TREMOR.
95
nostris
alembicis:
sed
exhalatio
Aristote¬
li,
praecipuè
his
necessaria
terminis,
est
ef¬
fluvium
è
corporibus
calidum,
&
siccum
(plerumque
etiam
oleosum)
è
partibus
siccis,
acri
calore,
in
formam
aeris,
eleva¬
ta,
aut
surgens
sumus.
(10)
Sed
optarem,
Scho¬
lae
respondeant,
quis
igitur
demum
erit
iste
actualis,
aequalis,
&
connexus
calor,
sub
mari,
fluminibus,
stagnis,
pratis,
ac
subter
"quellem"?
Siquidem
oportet
calo¬
rem,
&
siccitatem,
actuales
&
fortes
esse,
quae
ibidem
effectui
tam
insigni
sat
sint:
non
autem
qualitates
potentiales,
nudas,
remotas,
possibiles,
sive
somniarias.
Quis
calor
ille,
à
quo,
&
unde
suscitatus,
in
pro¬
fundiori
frigore?
Quis
calor
ille
tam
bre¬
vis,
tam
fortis,
tamque
interruptus,
qui
post
pauculos
rigores
trepidationum
ces¬
sat:
neque
de
novo
terram
trepidando
quatit?
Nam
si
in
calore
est
causa
tanti¬
motus,
non
erit
saltem
post
motum,
in
ca¬
lore,
causa
tam
subitae
quietis.
Quae
de
mum
est
siccitas,
igni
connexa,
quae
è
ve¬
stigio
subter
terram
&
aquas,
uniformiter
per
totum
Belgium,
exsiccatis
aquis,
suc¬
cendat
ignem,
patronum
tantarum
exha¬
11.
lationum?
(11)
Sed
agedum,
fingamus
luden¬
do,
donemusque,
calorem
actu,
subter
aquam
&
terram,
qui
sit
accendendo:
sal¬
tem
magnus
ille,
ac
pervicax,
insolitaque
eius
actio,
quae
ante
rei
siccitatem
exha¬
lationes
suscitet?
Anomalus
utique
effe¬
ctus,
hactenus
inter
pyrotechnicos
non¬
dum
visus.
Iterum
fingamus
&
alia
ab¬
surda,
ignem
actualem,
violentum
in
aqua,
vel
subter
aquosa,
posse
sine
fomite
ibidem
nasci,
&
sine
pabulo
sustentari,
pergere,
dudumque
persistere:
at
saltem,
non
poterit
is
vapores,
multoque
minus
exhalationes
conclusas,
excitare
arcto¬
que
loco
detinere,
quae
istum
ignem
ex¬
templo
non
suffocent;
irritamque
faci¬
ant
exhalationum
istarum
sufficientiam,
vires,
ac
successivam
generationem.
Si¬
quidem
in
cuniculis
mineralium,
si
sub¬
inde
supernè,
novo
aeris
afflatu
non
re¬
creentur,
statim
lucernae
extinguuntur,
si¬
mulque
fossores
flatu
atque
vita
privan¬
tur.
Sin
autem
ut
ignis,
utque
exnalatio
subsistant,
donce
satis,
donetur
respiratio.
làm
eo
ipso,
sua
proles
exhalatio
motrix,
ist
hac
primò
exspirabit;
vel
si
non
suffici¬
enti
respirationi
sit
locus,
necessario
uti¬
que
ignis
suffocabitur,
nec
locus
erit
pro
tanta
successiva
exhalatione,
sive,
pro
re¬
petito
accessu
tremoris
terrae.
Fingamus
iterum,
non
quidem
ignem,
aut
actualem
calorem,
praesatis
terrae
soleis,
hospitari
subter
aquas:
sed
totum
Belgium
habuis¬
se
omnibus
locis
aliquid,
pulveri
tormen¬
tario
simile,
quod
tandem
subter
aquas
propria
maturitate,
vel
occulta
astrorum
conspiratione,
accendatur
simul,
&
ubi¬
que,
atque
eatenus
extemporaneam
exha¬
lationem,
ubique
locorum
aequalem,
sub¬
ministret.
(12)
At
nec
quidem
sub
tot
nugis,
tunc
totum
Belgium,
alias
quam
semel
subsiliret,
atque
id
locis
tenerioribus,
mi¬
nusque
profundis,
&
ponderantibus
hias¬
set,
ejusque
aliquot
frusta
in
altum
dissi¬
liissent,
&
sequeretur
ibidem
caminus
il¬
lius
slammae
exhalantis.
Non
autem
Bel¬
gium
&
pars
Germaniae,
proinde
tremuis¬
sent.
Simul
enim
atque
semel
alicubi
ter¬
ra
in
fastigium
surrexisset,
qua
hiasset;
non
autem
saepius,
velut
rigore
febrili
tre¬
pidasset.
Siquidem
actio
accensionis
sup¬
posita,
ficret
duntaxat,
ut
impediretur
corporum
penetratio.
Igitur
quoad
ter¬
tium
punctum.
(13)
Quod
nempè
etiam
data
exhalatione
sufficienti,
subter
terram,
ni¬
hilominus
sit
impossibilis
terrae
tremor.
Incoepi
quidem
iam
probare,
per
conces¬
sa
quaedam
figmenta.
Alioqui
quomodo¬
cunque
sumatur
exhalatio,
&
ubicunque
stratorum
illa
supponatur,
non
tremeret
inde
terra:
sed
alibi,
ubi
minimae
essent
resistentiae,
surgeret
in
cumulum
vel
gib¬
bum,
donec
hiasset,
sibique
exhalatio,
per
innentem
voraginem
exspirando,
iter
fe¬
cisset.
Quae
cum
non
reperiantur
accidis¬
se.
Ruit
etiam
hactenus
Scholarum
tradi¬
tio.
(14)
Inprimis
namque,
ut
clarius
constet,
aliam
esse
actionem,
&
actionis
mo¬
N
dum,