TERRAE
94
ra,
quae
ejus
tremorem
faciat
activè)
pro¬
bo.
Non
imprimis
subter
extimam,
lu¬
team,
sive
primam
terrae
solvam,
aeri
vici¬
nam,
mortalium
habitationi
designatam.
Quia
sic
non
trepidasset
turris
S.
Rumol¬
di,
ut
nec
aedificia,
immediatè
super
quel¬
len
structa.
Vt
nec
naves,
sine
ventorum
turbine,
in
profundis
aquis,
longe
à
fun¬
do
sabuli,
remotae.
Nam
dato,
quod
fun¬
dus
Maris,
aeque
atque
alias
terra
habita¬
ta
tremeret:
non
tamen
absque
vento,
&
procella,
aquae
superficies,
ejusdem
tre¬
mentis
sabuli
tenorem
servaret.
Quod
tamen
falsum
esse
deprehenditur,
nam
&
volantes
aves,
terrae
sentito
tremore,
non
deciderent,
velut
perculsae
in
signum.
quod
etiam
aer
ipse
tremat.
Colliques¬
cent
nempè
in
conspectu
ludicis,
quando¬
que
elementa.
Ergo
si
aqua
non
minus,
quam
ipsamet
quieta
terra
tremat,
desi¬
gnatur,
ejus
causa
esse
in
globo,
sive
quod
terra
&
aqua,
eodem
percussionis
ictu,
una
cum
aere,
sentiant
pavorem,
sive
ma¬
num
Percutientis
testentur.
Demum,
ne¬
que
exhalatio,
causa
tremoris
terrae,
po¬
test
in
ullis
arenarum
fundis
habitare:
quia
tunc
paludes,
prata,
&
loca,
quibus
infra
lutum
immediatè
quellem
substerni¬
tur,
non
trepidassent.
Quod
aeque
ac
prae¬
cedens,
à
veritate
facti
est
alienum.
Ter¬
tio
denique,
nec
potest
ejusmodi
exhala¬
tio,
subter
Keyberch
occultari.
Nam
toto
circulo,
paucis
locis
exceptis,
quo
terra
tum
tremuit,
pari
momento,
fundus
Key¬
berch
non
extat.
Tandem
nec
intra
quellen,
oriri
aut
detineri
posset
exhalatio,
suffici¬
ens
tantae
moli,
pari
furore
succutiendae.
(6)
Utpote
quellen
(vicinum
acri
non
raro)
&
in
centrum
universi
usque,
continua
sui
unitate,
&
aquarum
permistione
conne¬
xum,
facile
eiusmodi
exhalationem
exsuf¬
flaret,
priusquam
tantam
simul
molem
pariter
attolleret.
Inexcusabilis
nempe
est
necessitatis,
eo
quod
exhalatio
ejusmodi,
erumperet,
parte
magis
debili,
minus
gra¬
vi,
minusque
resistente:
Id
est,
loco
mini¬
mè
ponderoso.
Adeoque
sub
thesi
datae
exhalationis,
non
posset
omnium
locorum
esse
par
tremor.
Quod
repugnat
facto.
nam
antequam
tam
ingentia
pondera,
per
tam
vasta,
variaque
Soli,
&
aquarum
spa¬
tia,
simul,
unoque
momento
attolleret
ex¬
halatio,
quaesiisset
atque
invenisset
sequa¬
cia,
atque
debiliora
loca,
per
quae,
sibi
viam
erumpendi
fecisset.
Alioqui
nam¬
que,
pugnaret
exhalatio,
contra
naturae,
proportionis,
&
motuum
regulas,
quae
ae¬
qualiter,
&
simul
omns
Belgii,
magnam¬
que
Germaniae
partes
elevaret.
(7)
Maximè
ubi
non
aequa
cujusque
loci
capacitas,
qua
exhalatio
hospitaretur,
non
aequa
incum¬
bentis
oneris
sarcina,
aut
resistentia
pon¬
deris,
sicut
nec
possibilis
est
aequa
illius
exhalationis
suscitatio,
ut
simul,
unicoque
ferè
momento,
per
tot
tractus,
pariter
age¬
ret.
Quod
est
dicere,
impossibilem,
posita
exhalatione,
motrice
tremoris
terrae,
ae¬
qualitatem
in
simultate,
&
potestate
mo¬
tus,
per
tam
ingens
spatium,
per
tantam
Soli,
Coelique
differentiam,
renitentiam,
&
ponderis
heteroclitatem:
cum
agens
ejusmodi
exhalatio,
locorum
varietate,
moventis
differentia,
magnitudine,
acti¬
vitate,
celeritate,
suam
dimetiens
effica¬
ciam,
necessario
impar,
locorum
etiam
im¬
paritatibus
obedire
deberet.
(8)
Ridicula
er¬
go
esto
exhalationum
quantitas,
ortus,
potestas,
hospitium,
&
celeritas,
quae
tot
urbes,
montes,
valles,
colles,
aquosa,
pra¬
ta,
flumina,
maria,
insulas,
tamque
vastam
molem,
longè
latéque
dissitam,
uno
simul
momento,
pariformiter,
ac
repetitim
suc¬
cuteret,
citiusque
quàm
sibi
exitum
quae¬
reret,
inveniret,
faceret.
(9)
Nunc
vero
ad
se¬
cundum
probationis
membrum
acce¬
dens:
nempè
quod
in
praefatis
terrae
stra¬
tis,
impossibilis
sit
suscitatio
exhalationis,
quae
sit
causa
tremoris
terrae:
Aporrhea
qualiscunque
statuatur
naturalis,
&
per
sui
causas
examinetur.
Exhalatio,
quae
supponi
potest
motrix
terrae,
non
est
im¬
primis
vapor,
sive
aquosus
halitus,
eo
quod
ille,
ocissimè
rursus
in
aquam,
per
compressionem,
quotidie
redeat
ultro
in
nostris