PROGYMNASMA
70
ret,
cum
hoc
creationis
constantiae
re¬
pugnet.
Itaque
licet
terrae
pars
homoge¬
nealiter
reducatur
in
aquam,
per
artem:
per
naturam
tamen
solam,
id
fieri
recuso;
cum
in
natura
agens
deficiat,
mediante
quo
solo
duntaxat,
terra
virgo,
sive
vera
terra,
in
salem,
atque
inde
in
aquam
redu¬
citur.
(13)
Chymicis
sit
in
documentum,
Ter¬
ram,
licet
prima
constitutione
creatam,
propriè
tamen,
saltem
fructum
esse
aquae.
Itaque
nec
unquam
in
natura,
generatio¬
nes,
aut
commistiones
contingunt,
quam
per
aquae
impraegnationem.
Adeoque,
quamdiu
aqua,
semine
prima
est,
nun¬
quam
ulla
inde
provenit
generatio.
Mul¬
to
igitur
minus,
inde
exspectandum
est
fluens
compositum,
quod
fertilitati
ignis
resistat.
Idque
omnium
minimè,
quoties
aqua,
&
terra,
suis
connectuntur
vicissim
corporibus.
Est
ergo
corporum,
sola
in
igne
constantia,
in
mineralium
familia,
&
quidem
in
metallis
purissimus,
perfectissi¬
ma.
(14)
Eo
quòd
Aeternus,
non
creaverit
hu¬
miditatem,
constantia
sui,
mercurio
me¬
tallico
assimilandam.
Estque
ideo
in
ipso
Mercurio,
pro
ut
in
elementis,
ratio
pro¬
pinqua
indestructibilitatis.
Siquidem,
in
Mercurio
deprehendi
quoddam
sulphur
externum,
originalem
metalli
labem
con¬
tinens.
Quae
quia
originalis,
ideo
&
diffi¬
culter
ab
eo
tollitur.
Qua
tandem
nihilo¬
minus
per
artem
separata,
ajunt
periti,
Mercurium
superfluo
sulfure,
&
humido
superfluo
mundatum.
Quippe
deinceps
nullo
igni,
potest
in
formam
terrae
praeci¬
pitari,
ob
simplicitatem
sui
maximam,
qua¬
aquae
elemento
comparatur.
Amisit
nam¬
que
terram
(id
est,
sulfur)
quae
terra
in
centro
suae
essentiae,
non
minus
est
ex
ele¬
mento
aquae,
quam
residuus
ejus
deputa¬
tus
Mercurius,
quam
licet
terram
prius
ab
origine,
sibi
profundissime
commistam
habebat.
Si
ergo
in
pristino
statu,
Mercu¬
rius,
habebat
adaequatam,
terrae
&
aquae
temperiem:
ergo
saltem
post
ablationem
illius
terrae
sulfureae,
pristinam
indivisibi¬
litatem
amisisset;
quam
potius,
contraria
relationis
habitudine,
longè
firmiorem,
deinceps
sibi
in
aeternum
confirmavit.
Re¬
peritur
namque
Mercurius,
postquam
est
spoliatus
isto
sulfure,
nullo
igne
mutabi¬
lis.
Quia
est
Mercurius
de
Mercurio.
Sul¬
fur
vero,
est
mors
&
vita,
sive
vitae
habita¬
culum
in
rebus.
In
sulfure
nempe,
sunt
fermenta,
fracedines,
odores,
sapores
spe¬
cifici
seminum,
ad
quasvis
transmutatio¬
nes.
Mercurius
ergo
originali
labe
mun¬
datus,
atque
virgo,
non
sinit
se
amplius
à
sulfuribus,
aut
seminibus
apprehendi,
quin
haec
confestim
consumat,
ac
velut
conficiat,
excepto
suo
compari.
Sunt
namque
alia
sublunaria,
nimis
debilia,
ut
tanti
Mercurium,
subigant,
penetrent,
commutent,
aut
defoedent.
Prout
bene
in
aliis
corporibus
contingit,
ubi
semen,
quod
in
sulfure
delitescit,
se
in
aquam
mittit.
Sal
vero,
&
Mercurius
rerum,
tan¬
quam
succi
muliebres,
sequuntur
sulfuris
conceptus.
(15)
Non
enim
aqua
fortis,
opera¬
tur
super
metalla,
vel
mercurium,
nisi
in¬
tuitu
sulfuris.
(16)
Spiritus
enim
salis
marini,
absque
sulfuris
embryonati
alicujus
con¬
nexione,
ne
quidem
mercurium
vulgi,
ideo
dissolvit.
Solum
ergo
sulfur,
per
ad¬
juncta,
proximè
dissolvitur,
atque
igne
mutatur,
quam
vicissitudinem
dein
aliae
partes
compositi
tolerant,
non
nisi
pro¬
pter
sulfur;
Mercurius
ergo
de
Mercurio,
vel
in
Mercurio,
sospes
manet,
tam
igni¬
bus,
quam
liquore
aeri.
Alioqui
si
corro¬
siva,
illum
Mercurium
attingeret,
forte
multorum
labor
compensaretur.
Quippe
tota
radix
transmutationum,
est
in
sulfu¬
re.
(17)
Alterum
ergo
sulfur
metallorum,
est
internum
ipsi
Mercurio,
ideoque
inta¬
ctum
ab
omni
corrosivo,
non
minus,
quàm
à
destructionibus
ignis,
&
aeris.
Imo
to¬
talis
rerum
ruina
sequeretur,
si
omne
dis¬
solvens,
in
intimam
dissolvendi
radicem
penetraret.
Et
licet
argentum,
in
Chrisul¬
ca
dissolutum,
periisse,
quatenus
aquae¬
formè,
videatur:
permanet
tamen
in
pri¬
stina
iui
essentia.
Prout
sal
in
aqua
solu¬
tùm,
sal
est,
manet,
&
inde
repetitur,
sine
salis