa
quaedam
excitans
asso¬
ciatur)
scilicet.
(12)
Quippe
quod
haec
duo,
si¬
bi,
&
aliis,
sint
abunde
satis,
contineantque
totam
rerum
compaginem,
ordinem,
mo¬
tum,
ortum,
notiones
sigillares,
proprie¬
tates,
ac
quidquid
denique
ad
rei
consti¬
tutionem
&
propagationem
requiritur.
Continet
namque
efficiens
seminalis
cau¬
sa,
rerum
sibi
agendarum
typos,
figuram,
motus,
horam,
respectus,
inclinationes,
aptitudines,
adęquationes,
proportiones,
alienationem,
defectum,
ac
quidquid
sub
dierum
sequelam
incidit,
tam
in
genera¬
tionis,
quam
regiminis
negotio.
(12)
Fines
de¬
nique
cum
omnes
efficiens
in
se
conti¬
neat,
tanquam
rerum
à
se
agendarum
in¬
structiones,
ideo
finalis
causa
Scholarum
externa,
quae
duntaxat
in
artificialibus
locum
habet,
vana
prorsus
est
in
natura.
Saltem
non
distincta
quidditate,
ab
ipso
efficiente,
est
considerabilis.
Quae
namque
in
mente
Artificis,
ens
rationis
est:
ne¬
quaquam
potest
causae
realis;
&
naturalis
pondus
obtinere.
Eo
quòd
causae
efficien¬
ti
naturali,
sua
à
Deo
naturaliter
sit
infusa
finium
&
habitudinum
scientia.
Res
ni¬
mirum
singulae,
in
natura,
succum
aliquem
genericum
desiderant,
pro
materia;
ac
denique
seminale,
efficiens,
dispositivum,
dirigens
principium,
internum
generatio¬
nis.
His
namque
duobus,
neque
pluribus,
opus
habent
res
corporeae
singuiae.
(13)
Tria
vero
corporum
principia,
Paracelso
tanto¬
pere
jactata,
etiamsi
reperirentur
in
sin¬
gulis
constitutivis:
attamen
non
proinde
sequeretur,
illa
vim
habere
principiandi:
siquidem
illa
tria,
cum
sint
fructus
semi¬
num,
sortiuntur
diversitatem
quasi
speci¬
ficam:
quam
necessario
nescirent,
si
vera
essent
principia:
Id
est,
si
ante
speciei
con¬
stitutionem
adessent.
nec
etiam
unum
mi¬
grare
posset
in
aliud,
quod
tamen
tribus
primis
Paracelsi
est
vernaculum.
(14)
Porro,
cum
materia,
simul
&
efficiens,
sufficiant
ad
omne
productum,
sequitur,
omnem
de¬
finitionem
naturalem,
non
ex
genere,
&
differentia
(mortalibus
plerumque
in¬
cognita)
petendam:
sed
ex
ambarum
causarum
connexione,
eo
quod
ambae
si¬
mul,
totam
rei
essentiam
concludant.
De¬
inde
etiam
sequitur,
ipsummet
produ¬
ctum,
sive
effectum,
nil
esse,
praeter
ambas
causas
connexas.
(15)
Quod
profecto
est
intelligendum
de
non