84
VACUUM
NATURAE.
num
suscitati.
Hippocrates
ventum,
fla¬
tum
vocat,
omnes
morbos
à
flatibus
esse,
suum
τὸ
ἔνορμον
recenset
inter
primarias
morborum
causas.
Seculi
nempe
ista
fuit
planities,
&
candor,
quibus,
utpote
bea
tioribus,
nondum
tanta
morborum
co¬
gnitio,
nec
crudelitas,
nec
frequentia.
Non
enim
Hippocrati
omnia
sunt
data.
Complacuit
sibi
namque
omnipotens
post
Hippocratem,
suos
quoque
creasse
medicos.
(2)
Enotuit
quidem
Hippocrati,
in
nobis
esse
spiritum,
suo
Blas,
cuncta
concitantem,
quem
dein
analogia
mi¬
crocosmica,
mundi
flatibus
compara¬
vit,
ac
in
flatus
seriem
restrinxit,
sive
vi¬
tae
participes
essent,
sive
vero
mortis,
at¬
que
interitus
causas
continerent.
Sive
denique
excitati
coelitus,
orbis
coele¬
stis
analogismos
referrent,
vel
demum,
sublunari
lege
concitati
essent,
indeci¬
sum
reliquit.
Nondum
enim
plane
eno
tuerat
spirituum
vitalium
prosapia.
Ne¬
mo
enim
antehac,
materiam
Gas,
aquam
esse
experimento
didicerat,
adeoque
ven¬
tos
mundi,
à
spiritu
vitali
penitus
di¬
screpare,
nondum
scitum
erat.
A
ven¬
torum
cognitione,
per
me,
in
praeceden¬
tibus
propinata,
nunc
demum
ad
aeris
examen
procedo.(4)
Dixi
namque
idcirco
per
mechanicam,
probari,
aquam,
non
esse
ex
compressione
aeris,
utcunque
frigidi:
adeoque
in
elementorum
mi¬
stione,
fontium
origine,
etc.
erratum
hactenus.
Mechanicam
autem
esse
ve¬
ram:
Quod
aer
in
canna
ferrea
unius
ulnae
possit
comprimi
ad
digitos
circi¬
ter
quindecim,
cujus
compressi
aeris
ex¬
pansione
contingeret,
speculae
per
asse
rem
transmissio,
non
minus,
quam
si
e¬
Sclopeto
propelleretur.
(5)
Quod
sanè
haud
ita
fieret,
si
tanta
sui
compressione,
aer
sub
ferri
hiemalis
frigore,
in
aquam
mu¬
tabilis
esset.
Inde
enim
inprimis
didici
materiam,
&
conditiones
aeris;
quan¬
doque
facillimè
compressionem,
&
di¬
latationem
sui
sustineret,
quantum
indi¬
dicat
visus.
Vnde
consequens
ratus
sum,
omnino
necesse,
in
aere
dilatato,
iuxta
si¬
bi
geminam
extensionem,
aliquod
esse
spatium
liberum,
&
vacuum.
Puta
si
ex
spatio
28.
digitorum,
sine
ulla
aeris
per¬
ditione,
aer
recludatur
subter
cannam
quinque
digitorum,
consequitur
fere
di¬
gitos,
ac
fere
aeris
dimidium,
esse
corpo¬
ris
expers.
Alterutrum
nempè,
est
neces¬
sarium,
sub
hac
mechanica
proba;
vel
ab¬
solutè,
in
natura
aeris,
ordinariè
dari
va¬
cuum;
aut
corporum
penetrationem
in
aere
(ut
dictum
est)
compresso.
(6)
Plures
sanè
mecum,
tolerabilius
vacuum
admit¬
tent,
quam
corporum
diversorum
exi¬
stentiam,
eodem
loco.
Cum
vacuum
non
distet
longe
à
nihilo:
sitque
actio
nihili,
imbecillior,
actione
entis
duplati.
Cum¬
que
Natura
ex
nihilo
incoeperit,
est
pro¬
pinquior
nihilo,
quam
duplo,
Adeoque
contra
duplum
plus
velitat
Natura.
Si¬
quidem
montes,
fodinas,
atque
urbes,
pulvis
pyrius
evertit.
Nusquam:
utem
aequipollens
paradigma
pro
vacuo
offer¬
tur.
Coeterum,
vacuum
in
Natura
ordi¬
narium
in
aere
sic
probo
iterum.
(7)
In
me¬
dio
fundi
patinae
statuatur
frustum
can¬
delae,
suo
saevo
alliquatum
in
fundo.
Ar¬
deat,
&
circumaffundatur
aqua;
ad
2
aut
3
digitos
invertatur
vero
profunda
cu¬
curbita
vitrea,
supra
flammam
ad
3
digi¬
tos
eminente
flamma,
ex
aqua,
ita
ut
os
inversi
vitri,
stet
super
patinae
fundum.
Videbis
mox,
aeris
locum,
in
praefato
vi¬
tro
immuni,
aquam
vero
quadam
suctio¬
ne,
sursum
trahi,
&
ascendere
in
vitrum,
loco
aeris
diminuti:
atque
tandem,
flam¬
mam
suffocari.
In
quo
plura
occurrunt,
Primò
vera.
1.
Atque
inprimis
indu¬
bium
est,
quin
flamma
sit
fumus
accen¬
sus.
2.
Quod
fumus
sit
corpus
Gas.
3.
Quod
fuligo,
ex
apice
combusti
fumi,
ascendat.
4.
Quod
una
pars
saevi,
vel
ce¬
rae,
facile
indecies
millecuplum
sui
exten¬
datur.
Vnde
concludo,
aeris
locum,
per
flammam
non
debere
imminui:
sed
auge¬
ri
necessario,
nisi
aliquid
loci
in
aere
fue¬
absurdo