VACUUM
NATURAE
86
spitari,
in
aeris
cavitatibus,
tantùm
abest,
quod
aer
se
extendat:
&
haec
est
unica
causa
diminuti
spatii
in
aere,
unde
flamma
etiam
consecutivè
suffocatur.
(12)
Calor
quip¬
pe,
vitro
externus,
aerem
in
vitro
dilatare
videtur:
sed
ignis
intus,
ob
suas
fuligines,
aeris
suffocationem,
compressionemque
actu
proritat.
Calor
ergo,
per
se
aerem
di¬
latat,
ut
patet
per
machinam,
ambientis
gradus
dimetientem:
sed
ignis
ob
suas
fuligines
comprimit.
(13)
Adeoque
sequitur
fortius
agere
fuligines,
per
compressio¬
nem,
quam
calorem
in
dilatando.
Deinde
etiam
fuligines,
aeri
esse
importuniores,
quam
suum
naturale
vacuum,
imo
quam
sui
vacui
sit
dilatatio.
Cum
dilatatio
spa¬
tii
aeris,
per
calorem
facta,
sit
ipsi
volu¬
ptuaria,
respectu
compressionis,
causatae
per
fuligines.
Hinc
enim
conjicio
mem¬
bra
universi
singula,
sensum
quendam
sympateticum
habere.
(14)
Adeoque
cum
es¬
sentialiter
aer
porositates
habeat,
dolet
si¬
bi
illas
impleri,
&
nimium
gravari,
per
Gas
alienum.
Attamen
nisi
porositates
in¬
anes
haberet
aer
(cadit
saltem
doctrina,
Physices,
super
vacuum
fundata
negativè)
nequaquam
corpora
dilatationem
sui,
aut
alienum
Gas
admitterent.
Siquidem
per
sui
commutationem
in
Gas,
millenas
ca¬
pacitates
majores
exigerent,
&
sic
locus
deficeret
exspirandis
efflatibus.
(15)
Aer
er¬
go
creatus
est,
ut
sit
receptaculum
exha¬
latum;
quare
etiam
vacuum
in
poris
ha¬
beat,
est
necesse:
Recipit
tamen
exhala¬
tus
illos,
per
taxam,
&
iustam
sui
propor¬
tionem:
atque
ubi
vacuitates
ad
mensum
ram
iustam
habet
oppletas,
aufugit
aër,
suaque
fuga,
flammam
omnem
in
pyra¬
midem
cogit.
Sin
vero
aer,
à
fuga
deten¬
tus,
nimia
fuligine
oneratur,
sese
coar¬
ctat
extinguitque
ignem,
qui
se
supra
meri¬
16.
tum
fuligine
implet.
(16)
Haec
nondum
à
Scho¬
lis
perpensa
sunt,
ideoque
putarunt,
ignem
vivere,
&
ali
aere,
nec
probationem
pro
hoc
habent,
nisi
à
contrario
sensu,
eo
quod
ignis,
aere
praeclusus,
mox
suffocetur.
Ad
Idiotismus
ille
Scholarum,
sat
patescit,
Cum
ignis
non
sit
corpus,
in
quantum
est
ignis,
nec
creatura
primae
constitutionis:
nec
enim
vivit,
nec
nutritur,
qui
mortis
instar
est.
Prout
manifestabitur
de
ortu
formarum.
Aer
verò,
est
elementum
sim¬
plex.
Neque
enim
suffocatio
ignis,
vitam
necessariam,
ut
nec
nutritionem
praesup¬
ponit,
nec
ignis
augmentum
est
proinde,
etsi
aperto
affatim
aere
structus
sit:
Ne¬
que
etiam
ignis,
consumit
vel
aeris
tantil¬
lum,
aut
in
sui
substantiam
(quam
nul¬
lam
habet)
convertit,
veluti
sui
alimen¬
tum.
fabulae
sunt.
Nam
ignis
aere
priva¬
tus
perit,
non
quidem
alimenti
denegati,
aut
vitae
participatae
respectu:
sed
loci
defectu,
nequeuntis
fuliginem
continere,
cujus
compressione,
suffocatus
ignis
ex¬
tinguitur.
A
nimio
nempe,
raptimque
suf¬
flato
aere,
flamma
confestim
perit
aliter,
cum
flamma
minus
tenaciter
lychnio
affi¬
xa
flatu
auferatur,
&
ablata
semel
à
lych¬
nio,
non
habeat
deinceps
in
aere
subsisten¬
tiam;
ut
nec
substantiam
habens
in
seipsa.
Pori
ergo
aeris,
fuligine
repleti,
avolant,
locumque
cedunt
aeri
advenienti
alteri,
ut
suam
etiam
de
Gas
succinam
suscipi¬
ant.
Quae
aeris
fuga
ventum
suscitat,
ut
&
requirit.
In
Salinis
Burgundiae,
testa
plana,
repleta
aquâ,
iuxta
cratem
fornacis
posita,
longe
citius
conglaciatur,
quam
alia
quaepiam,
sub
diu
&
gelu
exposita,
propter
aeris
continuum
affluxum,
&
tran¬
situm,
quem
ad
flammae
vitam,
sive
ali¬
mentum
affluere,
à
Scholis
perperam
pu¬
tatum
est.
Aeris
ergo
vacuitates
implen¬
tur
moderatè:
sin
supra
onerantur,
mox
spatium
aeris
sese
coarctat,
angustiorique
loco
claudit,
consumtis
porositatibus
vacuis,
ut
ignem
exhalantem
suffocando,
ab
incepto
avertat.
Istud
est
omnibus
creatis
per
philautiam
ingenitum.
Ne¬
que
enim
secus,
aqua
se
glacie
incrustat,
quam
ne
ab
frigore
aeris
in
Gas
abripia¬
tur.
(17)
Sunt
ergo
in
aere
vacuitates
necessa¬
riae,
ut
pro
capacitate,
hospitarentur
apor¬
rheae
evaporabiles;
ob
quarum
finem,
aer
compressionem,
atque
dilatationem
susti¬
nere