VACUUM
NATURAE
87
nere
visus
est.
Aliàs
namque
sublato
ac¬
ris
vacuo,
minimus
motus,
totum
ferè
universum,
sui
continuate
moveret,
suffo¬
catique
mortales
propinqui,
conciderent,
mox
obortis
exhalatibus,
non
secus
atque
in
cuniculis
fodinarum
persaepe
fit.
Obi
suffocantur
metallarii,
non
defectu
aeris
abundantis,
nec
etiam
semper
ob
vene¬
num
suffocans:
sed
potissimum
eo
quod
aer
in
cuniculis,
repletus
per
Gas
minera¬
lium,
non
renovetur.
Adeoque
hinc
et¬
iam
contingit,
lucernas,
atque
lampades,
mox
sponte
extingui,
una
cum
fossoribus.
(18)
Quapropter
cuniculos
pertundunt,
variis¬
que
machinis
aerem
exhalatione
reple¬
tum
exhauriunt,
novumque
affundunt,
at¬
que
inspirant.
Verum
aer
non
secus
ex¬
halationem
nimiam
respuit,
quam
aqua
aerem,
&
aliud
quidlibet;
eodem
secum
diversorio
violenter
copulatum.
Sit
lage¬
na
aenea:
in
cuius
fundo
sit
aqua,
A.
aer,
B.
Robineta
C.
foramen
lagenae
D.
per
quod
cum
syphone,
sive
clysteri,
fortiter
insuffletur
aer.
Tunc
autem
volvatur
ro¬
bineta,
ut
aerem
sub
se
detineat
violen¬
lenter.
Dico
igitur,
quod
dum
Robineta¬
iterum
celeriter
volvetur,
ut
aeri
exitum
det.
Nedum
enim
aerem
B.
compressum
exsufflabit,
sed
&
simul
cum
illo,
A.
magno
impetu,
totum
sursum
evolabit.
Aer
ergo,
invitam
suae
vacuitatis
compressionem
sustinet;
idcireo
etiam
aquam
A.
secum
ef¬
fert,
quod
sane,
vacuum
ostendit
esse
plau¬
sibilius,
quam
aeris
compressionem,
utpo¬
tè
quae
ad
corporis
invitam
penetratio¬
nem
appropinquat.
Nunc
igitur
de
vacuo¬
Aristotelis
impossibili,
est
factum
naturae
requisitum
ordinarium.
(19)
Verumtamen
ac¬
ris
illę
porositates,
utcunque
sint
actualiter,
omni
materia
expertes:
habent
nihilomi¬
nus
in
se
ens
creaturam,
id
est,
aliquid
rea¬
le,
non
figmentum,
nec
solum
locum
nudum:
(20)
sed
quod
est
inter
materiam,
&
spiritum,
incorporeum,
plane
medium,
atque
neu¬
trum,
de
numero,
inquam,
eorum,
quae
li¬
mite
de
formis,
negavi
substantiam,
vel
Accidens
esse.
Magnale
est,
quod
cum
in
creatis
sui
simile
non
habeat,
ideo
per
si¬
bi
simile
manifestari
recusat.
(21)
Magnale
quidem
non
est
lux:
sed
forma
quaedam
assistens
aeri,
ejusque
velut
socia,
ipsique
cer¬
to
connubio
velut
conjugalis.
Assistens
inquam,
non
coniuncta
essentiae
ejus;
ideoque
in
poris
assidens.
Per
hanc
vide¬
licet,
Blas
astrorum,
immediatè,
ac
sine
im¬
pedimento,
quaqua
versus
&
instantaneo
motu
extenditur:
(22)
non
autem
per
mille¬
nas
millium
specierum
generationes,
uni¬
co
velut
momento
peractas,
quoties
lux,
vel
influentiae
coelestes,
inferiora
feriunt.
Scholarum
isthaec
sunt
fabellae,
ne
videli¬
cet,
unum
Accidens,
migrare
cogantur
concedere,
de
subiecto
in
subiectum,
ma¬
lunt
millenas
millium
generationes
spe¬
cierum
luminis,
in
instanti
fieri,
dum
Sol
tam
eminus,
suos
ad
nos
vibrat
radios.
Quod
enim
Scholae
hac
in
parte,
ceu
Ady¬
naton
statuunt,
docebo
cursum
Naturae
esse
ordinarium
limite,
de
Magno
opor¬
tet.
Iam
ergo
Naturae
Gas,
&
Blas,
sat
constant,
&
qua
via
Blas
ad
nos
descen¬
dat.
De
vento
addendae
sunt
Scholarum
doctrinae.
(23)
Inprimis
Aristot.
Scholae
do¬
cent,
ventum
esse
exhalationem
siccam
(non
autem
aerem)
à
terris,
virtute
ca¬
loris
elevatam,
quae
cum
à
nube
praepe¬
diatur
sursum
scandere,
lateraliter
velut
furiosa
discurrit,
tantaeque
molis
robora
efficit.
Quasi
levitatem
pristinam
amisis¬
set,
per
primam
nubium
repulsam,
ideo¬
que
furens
discurrat
lateraliter?
quasi
nu¬
bium
esset
contextura
continua,
nec
us¬
quam
scandenti
exhalationi,
à
tantilla
nu¬
be,
semel
repulsae,
nullus
deinceps
per
nu¬
bes
introitus
nullusque
transitus
daretur:
quasi
lagena
aere
repleta,
&
subter
aquam
depressa,
ascendens
autem
reperiret
sibi
manum
obviam,
proinde
lateraliter
per
aquam
discurreret!
&
perdidisset
prio¬
rem
nisum
sursum
deinceps,
sic
ut
oblita
sursum
scandere,
tametsi
non
continuam
nubem
reperiret,
optaret
deinceps
late¬
raliter
potius
ferri.
Neque
enim
conside¬
rarunt,
ventorum
lateralem
motum,
de¬
berc