TERRAE.
102
vedo,
cum
turbulentia
aquae
proderent.
Sed
bonus
vir
ille
sciat,
puteum
illum
esse
115
pedum
profunditatis,
eo
quod
ad
ca¬
strum
scandatur
per
93
gradus
à
platea
contigua.
Adeoque
ille
puteus
ab
una
parte,
non
est
vicinis
puteis
profundior,
licet
altera
parte,
qua
colli
castri
est
con¬
tiguus,
sit
profundus,
ut
dixi.
At
cum
in
colle
non
subsit
vena
sulfuris,
non
potuit
aqua
sulfur
spirasse,
quod
non
erat.
Sin
autem
sulfur
redoluerit:
potuit
signum
praecessisse,
monente
Deo:
at
non
habuit
sulfur,
quod
ibidem
nec
est,
nec
accensum
fuit,
ergo
neque
potuit
causasse
terrae
tre¬
morem
toto
Belgio.
Itaque
non
est
ratio
naturalis,
cur
aqua
isto
puteo,
plus
turba¬
retur
à
sulfure,
quam
vicinis,
quibus
nil
tale
est
visum.
Denique
sciendum:
quod
non
fiat
terrae
tremor,
longinqua
causa¬
rum
praeparatione
à
triduo
ante.
Quia
tunc
non
posset
uniformiter
simul
elevari
terra.
Imo
si
sulfuris
aliquis
halitus
iam
triduo
ante,
sibi
exitum
praematurè
fecis¬
set,
eo
ipso,
iam
sibi
exitum
invenisset,
&
citius
per
istum
puteum
exspirasset
isthac,
antequam
tantam
circumquaque
molem
elevasset.
Imo
reperto
exitu,
aquam
flatu¬
suo,
atque
ebullitione
sonare
bulliendo
fecisset,
multoque
felicius
in
plateis
tanto
inferioribus,
&
exhalatio
in
vicinioribus,
crupisset,
collemque
ipsum
disrupisset
facilius,
surgendo
in
cumulum:
non
au¬
tem
tremuisset
terra.
Exemplum
ergo
fa¬
cti
reiicio,
quamdiu
rationes
sibi
à
me
op¬
positas
de
impossibili
non
evincuntur.
(32)
Tremit
igitur
terra,
non
quod
sentiat
ani¬
mali
more,
aut
paveat:
sed
aliquid
simile
nobis
denunciat,
nobísque
velut
loquitur,
ictum
Angeli,
sive
manum
Dei
irati,
ac
cusans.
(33)
Percutitur
autem
tremitque
terra
man¬
dato
Dei,
denotantis,
à
terra
adscendisse
peccatum
in
Coelum,
vindictam
cla¬
mans,
ante
thronum
suum.
Percussio
ni¬
mirum
indignationem;
&
indignatio
praesupponit
peccati
accumulatam
men¬
suram.
Finis
vero
terrae
tremoris
est,
ut
peccator
se
emendet,
&
iustus
sibi
caveat
tam
à
peccando,
quam
peccati
poena
com¬
minata.
Terrae
ergo
tremor,
semper
sup¬
plicia
comminatur.
(34)
Habent
autem
singula
delicta,
conformes
sibi
castigationes.
Lu¬
xuria
nempe,
&
immundicies,
piacula
ha¬
bent
&
poenas,
pestes
morbosque.
Adulte¬
ria
vero,
per
morbos,
carcerem,
infamias,
paupertates,
prolium
quoque
sterilitates,
praecocem
mortem,
vel
similia,
suas
luunt
poenas.
]uxta
illud.
"Qui
seminat
in
carne,
in
corruptione
metet".
Punitur
autem
superbia
vitae,
per
paupertates,
sterilitates,
bella,
devastationes,
mortem
subitaneam,
cala¬
mitosam
amicorum
privationem,
etc.
Avaritia
sua
tandem
luit
supplicia,
per
fraudes,
furta,
imposturas,
membri
alicu¬
ius
incommoda,
etc.
Sin
autem
duo
vel
tria
simul
peccata,
in
populo
luxurient,
Tunc
commiscentur
quoque
supplicia.
Nempe
inclementiae,
tyrannides,
voti
vel
jurisjurandi
fractiones,
imposturae,
extorsiones,
pestes,
sterilitates,
bella,
etc.
At
si
peccata
connectantur
in
potestati¬
bus,
sive
principibus,
tam
Ecclesiae
quam
secularibus,
&
ludicibus.
Plenae
sunt
prophetiae,
quod
"propter"
eorundem
"iniusti¬
tiam,
regna
transferantur
de
gente
in
gentem".
Quae
si
contingant
cum
ortu
haeresiarcha¬
rum,
scandalis,
&
altarium
subversioni¬
bus,
&
praecipue
ubi
compatiuntur
unà
pauperes:
signum
est
haec
mala
provenire
ex
sordibus,
inclementiis,
ambitione,
ava¬
ratia,
voti
infractionibus,
crapulisque.
Et¬
enim
scatent
prophetiae
minis,
quod
"Hie¬
rusalem
tanquam
ager
arabitur:
urbs
tanquam
cumulus
lapidum
fiet:
pestis,
&
inimicus
aufe¬
rent
omnem
praedam,
vinctosque
ducet
principes
Ecclesiae:
locus
sacer
contaminabitur,
ut
sint
in
derisionem
nationum".
Quod
si
bella
non
tan¬
gant
religionem,
notantur
tantùm
pecca¬
ta
Principum
&
ludicum.
(35)
Ast
terra
tre¬
mit
percussa
praecipuè
propter
peccata
sanguinum,
quae
coelum
vindex
clamant.
Ergo
post
terrae
tremorem,
exspectanda
sunt
supplicia,
quae
immanitati,
crudeli¬
tati,
atque
iniustitiae
debentur,
ex
con¬
digno.