FORMARUM
132
Atqui
cum
omnia
naturalia,
producant
sui
simile
in
specie.
Sequitur
ergo,
quod
velint
formam
essentialem,
ejusdem
esse
speciei,
cum
formis
accidentalibus.
Imo¬
accidentia,
substantiis
istam
eripuisse
prae¬
rogativam,
quod
accidentia
producerent
accidentia,
atque
insuper
formas
essen¬
tiales
substantiarum.
Formae
autem
sub¬
stantiales,
velut
otio
torpentes,
feriaren¬
tur,
ac
suis
vicariis
accidentibus,
totum
negotii
pondus
tradidissent,
ut
falsifica¬
rent
proprium
suum,
&
Aristotelis
axio¬
ma:
"Quod
omne
agens,
naturaliter
natum
sit
producere
sui
simile."
Cum
accidentia
non
solum
accidentales,
sed
etiam
substantia¬
les
formas,
quasque
docent
esse
etiam
substantias,
essent
producendo.
(12)
Falsum
itaque,
&
Atheismi
aliquid
continere
vi¬
sum
est
mihi,
axioma
Scholarum.
Quod
omne
agens,
quod
disponit
ad
formam,
etiam
det
ipsam
formam.
Quoniam
si
sub¬
stantia,
praedicamento
differat
ab
acci¬
dentibus:
principia
illorum
non
debent
minus
differre.
Principium
nempe
acti¬
vum,
motivum,
dispositivum,
&
essentiale,
generationum,
est
ipsa
causa
efficiens,
&
Archeus
faber.
Deus
itaque
gloriosus,
tandem
creat
formas
substantiarum.
"Quo¬
rum
ergo
principia
sunt
genere
&
praedicamen¬
to
di
versa,
illorum
effectus
aequè
distant:
pro
ut
causae
eaedem
similes,
sunt
similes
similibus
cau¬
satis."
Sequitur
autem
à
iam
dictis.
Quod
calor,
producat
calorem,
non
ignem:
multo
longè
minus
formam
pulli:
Non
aliud
denique
quicquam
praeter
calorem.
Quia
cum
causa
efficiens
sit
interna,
&
de
essentia
causati
(quod
postmodum
contra
Aristotelem
demonstrabo)
ideo
unum
&
idem
non
potest
constitui
à
causis
pro¬
pinquis
specie
diversis.
Multoque
minus
toto
praedicamento
diversis.
Neque
enim
datur
esse,
sine
proprietatibus
essentiali¬
bus,
ut
nec
agens,
sive
organo,
&
medio.
Quo
igitur
medio,
quave
demum
pro¬
prietate,
extra
se,
calor
erit
agens
in
pro¬
ductione
formae,
aut
ullius
substantiae?
&
quo
contactu,
calor
tanget
formam,
ut
hanc
in
altero
obiecto
generali,
de
parti¬
cipatione
sui
esse,
producat?
(13)
Siquidem
apud
Scholas,
gentilitio
errore
imbutas,
omnis
forma
substantiarum
est
substan¬
tia.
Vnde
Christiani
subsumere
debent.
Quod
coelum,
ut
neque
accidentia
dispo¬
sitiva
ad
formam,
possint
condere
ullam
substantiam
ex
nihilo.
Quod
creatio
sub¬
stantiae,
soli
sit
Creatori
propria.
Rectè
ergo
sensit
B.
Augustinus:
(14)
"Si
Deus
in
ae¬
terna
intelligentia
species
omnes
contineat
(imo
&
individua
earum)
quomodo
non
cuncta
con¬
deret?
An
aliquorum
Artifex
esse
nollet?
quo¬
rum
efficiendorum
artem,
&
scientiam,
inessa¬
biliter
laudabilis
mens
ejus
haberet?"
Idcirco
quamquam
semen
contineat
patrantis
imaginem,
Archeum
sibi
proprium,
cum
omnibus
ad
generationem
requisitis:
at¬
tamen
nisi
essentiale
esse
formae,
origina¬
liter,
totaliter,
exemplariter,
perfectivè,
emanativè,
&
immediatè,
penderet
ex
Deo,
natura
nunquam
operaretur
quic¬
quam,
ad
acquirendum
formam,
quia
po¬
testate
activa
planè
careret,
si
orba
esset
respectu
illo
relativo.
Itaque
inprimis
coelum
vel
astra,
nullo
intellectus
modo,
per
motum,
lumen,
influentiam,
concur¬
rentiam,
cooperationem,
aut
copulatio¬
nem,
producunt
efficienter
&
immediatè
formas
essentiales
rerum.
Quae
duntaxat
tantum
videlicet
nobis,
"sunt
in
signa,
tempo¬
ra,
dies,
&
annos",
quorumque
munia
nemi¬
ni
licet
in
novas
servitutes
compellere.
Hierem.
"Iuxta
vias
gentium
nolite
discere,
&
à
signis
Coeli
nolite
timere,"
quae
timent
gen¬
tes.
Si
non
signa,
multo
minus
astra,
quia
non
habent
rationem
causarum,
nisi
ut
sint
in
tempora,
dies,
&
annos.
Nec
potest
Christianus,
sine
scelere,
illis
alia
dare
of¬
ficia.
Est
nempe
juxta
Greg:
"Terrae
collata
potestas
ex
se
germinandi",
perinde
ut
&
ani¬
malibus
crescendi,
&
multiplicandi,
quam
coelo
tribuere,
nefas
aestimo.
(15)
Sed
Scholae
facilè
recedunt
à
Coelo,
ad
accidentia
di¬
spositiva.
Ego
vero,
contra,
pro
thesi
po¬
no!
(16)
Accidentia
nec
per
se,
neque
ut
sunt
formarum
organa,
producere
substantia¬
rum