AQUA
59
vicissim,
permutari
facile
spondent
Scho¬
lae,
devenero,
prius
aliud
paradoxon
eluci¬
dabo.
(13)
Globum
videlicet
ex
terra
&
aqua
compositum,
rotundum
quidem
esse
ab
ortu
per
occasum,
in
ortum:
non
tamen
ab
Aquilone
in
Austrum:
sed
teretem,
si¬
ve
ovalis
figurae.
Quod
inprimis
navigan¬
tes
fefellit
multum.
Eo
quod
citatiori
cursu,
aquae
à
Borea
in
Austrum
labantur.
quam
alioquin
ab
ortu,
in
occasum.
Semper¬
namque
plurimae
aquae,
ab
Aquilone
per
flumina
descendunt,
quae
non
recurrunt
unquam
ad
septemtrionem.
Sic
Danu¬
bius
in
Archipelagus,
cum
aliis
multis
la¬
bitur,
per
Hellespontum,
descendunt
a¬
quae,
nec
aliquid
à
Mediterraneo
remeat.
Quidquid
semel
in
mediterraneum
deci¬
dit,
nunquam
in
Oceanum
spargitur.
Ni¬
lus
enim,
recta
à
montibus
lunae
semper
descendens,
in
Zebenuticum
mergitur,
totus
cum
suis
mitris:
interim
nec
me¬
diterrancum
crescit,
nec
salsius
evadit.
Quod
tamen
prorsus
esset
necessarium,
si
nudo
vapore
tenus,
infusae
exhalarent
è
mari
aquae.
Sed
Sapientia
aeterna,
medi¬
terraneum
plerísque
locis
Oceano
fecit
profundius,
ut
sabulum
virgineum,
instar
cribri,
aquas
simul
cum
suis
salibus
com¬
biberet.
Necessitates
humanae
namque
(quae
Deo
legem
dictasse
videntur,
ex
sua
bonitate)
requirebant
fontes,
atque
flu¬
mina,
è
summis
apicibus
decidentia.
cver¬
sae
denique
è
quellem
aquae,
per
fontes,
post
se,
continuitate
trahunt
sequentes,
id¬
eoque
&
in
fundo,
marium
aquas,
sorben¬
do
combibunt.
Proprietates
itaque
locis
sunt
additae,
ex
divina
Providentia,
pro¬
pter
necessitates.
Borealis
maris
fluxus,
sub
Angliae
Kentonia,
ferè
per
horae
dimi¬
dium,
anticipat
fluxum
maris
occidui.
Vn¬
de
coniicio,
terram,
atque
mare,
boreali
plaga
ascendere.
Scandia
namque
à
scan¬
dendo,
tota
borealis
terra
nominatur.
Et
mare
boreale
non
glaciaretur,
si
salsum
esset.
Si
dulce;
denotat
Oceani
salem,
non
posse
ascendendo
commisceri
sibi,
sed
quod
aquae
boreales,
incessanter
in
decli¬
ve
ruant.
Verisimile
est
namque,
tam
in
prima
abyssi
mistione,
quam
in
Cataclys¬
matis
diluvio,
omnes
aquas
semel,
atque
iterum
commistas,
harumque
commistio¬
nem
mare
vocatam
ideo.
Quae
ergo
ini¬
tio
semel
salsae,
atque
mox
dein
dulces
fuere:
certum
est,
illas
continuo
deorsum
defluxisse,
quia
dulces
sunt
hodic:
adeo¬
que
Scandiam
Aegypto
longe
sublimio¬
rem
in
situ.
Sed
fingamus
modo:
terram
decem
pedes,
labrum
mari,
utrobique
con¬
stituisse
in
litoribus,
servemusque
rotun¬
ditatem
aequabilem:
saltem
Nilus,
qui
re¬
cta
ab
Austro
in
mediterraneum
mare,
per
mille
leucas,
fertur
praeceps,
si
praeter
sphaerae
rotunditatem,
quae
non
est
decli¬
vis
uspiam,
imo
se
habet
per
modum
pla¬
ni,
relatione
centri,
tantum
haberet
à
sui
ortu,
in
mare
usque,
decem
pedum
casum
ad
summum.
Quod
est,
Nilum
quietum
stagnum
dicere,
non
autem
decurrens
flu¬
men.
Etenim
dum
Gaudavo
Brugas
fo¬
vea
meditaretur,
inventa
est
18
pedum
al¬
titudo
decidens,
sumta
dimensione
noctu,
super
ssammam
candelae,
idque
detracta
sphaerae
rotunditate.
Si
ergo
tarde
volvu¬
lo,
18
pedes
decidentiae,
sunt
octo
leucis,
Nilus
aeque
tardè
fluens,
opus
habebit
ad
minimum
2230
pedum
altitudine,
in
sui
initio.
Sin
autem
per
modum
Nili
fluxe¬
rit,
opus
quadruplo
necesse
habebit;
ad
minimum:
sive
novem
pedum
millibus.
hanc
autem
terrae
altitudinem
si
15
gradi¬
bus,
à
Tropico
Australi,
ad
mare
mediter¬
raneum,
Nilus
metiatur,
ubi
figura
adhuc
sphaerica
globi
est,
quam
ergo
non
conji¬
cere
licet
à
Montibus
lunae,
ad
Austrum
usque?
Casus
indefessus
aquarum
ab
Aquilone,
promittit
insignem
terrae
ele¬
vationem:
Sic
est.
(14)
At
inde
colligere
non
datur,
omnes
confestim
aquas,
eo
posito,
Aquilonem
deserturas;
Quippe
silent
le¬
ges
situum,
ubi
aqua
circa
mundi
centrum
decidit
circumquaque.
(15)
Adeoque
universi
necessitas,
&
proprietatum
regula
fuit.
Fingo
enim
sublunarem
locum,
sine
palpa¬
bili
corpore,
silicem
vero
teretem,
de
Coe¬
H
2
lo