60
AQUA
lo
decidere,
illumque
quiescere
in
centro:
erit
tamen
ejus
longitudo
versus
aliquam
Coeli
partem
inclinata.
Quid
si
hoc
sit
versus
polos,
nobis
mundi
figuram
expri¬
met.
Fingamus
rotundum
lapidem,
extaera¬
supremum
Coelum.
Is
enim
proinde
pri¬
stinum
pondus
non
amisit;
attamen
non
caderet
Coelum
versus,
quod
id
sit
con¬
tra
ponderis
cujusque
naturam:
neque
caderet
obliquè,
cum
sic
caderet
in
infini¬
tum,
nullumque
habiturus
esset
motus
terminum.
Quod
aequè
est
absurdum.
Er¬
go
lapis
iste,
cum
sua
gravitate,
sisteretur
ibi
in
loco,
quo
positus
esset.
Id
autem
cum
sub
luna
non
contingat;
necesse
est,
ut
praeter
rerum
pondus,
aliqua
sit
in
loco
proprietas,
cuius
obtutu
moveatur,
re¬
spectusque
superi
&
inferi
faciat.
Ergo
si
istud
superum,
&
inferum,
non
sit
nisi
re¬
spectu
corporum,
&
forte
duntaxat
sublu¬
narium,
ejusmodi
respectus
toti
subsistent
ex
intentione
Creatoris,
quae
originalis
est
causa,
omnis
quietis
ac
motus.
Quare
si
ejus
intentio
fuerit,
uni
versi
figuram
te¬
retem
facere,
(quod
ea
esset
commodioir
habitatio
mortalium,
ob
Solis
fomenta
ne¬
cessaria)
feceritque
semper,
quod
est
lon¬
ge
optimum
in
omnibus.
Etiam
aquis
fi¬
guram
limitavit
ovalem,
eundemque
re¬
spectum
ad
centrum.
Sive
ut
ovalis
figura,
propemodum
servaret,
eandem
intentio
nem
ad
centrum,
qualem
habet
rotunda.
(16)
Quid
si
fontes
ad
montium
ascendant
ca¬
cumina;
poterunt
&
aquae
polares,
ra¬
tionem
situs
ovalis
servare,
non
secus
at¬
que
rotundi:
Alioqui
si
Coelum,
velut
terrae
maritus
adaequatus,
sit
planè
sphae¬
ricum,
(17)
1.
Sequeretur,
Solem
sub
aequi¬
noctiis
majorem
circulum
facere,
quam
sub
Tropicis.
2.
Solem
adeo
citius
sub
aequinoctio
moveri,
quam
sub
tropi¬
cis.
3.
Solis
motum
inordinatum,
ac
quotidic
inaequalem
sibi
esse.
4.
Cleps¬
ydrae,
quae
motum
Solis,
in
ordine
ad
tar¬
ditatem
metiuntur,
&
gnomona
solaria,
quae
motum
metiuntur,
in
ordine
ad
si¬
tùm
orbis
solaris,
non
responderent
sibi
invicem.
(18)
5.
Si
ista
organa
sub
aequinoctiis
consentirent:
variarent
saltem
sub
solsti¬
tiis.
Coelum
quoque,
quod
est
tanquam
terrae
theca,
iuxta
polos,
profundius
est,
quam
sub
Solis
orbita;
si
enim
Lucifer
se¬
dem
supra
Septentrionem
statuere
vo¬
lens,
crimen
superbiae
subiisse
intelliga¬
tur.
(19)
Profecto,
si
ibidem
excelsius
non
es¬
set,
non
id
imputatum
esset
in
signum
ars
rogantiae:
praesertim
cum
locis,
ubi
Sacra
sunt
scripta,
stella
polaris,
visa
sit
semper
Horizonti
contigua,
nec
Coelum
quid¬
quam
excelsi
ibidem
quoad
visum
spon¬
deat:
(20)
In
nostro
autem
horizonte,
vidi
to¬
tum
corpus
solare,
in
gnomone
umbram
dedisse,
paulo
post
novam
in
lunio;
mane¬
vero
vidi
totum
corpus
Solis
supra
hori¬
zontem
circa
horam
quartam:
nondum
enim
dabat
umbram,
propter
aeris
&
va¬
porum
densitatem.
Ergo
brevissima
nox,
est
tantum
ad
summum
7
horarum.
In
sol¬
stitio
autem
hyemali
sol
oritur
15
minu¬
tis
ante
octavam,
occidit
vero
27
minutis
ante
quartam.
(21)
Ergo
dies
brevissimus,
sal¬
tem
est
horarum
7
&
minut.
42.
Derogat
autem
rotunditati
sphaerae,
plus
lucis
ha¬
bere,
quam
tenebrarum.
Tandem
neo¬
tericae
navigationes,
Solem
sub
septen¬
trione,
per
mensem
viderunt,
ante¬
quam
perfecta
coeli
rotunditas
id
per¬
misisset.
AER
1.
SCholarum
somnia
de
humiditate
aëris.
2.
Insulsa
obiectio:
3.
Praesupponunt
impossibilia.
4.
Aër
nunquam
fit
aqua
per
suarum
partium
condensationem.
5.
Petunt
principium.
6.
Ridiculum
Scholarum,
de
ceris
calore
natiuo.
7.
Antiperistaseos
aniie
sigmen¬
tum.
8.
Deteguntur
profundae
Scholarum
stupidita¬
tes.
9.
Argumenta.
10.
Aliud
aeque
stupidum.
II.
Aërem
esse
nive
frigidiorem.
12.
Exhortatio
Autho¬
ris
ad
Tirones.
Demon¬