855
COMPL. ATQUE MIST. ELEMENT. FIGM. 110
quod materialiter, nil nisi aqua est, forma
re aerem. Gas ergo, vasis incoercibile, fo¬
ras in aera prorumpit, donec sat rarifica¬
tum, locique frigore, & proprietatibus
concreti spoliatum, in primam sui trans¬
cat materiam, atque in aere, aquarum se¬
paratore, pristinam elementi aquae, ac ple¬
30. nam indolem recuperet. (39) Exhalationes
autem, quae penes Scholas sunt Vento¬
rum, Nebularum, Cometarum, Minera¬
lium, Saxorum, Salsedinis maris, Terrae
motuum, omniumque Meteororum mate¬
ria quotidiana, cum pennarium in natura
non habeant, nec materiam tantis quoti¬
die rebus, tantaeque molis sufficienter, mi¬
ra sunt somnia, ac imperitae suis effectibus
proportionata. Ideoque has Scholarum
insulsitates, miserando transeo. Saltem est
consequens, si saxa, si mineralia cuncta, ab
exhalationibus procedant, jamque fixata
resistant agenti, quod illas denuo in exha¬
latum deduceret, non fore in residua ter¬
ra, materiam novis exhalationibus, tanti¬
momenti effectus producendis. Maximè
quod è maris salsedine, vix quicquam ex¬
halet, calorisque ea sit proclivitas, ut vix
exhalationes proritet, nisi omnem prius
aquam sustulerit per vapores. (40) Quae ergo
materia, vel solis quotidianis ventis suffi¬
ciens erit? Quippe naturam, itemque
corporum differentias, causas, atque pro¬
prietates novisse, est prorsus Scholis im¬
possibile, quotquot sine Pyrotechnia, Phi¬
losophiam aggressae, paganicis hactenus
institutis fuere delusae. Scripsi tandem de
vita longa, spiritum vitae nostrae, arteria¬
lem, de natura Gas esse. (41) Quod in palpita¬
tione, syncope, ac hypothymia cernitur. Et¬
enim quantum colori vivido, lumini vita¬
li, tumidoque carnis habitui deperit, vul¬
tusque ipse quam statim rugosior conci¬
dit, mox à praefatis passionibus? spiritus
enim qui antea placido rubore, velut o¬
mnia unificabat, evolat mox atque aliena
aura subactus mutatur. Siquidem cum
Archeus in se sit Gas, de natura salis bal¬
samici, si auram alterius salis obviam re¬
pererit, (prout sal armeniacus, dum ob¬
viat spiritui salispetrae) facilè per poros,
atque confestim difflabilis, munium agen¬
dorum atque familiae oblitus. Neque enim
in guttas cogitur: eo quod ex sanguineo
arteriali paratur. (42) Si quid, sub deliquiis &
morte, sudoris exhalat, id cruoris est li¬
quamen, non sanguinis arterialis. Gas er¬
go vitale, quia lumen est, atque balsamus,
praeservans à corruptione, ab primordiali
geniturae adumbratione, incepit solari
lumini adaequari. Post deliquia vero prae¬
fata, caeterorum membrorum innati spiri¬
tus, velut fumigantes, rursus à solari cor¬
dis lumine accenduntur, prout sumus
candelae extinctae, alterius flammam attin¬
gens, hanc ad extinctum lychnium per me¬
dium deportat. (43) quandoquidem spiritus
vitae nostrae, cum Gas sit, potentissimè at¬
que celerrimè à quovis alio Gas, afficitur,
propter illorum nempe contactus imme¬
diatos. Nec enim ideo aliquod proinde,
velocius in nos operatur, quam Gas. Vt
patet in Crypta canis Siculorum, peste,
carbonibus suffocatis, & suffitibus. Con¬
festim namque saepè pluries, in cuniculis
mineralibus interemti. Imo in cellariis,
ubi potens cerevisia suum Gas eructat, fa¬
cilis mors subita erumpit, & suffocatio.
Quocirca immensum dolui, sortemque
humanam miseratus, tam crassa Schola¬
rum negligentia suffituum remedia altio¬
ra penè supprimi, quibus nedum recrean¬
tur lypothymici; sed etiam plurimorum
morborum fiunt sanationes. Quod quan¬
doque de odoribus in re medica explica¬
tis; facilius mecum quisque indicaverit.
Neglecta sunt nimirum medicamina pae¬
nè cuncta, quae restaurant vires, solisque
diminutionibus corporum, per cruoris
ablationes, & solutivas scammoneatas
potiones, perque canteria, balnea, clyste¬
res, sudores, & cantharides, est insudatum.
Penitius enim inseritur Gas, & cum spiri¬
tibus vitalibus contactum immediatum
servant odores, quam liquores, si non ve¬
nenata labe, saltem, secundarum qualita¬
tum