98
TERRAE
rosiorem
eminere.
Ridiculum
fit
ideo,
quod
vesica,
pendens
semiunciam,
ab
ulla
aeris
levitate
sponte
in
aerem
unquam
evolet.
Si
ergo
non
vesicam
multus
aer
attollat,
multo
certè
minus
aer
assurget,
sub
immenso
Belgii
pondere
depressus.
E¬
lementa
nimirum,
seipsa
primariò,
ac
tan¬
tum,
respiciunt;
universa
vero
agunt,
sui
ergo.
Ideoque
lagena
vitrea,
aere
repleta,
&
sepulta,
nequicquam
è
terra
emergere
co¬
natur;
eo
quod
aersit
ubique
in
suo
loco
na¬
turali,
quoties
spatium
est,
non
alio
corpo¬
re
repletum,
nec
pro
exitu
sollicitat.
Ergo
si
infra
terram
specus
sint,
aer
in
iis
natura¬
liter
ab
omni
motu
locali
quiescit.
In
locis
vero,
ubi
arena
concidit,
tanquam
corpus
fluidum,
ibi
quia
pulvis
vacuum
opplet,
suique
gravitate
concidit,
&
per
accidens
aerem
exprimit.
At
non
propterea,
iste
motus
terrae
aut
aquae,
fit
efficienter
ab
aeris
levitate:
sive
quod
aer,
proprio
suae
levitatis
motu,
sese
sursum
moveat,
ac
scandat.
(21)
Sed
(Nota)
in
hoc
ipsa
gravitas,
est
causa
efficiens,
activa,
primaria,
ac
totalis:
cùm
gravitas
habeat
reale
pondus,
sitque
qualitas
activa:
ex
opposito
vero
levitas
aeris
nullius
rei
est
effectiva,
cùm
nullum
pondus
habeat,
dicit
necessario
nihilum:
neque
ullam
agendi
energiam
habere
po¬
test.
Vnde
est
consequens
1.
levitatem
ac¬
ris
operari
nihil:
nec
vesica,
quae
ingens
esset;
&
tantùm
grana
sex
penderet,
ab
in¬
cluso
aere
quantumvis
magno,
sponte
at¬
tolli
posse,
alioqui
(quod
falsum
est)
aer
levior
esset,
quam
id,
quod
nullum
pon¬
dus
habet.
2.
Aerem
non
eminere
extra
aquam
ob
sui
levitatem,
tanquam
qualita¬
tem
actricem,
sive
motricem
natationis:
sed
gravitatem
esse
qualitatem
realem,
quae
aerem
expellit.
3.
Ideoque
absurdum
esse
Scholarum
thema,
quo
aer,
vel
exha¬
latio,
in
tremoris
terrae
causam
efficien¬
tem
statuitur,
ob
sui
levitatem,
quasi
ter¬
ram
attollendo
succuteret.
(22)
Quamobrem
cum
iam
sat
probatum
sit,
1.
non
esse
lo¬
cum
in
stratis,
sive
soleis
terrae,
quo
hospi¬
tetur
aliquod
corpus
aereum,
sive
id
ven¬
tus
sit,
sire
aerea
exhalatio:
sed
quo
pro¬
fundius
is
locus
fuerit
quaesitus,
eo
majo¬
res
insurgunt
difficultates,
tam
propter
aquae
majorem
abundantiam,
quam
gra¬
viorem
terrae
sarcinam
desuper,
adeo
ut
infinitae
sit
velut
potestatis,
quod
terrae
tremorem
faceret.
2.
Deinde,
nullum
esse
posse
ignem,
calorem,
siccitatem,
alumine
excitatorem
exhalationis
tantae
potesta¬
tis:
sive
correlativum
ejus.
Nullam
ejus¬
modi
exhalationis
in
natura
ibidem
sub¬
sistere
possibilitatem.
Ac
tertio
tandem.
Exhalationem
nullam,
ratione
levitatis,
aliquid
operari,
aut
corpus
grave
attolle,
re,
multo
minus
tam
vastam
terrae
regio¬
nem.
Concludo
igitur,
vacuum
esse
Scho¬
larum
figmentum,
quidquid
de
terrae
tre¬
more
edoctum
est
hactenus.
Quod
iterum
ex
abundanti
fortius
confirmandum
est.
(23)
Quocirca
edocebo,
modum
tremoris
ter¬
rae
a
Scholis
edoctum,
esse
prorsus
impos¬
sibilem.
Fingamus
ergo
iterum
absurda,
ut
tanquam
ex
regula
falsi,
Scholarum
er¬
ror
detegatur.
Donemus
nimirum
vesi¬
cam,
è
materia
ductili,
omni
ferro
millies
fortiorem,
substratam
(nescitur
quo
fun¬
do)
per
totum
Belgium
&
Germaniam,
subter
montium,
urbium,
marium,
&
flu¬
minum
basim.
Mille
vero
ingentes
folles,
circumquaque
firmissimè,
ac
optimè,
an¬
nexos.
Vt
ergo
attollere
queant
totum
Belgium
simul,
necesse
est,
illos
folles,
ho¬
rumque
postes,
&
axes,
tam
fortes
esse,
quantum
ponderi
attollendo
satis
forent.
Deinde
requireretur
manus,
vel
agens,
tanti
roboris,
ut
totum
Belgium,
sua
pal¬
ma
queat
attollere,
vel
alias
istos
folles
vento
plenos
comprimere
non
posset.
At
tale
agens
non
est
in
rerum
natura
sublu¬
nari:
etsi
caetera
data
absurda
adessent.
ergo
frivola
est
aeris,
vel
exhalationis
ina¬
nis
levitas,
&
innata
erumpendi
cupido.
Ideo
nequicquam
ambigo,
negare
causam
naturalem
à
Scholis
datam,
à
diabolo
in¬
ventam,
ut
suus
Deo
meo
obnubiletur
honos.
(24)
Scholae,
quia
hactenus
ignorarunt,
quod
levitas
non
sit
qualitas
activa,
adeo¬
que