ELEMENTALIUM
FIGMENTUM.
107
que
fermentalis
dispositio,
rem
praece¬
dentem
disponit
in
sui
transmutationem,
ut
inde
aliud
ens
fiat.
Siquidem
quan¬
doque
docebo,
omnem
transmutationem
formalem,
praesupponere
fermentum
cor¬
ruptivum.
Emunctiores
alii,
putarunt
Gas
esse
ventum
rebus
inclusum,
sive
ae¬
rem,
qui
in
commistionem
elementalem
ad
istam
generationem
confluxerat.
Sic¬
que
Paracelsus,
ratus
est,
aerem,
sub
tri¬
bus
aliis
elementis,
in
quoquo
corpore
in¬
visibiliter
delitere:
in
solo
autem
stanno,
aerem
esse
visibilem:
sed
ipsum,
sua
redar¬
guit
inconstantia:
utpote
cum
multis
alibi
ostendat,
corpora
mixta
esse
ex
tribus
pri¬
mis;
Elementa
vero
non
esse
corpora:
sed
meras
rerum
matrices.
(20)
Cęterum
non
adver¬
tit,
duplex
in
stanno
sulfur
(ideoque
caeteris
metallis
est
levius)
quorum
tantum
alte¬
rum
est
coagulabile,
ob
sui
salis
peregri¬
nam
proprietatem,
qua
supiter
omne
me¬
tallum
facit
frangibile,
&
friabile,
solo
il¬
lius
odore
tantillum
contaminatum.
Alte¬
rum
vero
sulfur,
oleosum
fit.
(21)
Historiam
enim
Gas,
exprimit
proximè
pulvis
tormenta¬
rius.
Constat
enim
sale
petre
(quem
perpe¬
ram
nitrum
putantveterum,
quod
&
ho¬
die
copiosum
adfertur,
exsiccatum
ab
in¬
undatione
Nili)
sulsure
&
carbone,
quia
iuncta,
si
accendantur,
vas
non
est
in
natura,
quod
occlusum,
non
dissiliat,
propter
Gas.
Etenim
si
clauso
vase
carbo
accendatur,
nil
eius
perit.
Sulfur
vero,
si
clauso
vitro
sub¬
limetur,
sine
suae
speciei
mutatione,
totum
à
fundo
ascendit.
Salpetre
etiam,
clauso
li¬
quatum
vase,
acidum
liquorem,
pro
parte
dat
aqueum,
pro
altera
vero
parte
in
fi¬
xum
alcali
mutatur.
(22)
Ignis
ergo,
aerem
vel
potius
Gas
ex
singulis,
quem
alias
è
tribus
connexis
ederet,
si
aer
inesset.
Ergo
illa
apposita
se
mutuo
in
Gas
convertunt,
per
destructionem.
Est
autem
sulfuris
&
salispetrae
illa
intolerantia,
non
quidem
ex
frigidi
cum
calido,
potentialium
con¬
nubio
(ut
creditur)
sed
propter
incom¬
patibilem
fluxum
olei
bullientis,
&
vini,
non
minus
quàm
aquae:
vel
cupri
&
stan¬
ni
liquatorum
cum
vino.
In
tanto
enim
calore,
cum
se
mutuo
per
minima
contin¬
gunt,
vel
in
Gas
vertuntur,
vel
dissiliunt.
(23)
Sic
namque
plumbum,
cum
mercurio
&
sulfure
tostum,
subitam
in
flammam
abit,
relicta
secula,
nullius
ponderis
ferè,
ad
plumbi
tamen
extensionem
dilatata.
(24)
Quo¬
circa
si
Gas
esset
aer,
totus
pyrius
pulvis
esset
aer,
&
ipsum
plumbum
totum
aer
esset.
Non
est
autem
igni
possibile,
ut
ex
fructu
elementali
eodem,
nunc
aerem,
nunc
aquam,
ultimata
reductione
pariat,
nisi
ignis
uniformitatem
suam
agendi
perdat
simul,
ipsi
à
Creatore
inditam.
De¬
nique
iam
supra
sat
est
manifestatum,
aerem
&
aquam,
in
se
invicem,
non
posse
un¬
quam
traduci.
Ergo,
si
per
ignem,
vel
aliud
quodcunque
medium,
pulvis
pyrius,
&
Salpetrae
notanter
in
aquam
reducantur
elementalem,
non
est
possibilis
ejus
trans¬
mutatio
in
aerem.
Aliquot
autem
mille¬
nae
lb
pulveris
pyrii,
quandoque
simul
ac¬
censae,
nequicquam
praeter
Gas
inflamma¬
tum
dedere.
Quod
in
nubibus,
tandem
in
aquam
rediens,
coaluit.
Porro
carbo,
qui¬
busdam
fontibus
reducitur
in
saxum.
No¬
vi
item
modos,
quibus
totum
Salpetrae
in
terram
convertitur,
totumque
sulsur,
semel
dissolutum
fixetur
in
pulverem
terreum.
Quid
si
igitur
tria
vel
quatuor
elementa,
hae
tres
terrae
continerent:
potissimam
sal¬
tem
partem
terra
occuparet,
nec
in
Gas
pristinum
reductibilem:
nec
sit
rationi
com¬
sonum,
corpus,
quod
totum
in
Gas
acre¬
um
avolat,
converti
in
aerem,
vel
in
ter¬
ram,
pro
lubitu
hominis.
Denique
cum
tres
praefati
pulveres,
tandem
sub
Artifice
fi¬
ant
aqua,
quae
deinceps
nequit
amplius
per
artificium
humanum,
in
terram
vel
ac¬
rem
redire.
Consequitur
etiam,
quod
sul¬
suris
carbonis,
&
salispetrae
conversiones
in
Gas,
vel
in
terram,
non
sint
ultimatae,
ut
nec
vera
aeris
&
terrae
elementa.
Me¬
tiamur
denique
rustico
haec
sensu.
(25)
Quasi
praesata
simplicia
nunc
in
aerem,
nunc
vero
in
terram
verterentur,
eo
quod
esset
ele¬
mentorum
mutua
in
invicem
transmutatio.
O
3
At