56
TERRA
tritionem.
Nec
demum
finis
elementi
est
seipsum
per
avaritiam,
famem,
luxum,
aut
necessitatem
augere,
cum
alterius
destru¬
ctione.
Non
enim
avaritiae,
vel
odii,
crimi¬
nis
rea
sunt,
ut
nec
ali
optant.
Deniquo
neque
ad
istam
transmutationem
facien¬
dam,
Archeum
obtinuerunt
elementa,
cu¬
linam,
aut
proprietates.
Tota
ergo
de
bel¬
lo
elementali,
Scholarum
doctrina,
anilis
fabula
est.
(13)
Terra
itaque,
nunquam
assumitur,
vel
sponte
materialiter
accurrit,
in
corporum
constitutionem
extra
se.
Nullaque
in
na¬
tura
fit
ritè
mistio,
quae
subter
unitatem
formae
compositi
naturalis,
firmiter
coa¬
lescat,
nisi
inter
succos,
&
spiritus.
Econ¬
tra;
nulla
pulverosa
commistio,
ad
gene¬
rationem
tendit:
sed
tantum
est
apposi¬
tio,
mox;
sponte,
atque
iterum
cito
fati¬
scens.
Omnis
proinde
terra,
lutum,
ac
o¬
nine
corpus
tangibile,
verè,
&
materiali¬
ter,
est
solius
aquae
progenies,
&
in
aquam
iterum
reducitur,
per
naturam
&
artem
(14)
Nec
obstat,
quod
ex
luto
&
arena,
latex
coquatur;
ut
ex
arena
&
cinere,
vitrum.
Siquidem
quidquid
luti
est,
sponte
in
sa¬
lem
resolvitur
tandem,
permanente
eo¬
dem
sabulo,
quòd
lutum
in
se
contraxe¬
rat.
Vitrum
quoque,
ut
arte,
ac
sine
semi¬
ne,
in
compositum
artificiale
transivit:
ita
per
artem
denuo,
resoluto
vinculo,
ad
pri¬
stina
redit
initia,
adeo
ut
eadem
numero,
&
pondere
arena
inde
prorsus
eliciatur,
quae
per
fluxum
fornacis,
cum
alcali
coaluerat
in
lapidem
pellucidum,
sive
vitrum.
Hinc
namque
liquet,
nun¬
quam
arenam,
sive
elementum
terrae,
confluere
ad
generationes
naturales,
at
que
semina
es.
Et
quoties
artificiis
ser¬
vit,
toties
semper
arenam,
persistere
im¬
mutatam
in
vitro,
candenti,
fluxu
salis
oc¬
cultatam,
ac
in
vitrum
transparens
assum¬
tam.
Non
enim
argentum,
esse
amisit,
cùm
per
Chrysulcam
est
solutum,
licet
amiserit
illud
oculus,
&
diaphaneitatem
nactum
sit.
(15)
Cum
igitur
arena,
sive
terra
originalis,
tam
arti,
quàm
naturae
resistat,
nec
queat
ullis
adminiculis
(unico
dun¬
taxat
Gehennae
artificialis
igni
excepto)
naturae,
vel
artis,
à
primae
vaesui
constantia
recedere
(sub
quo
igne
artificiali,
arena
sal
fit,
ac
tandem
aqua,
quia
vim
habet
agendi
super
sublunaria
quaevis,
absque
reactione)
sequitur
quoque,
terram
ori¬
ginalem,
nunquam
ad
generationes
natu¬
rae
seminales,
ullo
modo
assumi.
(16)
Nec
ar¬
guit,
quod
imperitus
aliquis,
vitrum
esse
ultimum
artis
subiectum
velit,
quodque
nec
arte,
nec
igni
deleri
idcirco
queat.
Erudietur
namque,
si
vitri
pollinem,
pluri¬
alcali
colliquaverit
[sic],
ac
humido
loco
expo¬
suerit;
reperiet
mox
totum
vitrum,
resolvi¬
in
aquam:
cui
si
affundatur
Chrysulca,
ad¬
dito,
quantum
saturando
alcali
sufficit,
in¬
veniet
statim
in
fundo,
arenam
sidere,
eo¬
dem
pondere,
quae
prius,
faciundo
vitro
aptabatur.
Terra
ergo
immutata
persistit,
quamquam
ipsa
toto
orbe
mobilis,
ac
mo¬
ta
fuisse
videatur.
(17)
Imo
talpa,
aggerem
transfodiendo;
inundationem
magni
tra¬
ctus
facit,
adeoque
abiectum
animal,
ter¬
ram
centro,
mundumque
loco,
dimovere
potest,
si
centrum
aequilibrii
locum
tenere
credamus,
&
Maria
dorso
terrae,
recentêr
incumbere
videamus.
In
Rekem,
prope
Traiectum
Mosae,
Navis
maritima,
sub
arenoso
colle
reperta
est,
anno
1594.
In
tractu
Peele,
Pini,
seriatim
sub
terra
reper¬
tae.
Quae
non
nisi
in
montibus
libenter
proveniunt.
In
Hingsene
prope
Scaldim,
12
pedes
subter
horizontem,
humido
pra¬
to,
repertus
dens
elephantis,
cum
tota
maxilla,
cuijus
tertiam
partem,
duorum
pe¬
dum
longitudinis;
mecum
asservo.
Adco¬
que
vivi
elephanti
quandoque
fuere
hoc
tractu.
Nuperrime
autem
desiit
reperiri
tota
Groenlandia
salo
subversa.
Vnde
ne¬
cessario
centrum
terrae
transferri
debuit.
AQUA.