855
ET GALENI IGNARA 47
credere, naturam esse omnem creaturam,
corpus nimirum, & accidentia non minus,
quam ipsum motus initium. 13. Mortem
quoque, etsi sit initium per se, quietis in
cadavere, tamen Christiani credunt non
creaturam, non creatam à Domino, adeo¬
que nec naturam esse: & licet naturali¬
ter incidat, id tamen non ratione mortis,
sed causarum naturalium ejus, accidere.
(4) Aristoteles vero alibi, aeque titubanter
naturam attingens, dicit: "Omnis animae po¬
testas, alterius cuiusdam corporis particeps (ne¬
que enim audet positivè, & simpliciter af¬
firmare) esse videtur, quam quae elementa vo¬
cantur. Quemadmodum enim animae diffe¬
runt; ita & natura eijus corporis differt: Se¬
men continet foecunditatis causam, nempe calo¬
rem. qui igneus non est, sed spiritus in spumoso
corpore seminis, & natura quae in eo est spiritu,
proportione correspondet elemento stellarum".
Tot errores propemodum quot syllabas
continet, haec laudata à Scholis paraenesis.
Atque tandem valde anxius, nescit quid
vocet, aut vocare debeat naturam, natura¬
lis auscultationis Scriptor. Primo nam¬
que ait, potestatem animae corpoream:
Ideoque intellectum, extra animae pote¬
states proscribit. 2. Potestatem animae,
quam postmodum vocat calorem, dicit
alterius corporis esse participem, quam
quae elementa vocantur. Quasi sit parti¬
ceps solius corporis supra elementati, at¬
que coelestis. 3. Absolutè falsum est, &
ignarum, quod ulla potestas animae,
corporis particeps, etsi sit alligata corpo¬
ri. Nam omnis potestas, est accidens; &
nullum accidens, aut qualitas potest esse
particeps corporis: sed contra, Corpus
est accidentium particeps. 4. Animas non
differre, nisi respectu illius corporis,
(quod tandem vocat merum calorem)
Attamen animas omnes, potestatem, par¬
ticipem corporis coelestis esse: ergo ani¬
mae non differunt ratione corporis illius,
in quo omnes convenire dixit: aut si ul¬
lum, inter animas sit discrimen, esto ratio¬
ne corporis materiae, sive clientis innomi¬
nati, neglecti, & Aristoteli plane incogni¬
ti. Adcoque tanto verborum apparatu,
nil nisi nugas dixit. 5. Si animae tantum
differant, gratia illius corporis. Iam de¬
terminabitur actus, à potentiâ, species à
materiâ, & non à forma. 6. Semen conti¬
net foecunditatis causam. Puerile est, &
nugatorium. Siquidem, semen densinit es¬
se semen, si sit absque causa foecunditatis.
7. Omnis animae potestas, alterius corpo¬
ris est particeps, quam quae elementa vo¬
cantur. Vult tamen omnium animatorum
Corpora, mista necessariò, non nisi ex ele¬
mentis actualibus. 8. Semen non est foe¬
cundum, nisi per calorem. Quasi pisces,
quadrupedibus non fertiliores. & quasi
pisces actualiter non frigerent. 9. Non no¬
vit, alium calorem moderatum, è carboni¬
bus, qui ova foveat in pullum usque.
gnoratque, quod omnis calor sit in unica
specie specialissima qualitatis, solo gradu
distinctus. 10. Ignorat, quod calor tan¬
tum calefaciat per se, & per accidens foe¬
cundaret. Ideoque, licet ille calor sit
principium motus, & animae potestas, (id
est natura) per se; attamen quatenus per
accidens foecundaret semina, esset ini¬
tium motus, per accidens. Ergo ejusdem
naturae respectu, initium per se, & per ac¬
cidens, sive, relatione ejusdem naturae, es¬
set natura, & non natura. 11. Confundit
calorum qualitatem, cum spiritu, & aura
spumosi seminis; Quae tamen non minus,
quam praedicamentis distant. 12. Calor est
spiritus spumosi corporis, & natura, quae
in eo est spiritu, est calor. Ergo spiritus
erit in spiritu. 13. Natura est in illo spiri¬
tu; & ille spiritus non est natura, ab
rist. definita, pro subiecto Physices (iste
tamen spiritus est principium motus in se¬
mine, & vitae, in animantibus) negatque
multo strictius, spumosum corpus semi¬
nis, esse de censu naturae (quasi rerum
semen spuma esset, & non interior nu¬
cleus invisibilis, in semine corporeo) sed
quod sola potestas animarum (quae ipsi
nil nisi calor est) esset natura. 14. Quod
omnis