855
AER 65
vasis, aut ruptura A. quod contradicit hy¬
pothesi Heer) & successive aer, qui erat
in CE. in vas D. Sed D nequit istum ae¬
rem recipere, nisi tantundem aeris propel¬
lat, per foramen canalis F.
Conclusio. Ergo sine apertura in F, li¬
quor BC non fuisset motus à loco. Non
mirum ergò, liquorem vitrioli sponte pau¬
latim exhalasse; per necessariam apertu¬
ram in F. Stupiditas ergo. N palam fit, cui
cum plura ejusmodi instrumenta donas¬
sem, nunquam tamen aperturam in F ob¬
servarat. Imo quanquam illi haec multis
praesentibus demonstrassem, antequam
suum ridiculum Apologum edidisset, fin¬
xit tamen se deinceps mirari. Quod is li¬
quor sensim periisset. Dicit eum totum
vas perfectissime clausum reperisse (nec
enim quod non exquisitè est clausum,
clausum dici meretur) admittit tamen
motum liquoris factum. Qui ostendisset
temperiem aeris. Et quod liquor sit mu¬
tatus in aerem, clauso vitro. Suppositis er¬
go falsis observationibus, ejus detegam
miserias.
(13) Datum. Quod vas D sit aeque clausum,
atque est vas A iuxta suam hypothesin. Re¬
quisitum. Demonstrandum. Quod aqua
BC nequeat moveri. Item quod nequeat
docere temperiem aeris. Item quod non
potuerit exsiccari, vel exhalare. Item quod
non potuerit converti in aerem. Praepara¬
tio absurdi. Etenim si admittit motum, &
siccitatem aquae, debet admittere ab sur¬
da, & contradictoria, vel errores suos fate¬
ri. Praeparatio demonstrationis. Applice¬
tur vasi A aliquis calor, excedens tempe¬
riem ambientis: tunc enim aer inclusus,
se dilatabit, secundum plus aut minus ca¬
loris, ac iuxta, atque excedit veram aeris
temperiem clausi in vase D. contra quem
propellens aquam BC destruet aequili¬
brium, per nimiam actionem. Ita quod in
D erit compressus, & condensatus aer, per
restrictionem: ut cedat dilatationi factae
in A.
Demonstratio. Itaque juxta hypothe¬
sin Heer (quod aer compressus, converta¬
tur in aquam) liquor nunquam defuisset
in vase. Attamen sua ipsius observatio
vult: quod vitro undique exquisitè clau¬
so, aqua nihilominus sit exsiccata, & facta
sit aer. Non potest autem siccitatem ad¬
mittere, in vitro exquisite clauso, nisi sua
hypothesis destruatur (nimirum quod
aer compressus, mutetur in aquam) nec
iterum ista hypothesis subsistere potest,
nisi admiserit continuationem liquoris.
Quod tamen contradicit suae observatio¬
ni. Item non potest admittere motum li¬
quoris B. C. nisi admiserit vitrum aper¬
tum in F. & per consequens. fateatur, se
errasse in observatione. Quodque, licet vi¬
demonstrationum fuerit coactus fateri,
antequam Apologiam omni calumnia¬
rum genere contra me evomuerit, perse¬
veravit tamen in illa, suas detegere in¬
scitias.
Conclusio. Ergo necesse est, si aqua B
C moveatur per aliquod aeris tempera¬
mentum, quod ambo vasa A &D non
sint clausa. Aliàs namque instrumentum
non esset conveniens mensurae temperiei
aeris (quod est contra ejus suppositio¬
nem) etenim cum aer sit ejusdem caloris
circum A, atque circum D, necessario quo¬
que liquor BC quiescet. Quia qualitas
ambientis, est causa motrix aquae BC,
agens aequali robore, & donans aequili¬
brium. Iam per suppositionem falsi, de¬
monstrabo, quid illius sequatur ignoran¬
tiam. Sit inquam aqua BC, juxta suam
observationem, in aerem mutata. In pri¬
mis, nequit haec observatio admitti, abs¬
que rarefactione, causata per calorem.
Nec potest admitti ista rarefactio, absque
augmento loci, praeter calorem. Et aug¬
mentum loci nequit subsistere citra dila¬
tationem vasis, aut rupturam. Eo quod
fateatur vitrum, sine ruina, aut porositate,
optime clausum, continuitate vitri. 2. non
potest admitti transmutatio aquae in ae¬
rem, sine condensatione, & restrictione:
& restrictio non datur, absque additione
I partium