855
ELEMENTA 53
aquas, nobiliores terrâ existimo: (6) Imo
aquam, esse puriorem, simpliciorem, indi¬
visibiliorem, constantiorem, principio vi¬
ciniorem, sortísque coelestis magis parti¬
cipem, quam sit terra. Aeternus itaque,
voluit Coelum continere aquas supra se,
& aliquid adhuc amplius, (propter quod
Coelum vocatur) quod aërem, aethera, si¬
ve vitalem auram dicimus. (7) Ideo nec enim
fit mentio creationis aquae, & aëris, eo
quod Coeli etymon, utrumque include¬
ret. Haecque ideo duo elementa, dico
primigenia, respectu terrae. (8) At nusquam
aliquid de creatione ignis legitur: nec
igitur illum inter elementa agnosco, no¬
menque meum, paganismo recuso. (9) Nec
item cum Paracelso, licet luminarium &
stellarum nomine, ignem, supralunare
elementum agnoscere, ut neque ab initio
conditum: quod tamen esset necessarium,
si elementi sortem referre debebat. Nego¬
itaque, Deum creasse quatuor elementa:
quia non ignem, quartum. Ideoque va¬
num est, ignem confluere materialiter ad
1corporum misturam. (10) Concidit ergo ele¬
mentorum quaternarius, qualitatum, tem¬
peramentorum, sive complexionum, &
morborum fundamentum. (11) Nostra nam¬
que mechanica mihi patefecit, omne cor¬
pus (puta saxum) lapidem, gemmam, si¬
licem, arenam, marcasitam, argillam, ter¬
ram, lapides coctos, vitrum, calcem, sul¬
sur, &c. transmutari in salem actualem, ae¬
quiponderantem suo corpori, unde factus
est. & quod sal iste, aliquoties cogobatus,
cum sale circulato Paracelsi, suam omnino
fixitatem amittat, tandem transmutetur in
liquorem, qui etiam tandem in aquam
insipidam transit. & quod aqua ista, aequi¬
ponderet sali suo, unde manavit. Plantam
verò, carnes, ossa, pisces, & quidquid si¬
milium est, novi redigere in mera sua
tria, unde postmodum aquam insipidam
confeci. Metallum autem propter sui se¬
minis anaticam commistionem, & arena
(quellem) difficillimè in salem reducun¬
tur. (12) Didici ergo per ignem, quod Deus,
ante diem, creaverit aquam, & aërem, &
ex aqua terram elementalem, quae est are¬
na Quellem. Eo quod esset futura basis,
creaturarum antesignano homini, idco¬
que ipso initio, creari debebat, licet sui na¬
tura, non esset vere primigenium: Quam¬
obrem duo primitiva duntaxat, reperio
elementa, licet neutrius in Sacris sit facta
mentio, quia Coeli titulo comprehensa.
Cum duobus verò, creavit terram simul.
Quocirca duo creavit luminaria magna,
ut Luna, ac minus, lucendo, gubernet
quam: majus verò, luceret super terram.
(13) Primigenia vero haec, nunquam invi¬
cem transmutari, mox docebo. In terra
nimirum fracescens aqua, semen locale,
vel insitum acquirit. Ideoque vel in liquo
rem, (Leffas) ad omnem plantam, vel in
succum (Bur) mineralem; transit, juxta
species, per directionem seminum electas.
Quae semina, ex terrae sermento, primum
inanis & vacuae, dein mox, benedictione
Spiritus, super aquas lati, replentur. (14) Mea
autem me docuit ignis experientia, tria
prima nempe, Sal, Sulfur. & Mercurium
aquae, semper manere indivisa, sive inte¬
rim aqua vaporetenus elevetur, nubis
specie, vel ad invisibilia rarefiat, vel tan¬
dem etiam, pristina aquae forma fluctuet.
(15) Nam quod Paracelsus velit aquam, eva¬
porando, prorsus annihilari, Idiotismus
suus esto, non connivendus saltem nasuto
distillatori. cquidem comperi, aquam in
nubium atomos sublatam, permanere ta¬
men semper eandem, in numero; atque
specie aquam, quam atomi mercurii
quae, imagine nubis, nobis ostendunt.
Nunquam autem in aqua fieri trium pri¬
morum separationem, multoque minus
essentialem transmutationem ullam. (16) Si¬
quidem est simplex partium internarum
per ignem extraversio, quae rursus intro
remeant, quoties vapor in guttas conden¬
satur. Cur autem terram, non inter pri¬
maria elementa, licet initio simul creatam,
existimem; causa est, quod tandem sit con¬
vertibilis in aquam, per privationem suae
G 3 essen¬