CAUSAE,
ET
INITIA
36
aquae
nimirum,
sive
initium
ex
quo:
fermentum,
sive
initium
seminale,
per
quod,
id
est
dispositivum,
unde
mox
pro¬
ducitur
semen,
in
materia:
Quae
acquisito
semine,
fit
eo
ipso
vita,
sive
materia
illius
entis,
media,
discurrens
in
rei
usque
pe¬
riodum,
sive
materiam
ultimam.
(24)
Est
au¬
tem
fermentum,
ens
creatum
formale,
quod
neque
substantia,
neque
accidens:
sed
neutrum,
per
modum
lucis,
ignis,
ma¬
gnalis,
formarum,
&c.
conditum
à
mundi
principio,
in
locis
suae
Monarchiae,
ut
se¬
mina
praeparet,
excitet,
&
praecedat.
hoc
est
nempe
fermentum
in
genere.
Quae
au¬
tem
hic
suppono,
suo
tandem
singula
loco
demonstrabo.
non
agam
de
fabulis,
rebus¬
que
non
exsistentibus:
verùm
de
princi¬
piis,
ac
causis,
in
ordine
ad
fines,
actiones,
&
generationes:
Considero
fermenta
ve¬
rè,
actuque
exsistentia,
&
individualiter
per
species
distincta.
(25)
Sunt
itaque
fermen¬
ta,
dona,
ac
radices,
à
Creatore
Domino
stabilitae,
in
seculorum
consummationem,
continua
propagatione
sufficientes,
atque
durabiles,
quae
ex
aqua,
semina
sibi
propria
excitent,
atque
faciant.
Nimirum
quo
de
dit
terrae,
ex
se
germinandi
virtutem,
de¬
dit
fermenta
totidem,
quot
fructuum
ex¬
spectationes:
ut
etiam,
sine
semine
praece¬
dentis
plantae,
possint
ex
aqua
suos
liquo¬
res,
&
fructus
prolificare.
Proferunt
ita¬
que
fermenta,
semina
sua,
nec
aliena.
Id
est
singula,
iuxta
sui
naturam,
&
proprieta¬
tes:
Quod
dicit
Poëta:
"Quippe
solo
natura
subest.
Nec
omnis
fert
omnia
tellus".
(26)
Inest
quippe
locis,
ordo
quidam
divinitus
indi¬
tus,
ratio
quaedam,
&
radix
immutabilis,
producendi
statutos
quosdam
effectus,
si¬
ve
fructus,
nec
quidem
duntaxat
vegeta¬
bilium:
sed
&
mineralium,
&
insectarum.
Differunt
namque
terrarum
fundi,
&
pro¬
prietates,
idque
propter
aliquam
causam,
terrae
isti
connatalem,
&
coaevam.
hanc
nempe
fermento
formali,
inibi
creato,
at¬
tribuo.
Vnde
consequenter
diversi
fru¬
ctus,
diversis
locis
pullulant,
&
sponte
crumpunt:
quorum
semina
alio
transla¬
ta,
plerumque
imbecillius
provenire
vi¬
demus,
ceu
foetus
supposititios.
Quod
au¬
tem
de
fermento,
terrae
indito,
dixi,
id¬
ipsum
pariter
in
aëre,
&
aqua
reperies.
Neque
enim
Radicibus,
Donis,
Rationibus
fermentalibus
carent,
quae
stabiles,
lo¬
cis,
&
provinciis
dicatos
fructus
profe¬
runt,
idque
perseverantia
fructuum,
ne¬
dum
convincit:
sed
&
spontanea,
abun¬
dansque
injussorum
seminum
profusio.
(28)
Fermentum
igitur
principii
veri
naturam
tenet,
à
causa
efficiente,
in
hoc
diversi:
quod
causa
efficiens,
consideretur
tan¬
quam
immediatum
principium
activum
in
re,
quod
est
semen,
ac
velut
principium
motivum
ad
generationem,
sive
initium
rei
constitutivum.
fermentum
verò,
semi¬
ne
saepè
prius,
&
hoc
de
se
generat.
(29)
Estque
fermentum,
originale
rerum
initium,
vis
indita
terrae,
vel
locis,
non
autem
rebus
se¬
minalibus
constitutis.
Fermentum
au¬
tem,
quod
rebus
constitutis,
cum
semi¬
num
proprietatibus
inolescit,
se
habet
per
modum
efficientis,
ad
semen
rerum.
Ast
seminale
fermentum,
non
est
illud,
quod
alterum
duorum
originalium
principio¬
rum:
sed
productum
ejusdem,
&
effectus
seminis
individualis,
ideoque
caducum,
&
interiens.
(30)
Vbi
alias
fermentum
princi¬
pians,
in
elementorum
sinibus
conditum,
immutabile,
&
constans
perseverat,
nec
vicissitudini,
aut
morti
subiectum.
Est
er¬
go
vis
locis
insita,
à
Creatore
Domino,
ibidem
locata,
ad
fines
in
successione
die¬
rum
sibi
ordinatos.
Dum
aliàs,
semen
in
rebus,
ejusque
vis
fermentalis,
est
res,
quae
exoleta
suae
tragoediae
scena,
desinit
in
in¬
dividualem
Epilogum.
Res
enim,
licet
de
se
successivè
prolificet:
id
non
nisi
virtute
hausti
semel
fermenti
evenit,
quod
pro¬
inde
non
desinit
suis
locis,
spontaneos,
si¬
ve
priorum
parentum
semine,
feliciores
fructus
incessanter
edere.
Haec
facilia
sunt
cognita,
in
mineralibus
spontè
natis:
at
in
plantis,
&
animalibus,
successiva
semi¬
nis
foecunditate
generantibus,
non
aequè
id
obvium
est,
ut
neque
in
animantatis,
pro¬